iqtisodiy ma’lumotlar va ularni qayta ishlash

PPTX 18 pages 322.9 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 322.9 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

prezentatsiya powerpoint 2-ma’ruza ekonometrik modellarning axborot ta’minoti va statistikaning asosiy tushunchalari reja: 1 iqtisodiy ma’lumotlar va ularni qayta ishlash 2 iqtisodiyotda omillar va ularning turlari 3 ekonometrik modellarni tuzishga va unda qatnashadigan ma’lumotlarga qo’yiladigan talablar iqtisodiy ma’lumotlar va ularni qayta ishlash mavzuni boshlashdan avval ma’lumot so’zining ma’nosini tushunib olaylik. ma’lumot biror narsa haqidagi xabar. bu xabar statistik kuzatuvlar natijasida olinadi. agar biz iqtisodiy jarayonni kuzatayotgan bshchlsak, u holda olingan xabar yoki ma’lumot iqtisodiy ma’lumot bo’ladi, ya’ni iqtisodiy jarayonning qaysidir tomoni haqidagi ma’lumotni beradi. kuzatuv natijasida to’plangan iqtisodiy ma’lumotlar qayta ishlanadi va olingan natijalar iqtisodiy jarayonni tadqiq qilishda asos bo’lib xizmat qiladi. iqtisodiy ma’lumotlarni qayta ishlash. iqtisodiy ma’lumotlar bir necha turdagi statistik kuzatuvlar natijasida olinadi. statistik kuzatish deganda o’rganilayotgan hodisa va jarayonlar to’g’risidagi ma’lumotlarni ma’lum bir yagona ilmiy-tashkiliy dastur bo’yicha qayd qilishga va to’plashga tushuniladi. statistik kuzatish qanchalik to’g’ri, bir necha bor ilmiy-tashkiliy ekspertizalardan o’tgan dastur bilan o’tkazilsa, uning ma’lumotlar aniq …

2 / 18

shadi, aholi ro’yxati va boshqa maxsus kuzatishlar yordamida to’plangan ma’lumot. o’rganilayotgan hodisa bo’yicha statistik kuzatish o’tkazish natijasida u haqida ko’pdan-ko’p va turli-tuman tarqoq ma’lumotlar to’planadi. bu ma’lumotlar asosida hali hech qanday fikr yuritib bo’lmaydi, chunki ular tarqoq va har xildir. shuning uchun ham navbatdagi vazifa to’plangan ma’lumotlarni bir tizimga keltirish, tartibga solish, umumlashtirishdan iboratdir. bu muammo statistikada jamlash (svodkalash) metodini qo’llash bilan hal etiladi. jamlashdan statistik tekshirishning ikkinchi bosqichi boshlanadi. statistik jamlash (svodkalash) deganda har kuni radio va televizorda beriladigan informatsiyani tushunmaslik kerak. yuqorida ta’kidlaganimizdek informatsiya ma’lum bir ishning bajarilishi to’g’risidagi operativ ma’lumotdir. statistik svodkalash deganda to’plangan ma’lumotlarni ilmiy tekshirishdan ko’zlangan maqsad va vazifalar nuqtai-nazaridan qayta ishlash tushuniladi. statistik kuzatish ma’lumotlarni qayta ishlash va tahlil qilishning keng tarqalgan metodlaridan biri guruhlashdir. statistikada guruhlash deb to’plam birliklarini eng muhim belgilari bo’yicha bir xil guruh va guruhchalarga ajratib o’rganishga aytiladi. guruhlash metodi statistikada ko’p yillardan (xviii asr) beri qo’llanib kelinmoqda. bu metodni …

3 / 18

ular quyidagi guruhlarga bo’lib o’rganiladi: 15 yoshgacha – ishga layoqatsiz kishilar 16 - 55 yosh – ishlash yoshidagi ayollar 16 – 60 yosh – ishlash yoshidagi erkaklar 55 yosh va undan yuqori – nafaqa yoshidagi ayollar 60 yosh va undan yuqori – nafaqa yoshidagi erkaklar. umumiy qonuniyat yaqqol ko’rinuvchi yirik oraliqli guruhlarni hosil qilish maqsadida statistikada ikkilamchi guruhlash qo’llaniladi. dastlabki guruhlangan ma’lumotlarga asoslanib, yangi guruhlarni hosil qilish statistikada ikkilamchi guruhlash deb yuritiladi. statistik guruhlashning yuqoridagi turlari asosan dastlabki, statistik ma’lumotlar bo’yicha amalga oshiriladi. ikkilamchi guruhlash oraliqlarini yiriklashtirish yo’li bilan amalga oshirilishi mumkin. guruhlash oralig’ini yiriklashtirish yo’li bilan ikkilamchi guruhlash usulini quyidagi shartli raqamlar misolida ko’rib chiqamiz(2.1 – jadval). 2.1 – jadval savdo shaxobchasidagi tovarlarning narxi bo’yicha guruhlanishi t/r tovarlarning narxi bo’yicha guruhlari (ming so’m) tovarlar soni tovarning umumiy hajmi (ming so’m) 1 2 3 4 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 10 ming so’mgacha 10-15 15-20 …

