ikkilik sanoq sistemasining tatbiqi

PPTX 16 pages 90.2 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 90.2 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

prezentatsiya powerpoint ikkilik sanoq sistemasining tatbiqi reja: ikkilik sanoq sistemasining mohiyati va kelib chiqish tarixi ikkilik sanoq sistemasining axborot texnologiyalaridagi o‘rni ikkilik sanoq sistemasining sanoat va muhandislikdagi qo‘llanilishi ikkilik sanoq sistemasining kundalik hayotdagi qo‘llanilishi ikkilik sanoq sistemasining mohiyati va kelib chiqish tarixi ikkilik sanoq sistemasi zamonaviy texnologiyalar, ayniqsa kompyuter texnologiyalari asosida muhim o‘rin tutadi. bu sistema faqat ikkita raqam – 0 va 1 ga asoslanadi. ushbu tizim qadimgi davrlardan boshlab ba’zi matematiklar tomonidan taklif qilingan bo‘lsa-da, u hozirgi shaklida xvii asrda mashhur nemis matematik-faylasufi gotfrid vilgelm leybnits tomonidan asoslab berilgan. u ikkilik sanoq sistemasining oddiylik va universal xususiyatlariga e’tibor qaratgan. leybnits o‘zining "explication de l'arithmétique binaire" nomli maqolasida ikkilik sistemaning falsafiy va amaliy jihatlarini bayon qilgan. u xitoy falsafasidan ilhomlanib, bu tizimni “yaratish va yo‘q qilish”, ya’ni mavjudlik (1) va yo‘qlik (0) asosida tushuntirgan. bu konsepsiya kompyuter arxitekturasi, elektronika va matematikada asosiy poydevorga aylangan. ikkilik sanoq tizimining boshqa sanoq tizimlariga …

2 / 16

uhimdir. uning kelib chiqishi, rivojlanishi va qo‘llanilishi texnologik taraqqiyot asoslaridan birini tashkil etadi. xxi asrda bu sistema hayotimizning ajralmas qismiga aylangan, va uni o‘rganish orqali raqamli dunyoni chuqurroq anglash mumkin. ikkilik sanoq sistemasining axborot texnologiyalaridagi o‘rni axborot texnologiyalarining (at) asosiy negizi ikkilik sanoq sistemasiga tayanadi. barcha raqamli qurilmalar va tizimlar – kompyuterlar, smartfonlar, planshetlar, serverlar – ma’lumotlarni qayta ishlashda aynan 0 va 1 raqamlaridan foydalanadi. bu tizimda har bir raqam bit (binary digit) deb nomlanadi. 1-bitli qiymatlar orqali murakkab ma’lumotlar (rasmlar, videolar, dasturlar) tasvirlanadi. kompyuter arxitekturasi, operatsion tizimlar, dasturlash tillari va tarmoqlar, hammasi aynan ikkilik kodlar bilan ishlaydi. masalan, klaviaturadan bosilgan har bir tugma ascii yoki unicode standarti bo‘yicha ikkilik ko‘rinishga o‘tadi. fayl, dasturni ochish, internet orqali xabar yuborish – bularning bari raqamli shaklda amalga oshiriladi. shuningdek, har qanday dastur kodi oxir-oqibat mashina kodiga – ya’ni 0 va 1 lar ketma-ketligiga aylanadi. mashina kodida yozilgan buyruqlar protsessor tomonidan to‘g‘ridan-to‘g‘ri bajariladi. …

3 / 16

v tizimlari ushbu tizim yordamida ishlaydi. plc (programmable logic controller) qurilmalari – sanoat uskunalarini avtomatlashtirish uchun ishlatiladigan maxsus mikroprotsessorli tizimlardir. bu qurilmalarga yozilgan dasturlar ikkilik ko‘rinishda ishlaydi: ya’ni sensor ishladi – 1, ishlamadi – 0. shunga qarab ishlab chiqarish liniyasi ishlaydi yoki to‘xtaydi. sensorlar, dvigatellar, mashinalar va boshqa qurilmalar “yoqilgan/ o‘chirilgan”, “harakatda/turibdi” holatlarida ishlaydi. bularning barchasi 0 va 1 lar orqali belgilanadi. shu tariqa ikkilik sanoq sistemasi sanoatdagi real obyektlarning holatini raqamli shaklda ifodalaydi. muhandislik sohasida, ayniqsa, elektronika va mikrotexnika yo‘nalishlarida ikkilik sistema asosida logik sxemalar tuziladi. har qanday raqamli mikrosxema – bu bir nechta "va", "yoki", "emas" kabi mantiqiy elementlarning birlashmasidir. ular faqat 0 va 1 lar ustida ishlaydi. masalan, bir mikrochip bir necha million tranzistordan iborat bo‘lib, har biri ikkilik rejimda faoliyat yuritadi. avtomobilsozlikda ham zamonaviy avtomobillarni boshqaruvchi elektron bloklar ikkilik kodlar asosida ishlab chiqiladi. masalan, abs tizimi, avtomatik tormozlash, yo‘l harakati axborotlarini qayta ishlovchi tizimlar 0 va …

