jadid adabiyoti: m. behbudiy

PPTX 12 pages 1.1 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

prezentatsiya powerpoint jadid adabiyoti: m. behbudiy reja • m. behbudiy hayoti • m. behbudiy ijodi • jadid adabiyoti: m. behbudiy • mahmudxoʻja behbudiy (kirill alifbosida: mahmudxo'ja behbudiy; arab alifbosida: بهبودی خواجه toʻliq oti ;محمود - mahmudxoʻja behbudiy ibn behbudxoʻja) (20-yanvar 1875 samarqand — 25-mart 1919 qarshi) dramaturg, noshir, din va jamoat arbobi, jadidchilik harakati yetakchilaridan biri. • u yassaviy avlodidan. 18 yoshidan qozixonada mirzalik qiladi, qozi, mufti darajasiga koʻtariladi. behbudiy haj safarida boʻlgan chogʻida arabiston, misr, turkiyani kezib chiqqan (1899–1900). sayohat davomida yangi maktab (usuli jadid) ochish fikri mustahkamlanib bordi. samarqand yaqinidagi halvoyi qishlogʻida ajziy, rajabaminda abdulqodir shakuriylar bilan hamkorlikda yangi maktab ochadi. behbudiy qozon va ufaga borib (1903–1904), u yerdagi yangi usul maktablari bilan tanishadi, tatar ziyolilari bilan aloqani yoʻlga qoʻyadi. yangi maktablar uchun darsliklar tuzishga kirishadi. mahmudxoʻja behbudiy kitoblari • „risolayi asbobi savod“ ("savod chiqarish kitobi", 1904), • „risolayi jugʻrofiyayi umroniy“ ("aholi geografiyasiga kirish", 1905), • „muntaxabi jugʻrofiyai …

2 / 12

h uchun yana bir yilcha vaqt ketadi. asar samarqandda 1914-yil 25-yanvarda sahnaga qoʻyildi. drama xalqqa kuchli taʼsir koʻrsatadi. „padarkush“ ham janr, ham mazmuniga koʻra yangi oʻzbek adabiyotini boshlab bergan asar boʻldi. drama toshkentda 1914-yil 27-fevralda avloniy tomonidan qayta sahnalashtiriladi. „padarkush“ dramasi faoliyati • behbudiy 1914-yilda „samarqand“ gazetasini chiqaradi. gazeta oʻzbek va tojik tillarida, haftada 2-marta chop etildi. 45-soni chiqqach, moddiy tanqislik tufayli nashr toʻxtadi. shu yil 20- avgustdan u „oyna“ jurnali chiqara boshladi. haftalik, suratli bu jurnal asosan oʻzbekcha boʻlib, sheʼr, maqola (forscha), eʼlonlar (ruscha) ham berib borildi. jurnal kavkaz, tatariston, eron, afgʻoniston, hindiston, turkiyagacha tarqaldi. behbudiy kitob nashrini ham yoʻlga qoʻyadi. fitratning „bayonoti sayyohi hindi“sini ruschaga tarjima qildirib bostirdi (1913). • behbudiyning yurt obodligi yoʻlida boshlagan ijobiy ishlaridan biri „behbudiya“ kutubxonasining tashkil etilishi boʻldi. behbudiy birinchilardan boʻlib samarqandda kutubxona faoliyatini yoʻlga qoʻygan. 1908-yil 11-sentabrda samarqand hokimining rasmiy ruxsati bilan ushbu kutubxona „yangi rasta“da ochilgan. biroq kutubxonaning ochilishi haqidagi xabar …

3 / 12

boʻlgan. kutubxonadagi kitoblar fondi dastlab 200, keyinroq 225 jildga yetgan. kunda 14 soat davomida ishlagan. behbudiya kutubxonasi • ochilishidan 7 oy oʻtib, aʼzolari soni 125 kishiga yetgan. 1910-yillarga kelganda faoliyati soʻna boshladi. bunga avvalo oʻlkadagi jadidlar va qadimchilar qarama-qarshiligi sabab boʻlgan. mullalar ota-onalar bilan suhbatlashib, kofirxona sifatida u yerga borishni taqiqlab qoʻyadi. 1912-yilda sanoqli kishi kutubxonadan foydalangan. 1914-yildan moliyaviy qiyinchiliklar boshlanadi. 15 aʼzodan iborat yillik yigʻilish paytida kutubxonani saqlab qolish va iqtisodiy muammoni hal etish maqsadida spektakl qoʻyishga kelishib olinadi[2]. teatr tomoshalari ham qadimchilar tomonidan rad etilgach, kutubxona faoliyati tugaydi. behbudiy kutubxonani oʻzining uyiga koʻchiradi va behbudiya kutubxonasi deb nomlaydi. keyinchalik u yerda chet elda nashr qilingan kitoblarni sotishni ham yoʻlga qoʻyadi va ularning roʻyxati „oyna“ jurnalida eʼlon qilib boriladi[3]. sayohati • behbudiy 1914-yil 29-mayda ikkinchi marta arab mamlakatlariga sayohatga chiqadi. sayohati davomida bayramali, ashxobod, krasnovodsk, kislovodsk, pyatigorsk, jeleznovodsk, rostov, odessa shaharlarida boʻladi, 8-iyunda istanbulga keladi. undan adarnaga o'tib, yana …