4 / 18

iriklashtirish usuli yordamida ikkilamchi guruhlash tartibi t/r tovarlarning narxi bo’yicha guruhlari(ming so’m) tovarlar soni tovarlarning umumiy hajmi(ming so’m) 1 2 3 4 5 6 10 ming so’mgacha 10-20 20-50 50-100 100-200 200 va undan yuqori 15 21 12 18 22 12 93,0 312,0 446,0 1165,0 2400,0 3744,0 jami 100 8160,0 grafiklar o’quvchining diqqatini o’ziga tez jalb etish bilan birga ma’lumotlarni esda saqlash va tasavvur qilishga zamin yaratadi. ular ko’rish va tushunish qiyin bo’lgan ayrim qonuniyatlarni aniqlashda va tasvirlashda muhim o’rin egallaydi. statistik grafiklar – bu raqamli miqdorlar va ularning nisbatini nuqta, chiziq, figura va boshqa geometrik shaklda shartli tasvirlanishidir. grafiklarning turlari. qo’yilgan maqsad va vazifalarning echimiga qarab grafiklar quyidagi turlarga bo’linadi: -taqqoslash nisbiy miqdorlarini aks ettiruvchi grafiklar; -dinamika nisbiy miqdorlarini aks ettiruvchi grafiklar; -tuzilmaviy nisbiy miqdorlarini aks ettiruvchi grafiklar; -davlat buyurtmalari, rejalar va shartnomalarning bajarilishini nazorat qilishni aks ettiruvchi grafiklar; -hodisa va voqealarning hududlar miqyosida joylashishini va yoyilishini aks ettiruvchi …

5 / 18

kinchi belgi esa natijaviy belgi deyiladi va bu omillarning o’zaro bog’liqligini ko’rsatadi va quyidagicha ifodalanadi: bu erda u natijaviy belgi, xi lar esa omil belgilardan iborat. o’zgaruvchilar o’zaro bog’liq va bog’liq bo’lmagan o’zgaruvchilarga bo’linadi. ularning o’zaro bog’liq yoki bog’liq emasligi korrelyatsion tahlil natijalari asosida aniqlaniladi. omillar o’zlarining sifat va miqdoriy jihatlariga ega. son bilan ifodalanadigan belgilar miqdoriy belgilar deyiladi, son bilan ifodalanmaydigan, ya’ni so’z bilan ifodalanadigan omil va natijaviy belgilarni sifat tomonini ifodalovchi belgilar -atributiv belgilar deyiladi. omillar miqdoriy jihatdan o’lchalanadigan bo’lishi kerak. agar omillar miqdoriy jihatdan o’lchash imkoniyati bo’lmagan sifat ko’rsatkichlaridan iborat bo’lsa, ularni miqdor jihatdan aniqlashtirish zarur (masalan, natijaviy belgi -hosildorlikka ta’sir etuvchi tuproqning sifati –omil belgi, bal ko’rinishida emas balki qiymat ko’rinishiga aylantirilishi kerak). iqtisodiy jarayonlarni tadqiq qilishda o’rganiluvchi omillar endogen va ekzogen omillarga bo’linadi. tenglamalar tizimi bilan ifodalangan iqtisodiy jarayonlarda natijaviy belgilar ui lar, ya’ni bog’liq o’zgaruvchilar endogen omillar deyiladi. ekzogen o’zgaruvchilar avvaldan aniqlangan, endogen o’zgaruvchilarga …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy ma’lumotlar va ularni qayta ishlash"

prezentatsiya powerpoint 2-ma’ruza ekonometrik modellarning axborot ta’minoti va statistikaning asosiy tushunchalari reja: 1 iqtisodiy ma’lumotlar va ularni qayta ishlash 2 iqtisodiyotda omillar va ularning turlari 3 ekonometrik modellarni tuzishga va unda qatnashadigan ma’lumotlarga qo’yiladigan talablar iqtisodiy ma’lumotlar va ularni qayta ishlash mavzuni boshlashdan avval ma’lumot so’zining ma’nosini tushunib olaylik. ma’lumot biror narsa haqidagi xabar. bu xabar statistik kuzatuvlar natijasida olinadi. agar biz iqtisodiy jarayonni kuzatayotgan bshchlsak, u holda olingan xabar yoki ma’lumot iqtisodiy ma’lumot bo’ladi, ya’ni iqtisodiy jarayonning qaysidir tomoni haqidagi ma’lumotni beradi. kuzatuv natijasida to’plangan iqtisodiy ma’lumotlar qayta ishlanadi va olingan natijalar iqtisodiy...

This file contains 18 pages in PPTX format (322.9 KB). To download "iqtisodiy ma’lumotlar va ularni qayta ishlash", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy ma’lumotlar va ularni… PPTX 18 pages Free download Telegram