jadid adabiyoti namoyondalari

PPTX 21 pages 3.3 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.3 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

white illustrative creative literature project presentation jadid adabiyoti namoyondalari. abdulla avloniy hamda hamza hakimzoda niyoziy – ilk bolalar shoirlari va islohotchi pedagoglari. presented by: adhamov y reja: 1. o‘zbek bolalar adabiyoti haqida tushuncha: istiloh, fanning predmeti, maqsad va vazifalari, adresliligi. 2. milliy uyg‘onish harakati va jadid ma’rifatparvarlarining o‘zbek bolalaradabiyotini yuzaga keltirishdagi roli. 3. abdulla avloniy – islohotchi pedagog va bolalar shoiri. 4. hamza hakimzoda niyoziy – ma’rifatparvar bolalar shoiri. bolalar o‘qishi uchun mo‘ljallangan asarlar barcha xalqlar tarixida qadimdan davom etib kelgan. o‘zbek bolalar adabiyoti ham sharq yozma adabiyotida “pandnoma”, “ma’vizatnoma”, “nasihatnoma”, “axloq kitoblari” singari nomlar bilan tasnif qilinuvchi asarlar zaminida voqelikka aylangan bo‘lsa-da, uning shakllanishi ma’rifatparvarlik – maktab-maorif tizimi islohotlari bilan chambarchas bog‘liqligi e’tirof qilinadi. o‘zbek bolalar adabiyoti takomilida avvalo ijtimoiy voqelik, so`ngra xalq og`zaki ijodi, didaktik adabiyot, mumtoz bolalar kitobxonligi muhim hodisa sanaladi. o`zbek adabiyotida ma’rifatparvarlik, milliy uyg‘onish davri hamda jadidchilik adabiyoti istilohlari zamirida uning o`ziga xos alohida yo`nalishi …

2 / 21

kim nazir, po‘lat mo‘min kabi yozuvchi-shoirlar o‘zbek bolalar she’riyati va nasrini, dramaturgiyasi hamda publitsistikasini shakl va mazmun, badiiylik va obrazlilik jihatdan barqarorlashuviga katta hissa qo‘shdilar. binobarin, o‘zbek bolalar adabiyoti dastavval, hodisa shaklida, so‘ngra bolalar va o‘smirlarga mo‘ljallab, nihoyat, ularga ixtisoslashgan adabiy hodisani ifodalagan holda dunyoga keldi. buning tarixiy-tadrijiy taraqqiyot xususiyatlari, badiiy-uslubiy tamoyillari, ilmiy-nazariy umumlashmasi esa “bolalar adabiyoti” deb nomlangan mustaqil fan tarixida o‘z ifodasini topib kelmoqda. bolalar adabiyoti fanining predmetini bolalar va o‘smirlarga bag‘ishlangan asarlarning badiiy-uslubiy, mavzuviy-g‘oyaviy, janriy, psixologik xususiyatlari, ularga oid ilmiy-nazariy qarashlar, tadqiqotlar umumlashmasi, shuningdek, bolalar ijodkorlari hayoti va ijodini o‘rganish kabilar tashkil qiladi. qolaversa, xalq og‘zaki ijodi, jahon bolalar adabiyotining yuksak namunalarini o`rganish, bolalar kitobxonligi ko‘rinishlari va adresliligini oydinlashtirish fanning asosiy xususiyatlardan hisoblanadi. fanning vazifasi esa talabalarni milliy bolalar adabiyoti namunalari bilan tanishtirish, u dastavval, ijtimoiy voqelik, xalq og‘zaki ijodining boy an’analariga ega milliy o‘zbek adabiyoti va jahon adabiyoti tajribalarini o‘zlashtirish orqali yuzaga kelganini asoslash, nihoyat, bu …

3 / 21

a bog‘liq. jamiyatning bolalikka munosabati adabiyot, san’at, ta’lim tizimi vositasida yosh avlod qalbiga ta’sir qiladi va uning ma’naviy olamida bo‘y ko‘rsatadi. xix asrning so‘nggi choragi va xx asr boshlaridagi turkiston o‘lkasida ziyolilar – ma’rifatparvar jadidlar yoshlarning ma’naviy yuksalishida ta’lim va tarbiya dolzarb masala ekanligini anglab yetadilar. milliy uyg‘onish, millatning o‘zligini anglash jarayoni mazkur davr adabiyotining ruhi va mazmunini tashkil qilganidek, o‘zbek bolalar adabiyotining rasman qaror topishi ham umumadabiy hodisaning yangi bir qirrasi sifatida maydonga keldi. o‘zbek bolalar adabiyotining chinakam mohiyatiga mos qiyofasi xx asr boshlaridagi ma’rifatparvar pedagog va adiblar ijodida namoyon bo`lishi bejiz emas. saidrasul aziziy, munavvarqori abdurashidxonov, abdulla avloniy, hamza hakimzoda niyoziy, mahmudxo‘ja behbudiy, sadriddin ayniy, abdurauf fitrat, elbek va boshqa o‘nlab ziyolilarning “usuli jadid” maktablarida tahsil oluvchi o‘zbek o‘quvchilari uchun yaratgan ellikdan ortiq alifbo va o‘qish kitoblari avvalo, bolalarbop maxsus asarlar ijod etish an’anasini boshlab berganiligi bilan diqqatga sazovor. negaki, xalq bolalarini ma’rifatli qilishni ko‘zlab ochilgan yangi usuldagi …