4 / 12

qiga, tarixiga, til va adabiyot masalalariga, dunyo ahvoliga doir qiziqarli maqolalar, bahslar berib borilgan. behbudiy millatning taraqqiysi uchun bir necha til bilishni shart hisobladi. jurnalning birinchi sonidayoq „ikki emas, toʻrt til lozim“, degan maqola bilan chiqib, oʻzbek, tojik, arab, rus va hatto biror uzoq xorij (masalan, fransuz) tilini bilish shart deb hisobladi. ayni paytda tilning muhofazasi („har millat oʻz tili ila faxr etar“ –1914, № 35), oʻzaro munosabatlari („til masalasi“ – 1915, № 11,12) haqida muhim va zarur maqolalar chop etdi. adabiy tanqidga katta eʼtibor berdi. uning xususiyatlarini belgilashga urindi. boshqa adabiy janrlar bilan tenghuquqligi masalasini koʻtardi („tanqid saralamoqdir“ – 1914, № 27). millat shaʼnini oyoqosti qiluvchi fikrqarashlarga zarba berib, turkiston xalqini oʻz nomi bilan atamoq lozimligini talab qilib chiqdi („sart soʻzi majhuldur“ 1915, № 22,23,25,26). xulosa • zamonaviy adabiyot o‘zining boy rang-barangligi va jadal evolyutsiyasi bilan zamonaviy jamiyatning murakkab va nozik jihatlarini chuqur aks ettiradi. ushbu keng doirada m.behbudiy …

5 / 12

ta'sir markaziy mavzudir. • xulosa qilib aytganda, zamonaviy adabiyot m.behbudiy kabi siymolar ijodi orqali jamiyat evolyutsiyasini ham aks ettirish, ham ta’sir qilish qobiliyatini ochib beradi. muhim masalalar bilan shug'ullanib, intellektual va madaniy o'sishni rag'batlantirish orqali zamonaviy adabiyot insoniyat tajribasining ajralmas qismi bo'lib qolmoqda, doimiy fikrlash, muloqot va taraqqiyotni rag'batlantiradi. foydalanilgan adabiyotlar 1. egamqulova, nodira „behbudiya kutubxonasi: 114 yil avval samarqandda ochilgan, kuniga 14 soatlab ishlagan va… qarovsiz qolib yopilgan“. qaraldi: 23-sentabr 2023-yil. 2. abdurashidov, z. ismail gasprinskiy i turkestan v nachale xx veka: svyazi-otnosheniya-vliyanie. toshkent: akademnashr, 2011 — 267 bet. 3. „mahmudxoʻja behbudiy“. qaraldi: 23-sentabr 2023-yil. 4. paolo sartori, devin deweese, jeff eden, moving beyond modernism: rethinking cultural change in muslim eurasia (19th-20th centuries) //journal of the economic and social history of the orient 59 (2016) 1-36 s.23 5. bexbudi maxmud xodja 6. arxiv nusxasi, 2020-01-30da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2020-09-30 7. https://uz.sputniknews.ru/culture/20200709/14508377/v-bukhare- zavershayutsya-semki-filma-o-makhmudkhodzhe-bekhbudiy.html jadid adabiyoti: m. behbudiy reja slide …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jadid adabiyoti: m. behbudiy"

prezentatsiya powerpoint jadid adabiyoti: m. behbudiy reja • m. behbudiy hayoti • m. behbudiy ijodi • jadid adabiyoti: m. behbudiy • mahmudxoʻja behbudiy (kirill alifbosida: mahmudxo'ja behbudiy; arab alifbosida: بهبودی خواجه toʻliq oti ;محمود - mahmudxoʻja behbudiy ibn behbudxoʻja) (20-yanvar 1875 samarqand — 25-mart 1919 qarshi) dramaturg, noshir, din va jamoat arbobi, jadidchilik harakati yetakchilaridan biri. • u yassaviy avlodidan. 18 yoshidan qozixonada mirzalik qiladi, qozi, mufti darajasiga koʻtariladi. behbudiy haj safarida boʻlgan chogʻida arabiston, misr, turkiyani kezib chiqqan (1899–1900). sayohat davomida yangi maktab (usuli jadid) ochish fikri mustahkamlanib bordi. samarqand yaqinidagi halvoyi qishlogʻida ajziy, rajabaminda abdulqodir shakuriylar bilan hamkorlikda yangi makt...

This file contains 12 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "jadid adabiyoti: m. behbudiy", click the Telegram button on the left.

Tags: jadid adabiyoti: m. behbudiy PPTX 12 pages Free download Telegram