4 / 16

erlari – bularning hammasi ikkilik ma’lumotlar asosida ishlaydi. hatto zamonaviy kir yuvish mashinalari yoki mikroto‘lqinli pechlar ham ichki protsessorlarga ega bo‘lib, ularga berilgan dasturlar 0 va 1 lardan tashkil topgan. kundalik hayotda har bir harakatimiz raqamli texnologiyalar orqali nazorat qilinadi. masalan, bank kartasidan foydalanish. siz terminalga kartani qo‘yasiz – bu jarayonda ikkilik kodlar yuboriladi: mijozning raqami, balans holati, pin kod, tranzaksiya miqdori va tasdiqlovchi signal. bu jarayonlar soniyalar ichida, ikkilik sanoq tizimi yordamida amalga oshadi. shuningdek, uyali telefonlar orqali yuborilayotgan sms, internetdan yuklab olinayotgan fayllar, youtube’dagi videolar – barchasi ikkilik kodlarga aylantirilib, qurilmangizga yetkaziladi. masalan, rasm 1 000 000 dan ortiq bitlardan tashkil topgan bo‘lishi mumkin. shuningdek, bulutli texnologiyalar orqali fayllarni saqlash va ularga masofaviy kirish ham ikkilik kodlar orqali amalga oshadi. hatto mobil ilovalarning ishlashi, yangilanishi, push-bildirishnomalar yuborilishi — bularning barchasida 0 va 1 lar asosiy rol o‘ynaydi. yakuniy fikr shuki, zamonaviy odam kundalik hayotda raqamli qurilmalarsiz tasavvur etilmaydi. …

5 / 16

0 va 1 raqamlarining beqiyos o‘rni mavjud. foydalanilgan adabiyotlar leybnits g.v. ob'yasnenie dvoichnoy arifmetiki. – moskva: nauka, 2003. – 112 b. tanenbaum a. s. struktura operatsionnix sistem. – sankt-peterburg: piter, 2020. – 784 b. koffman, elliot b., and wolfgang, paul a. problem solving with c++. – pearson, 2019. stallings, william. computer organization and architecture: designing for performance. – pearson, 2021. qodirov n.r., aminov j.a. diskret matematika. – toshkent: tdyu nashriyoti, 2019. – 256 b. wikipedia. binary number. retrieved 2025-05-31. tanenbaum, andrew s., and austin, todd. structured computer organization. – pearson, 2016. hayitqulov i.m. raqamli elektronika asoslari. – toshkent: “fan va texnologiya”, 2018. – 198 b. image2.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ikkilik sanoq sistemasining tatbiqi"

prezentatsiya powerpoint ikkilik sanoq sistemasining tatbiqi reja: ikkilik sanoq sistemasining mohiyati va kelib chiqish tarixi ikkilik sanoq sistemasining axborot texnologiyalaridagi o‘rni ikkilik sanoq sistemasining sanoat va muhandislikdagi qo‘llanilishi ikkilik sanoq sistemasining kundalik hayotdagi qo‘llanilishi ikkilik sanoq sistemasining mohiyati va kelib chiqish tarixi ikkilik sanoq sistemasi zamonaviy texnologiyalar, ayniqsa kompyuter texnologiyalari asosida muhim o‘rin tutadi. bu sistema faqat ikkita raqam – 0 va 1 ga asoslanadi. ushbu tizim qadimgi davrlardan boshlab ba’zi matematiklar tomonidan taklif qilingan bo‘lsa-da, u hozirgi shaklida xvii asrda mashhur nemis matematik-faylasufi gotfrid vilgelm leybnits tomonidan asoslab berilgan. u ikkilik sanoq sistemasining oddiylik va ...

This file contains 16 pages in PPTX format (90.2 KB). To download "ikkilik sanoq sistemasining tatbiqi", click the Telegram button on the left.

Tags: ikkilik sanoq sistemasining tat… PPTX 16 pages Free download Telegram