4 / 21

amma narsani – maktab-maorifdan jamiyat idora tuzumigacha yangilamog‘i, o‘zgartirmog‘i lozim bir davrda o‘zbek bolalar matbuoti, adabiyotiga ham asos solingani bejiz emasligi ayni haqiqatdir. tezkorlik bilan yangi avlod tarbiyasiga kirishmoqning yagona yo‘li sifatida ularga mo‘ljallangan matbuot va adabiyotga ehtiyoj tug`ilgan, albatta. shu tariqa, ma’rifatparvar pedagoglarning darsliklari, yetuk adiblarning bolalarga bag‘ishlangan didaktik hikoyalaridan bolalarga mo‘ljallangan maxsus adabiyot sari jadal qadam tashlangan. natijada abdulla avloniy, hamza hakimzoda niyoziy kabi ijodkorlar bu borada ham faollik ko`rsatadi. 8 abdulla avloniy (1878-1934) – islohotchi pedagog va bolalar shoiridir. uning bolalar adabiyotiga qo‘shgan benazir xizmati o‘z darsliklardagi she’rlari, hikoyalari, matn va masallarining bolalarbopligi bilan asoslanadi. jumladan, “ikkinchi muallim”dagi “maktabga da’vat” she’rida bevosita yosh kitobxonga murojaat qilinadi: boqdi gunash panjaradan bizlara, yotma deyur barcha o‘g‘il qizlara. nolayi faryod qilib barcha qush: maktabingiz vaqti, deyur sizlara. boshladi har kim o‘z ishin ishlara, siz-da turing, maktabingiz izlara. siz-da kitoblarni oling shavq ila, tez yuguring, ilm yo‘lin gezlara. 9 she’rda tong …

5 / 21

r ziyoli, ijodkor va ma’rifatparvar adib uchun dolzarb edi. abdulla avloniyning she’rlarida esa aynan maktab yoshidagi kichkintoylar tasavvuri, qiziqishlari, tili va tushunchasi ustuvor. a.avloniy bolalarga xos samimiy fikrlarini o‘ynoqi satrlarda tasvirlash bilan birga, vatan va uning qismati bilan bog‘liq jiddiy mulohazalarni-da bayon etadi. a.avloniy shu tariqa, “birinchi muallim” va “ikkinchi muallim” kitoblarida yosh kitobxonlar tafakkuriga mos ilm xosiyati va ilmsizlik oqibati to‘g‘risida pandnoma tarzidagi satrlarni bitgan bo‘lsa, “maktab gulistoni”dagi she’r, hikoya va masallarda ijtimoiy dolzarb muammolarni ham qamrab olgani ayonlashadi. zero, bunday she’rlar orqali yosh avlodni ma’rifatga da’vat etish bilan birga, ularni vatanparvar, o‘z millatiga, yurtiga sadoqatli qilib tarbiyalash maqsadi ham ko‘zlangan. muhimi esa ulardagi betakror badiiy tashbehlar, tasviriy ifoda usullari hamda so`z san’atiga xos nozik didning bolalar qalbiga ko`cha borishidir. zotan, a.avloniy va h.h.niyoziy bolalar adabiyotiga ilk qadamlaridayoq alohida mehr, hurmat bilan yondashgani, o`zlarining ulug` shoirlik iste’dodidan joy ajratgani diqqatga sazovor. “turkiy guliston yoxud axloq” a.avloniyning axloqiy-ta’limiy asaridir. bu …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jadid adabiyoti namoyondalari"

white illustrative creative literature project presentation jadid adabiyoti namoyondalari. abdulla avloniy hamda hamza hakimzoda niyoziy – ilk bolalar shoirlari va islohotchi pedagoglari. presented by: adhamov y reja: 1. o‘zbek bolalar adabiyoti haqida tushuncha: istiloh, fanning predmeti, maqsad va vazifalari, adresliligi. 2. milliy uyg‘onish harakati va jadid ma’rifatparvarlarining o‘zbek bolalaradabiyotini yuzaga keltirishdagi roli. 3. abdulla avloniy – islohotchi pedagog va bolalar shoiri. 4. hamza hakimzoda niyoziy – ma’rifatparvar bolalar shoiri. bolalar o‘qishi uchun mo‘ljallangan asarlar barcha xalqlar tarixida qadimdan davom etib kelgan. o‘zbek bolalar adabiyoti ham sharq yozma adabiyotida “pandnoma”, “ma’vizatnoma”, “nasihatnoma”, “axloq kitoblari” singari nomlar bilan tasnif qil...

This file contains 21 pages in PPTX format (3.3 MB). To download "jadid adabiyoti namoyondalari", click the Telegram button on the left.

Tags: jadid adabiyoti namoyondalari PPTX 21 pages Free download Telegram