milliy dinlar

PPT 72 стр. 8,0 МБ Бесплатная загрузка

72 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 8,0 МБ

Тип файла PPT

Страницы 72

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 72

2-mavzu: milliy dinlar. 2-mavzu: milliy dinlar. reja: milliy dinlarning xususiyatlari yahudiylik, hinduiylik, konfutsiylik, daosizm ta`limotlari. zardushtiylik ta’limoti tuzuvchi: h. mamadaliyev milliy dinlarning xususiyatlari ma’lum millatga xos bo’lib, boshqa millat vakillari o’ziga qabul qilmaydigan dinlar. ularga yahudiylik (yahudiy millatiga xos), hinduizm (hindlarga xos), konfutsiychilik (xitoy millatiga xos), sintoizm (yaponlarga xos) kiradi din tipologiyasida dinlarning tasniflari tarixiy-geografik jihatga ko’ra; etnik jihatga ko’ra; e’tiqod qiluvchilarining soniga ko’ra; hozirgi davrda mavjudligi jihatidan (tirik va o’lik diniy tizimlar) i. tarixiy-geografik tasnif 1) o’rta er dengizi havzasi dinlari: a) grek; b) rim; v) ellinistik; 1) o’rta er dengizi havzasi dinlari: a) grek; b) rim; v) ellinistik; i. tarixiy-geografik tasnif 3) yaqin va o’rta sharqning payg`ambarli dinlari: a) zardushtiylik; b) yahudiylik; v) xristianlik; g) manixeizm; d) islom; 4) hindiston dinlari: a) vedalar dinlari; b) hinduizm; v) hind buddizmi (teravada, maxayana); g) jaynizm; i. tarixiy-geografik tasnif 5) sharqiy va janubi-sharqiy osiyo dinlari: a) shri-lanka, tibet, janubi-sharqiy osiyo havzasi …

2 / 72

ing «qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar» kitobida yozishicha, yahudiylar bu so’zni somiy tillaridagi hoda – «tavba qilmoq, tavba qilganlar» so’zidan kelib chiqqan deb da’vo qilsalar-da, aslida bu fikr noto’g`ri, «yahudiy» so’zi banu isroil xalqi ustidan hukmronlik qilgan ya’qub payg`ambarning o’g`li yahudo nomiga nisbat berilgan. yahudiy xalqining yana bir nomi banu isroil bo’lib, isroil – ya’qub payg`ambarning ikkinchi ismi, banu – «bolalar» ma’nosini beradi, ya’ni – «isroil avlodlari». yahudiylik ta’limoti 1. olamlarni yaratuvchi yagona xudo – yahvega imon keltirish. yahve so’zi «rabb, parvardigor» ma’nosini bildiradi. tavrotning «chiqish» kitobida xudoning musoga aytgan ushbu so’zi keltiriladi: «yahve – ota-bobolaringiz ibrohim, ishoq, ya’qublarning parvardigori, u meni sizga yubordi» (chiqish: 3). mil. av. vi asr oxirlarida yahudiy ruhoniylari oddiy xalq hurmatini pasaytirib qo’ymasliklari uchun yahve so’zini ishlatishni man etib, uning o’rniga murojaat uchun «adonay» («rabb, xoja») so’zini qo’llashni buyurganlar. shundan so’ng faqat ruhoniylargagina ibodat vaqtida yahve nomini tilga olishlariga ijozat berilgan. yahudiylik ta’limotiga ko’ra, yahve olamlarni …

3 / 72

vvurlar, asosan talmudda bayon etilgan. unga ko’ra, yahvega chin e’tiqod qilganlar oxiratda mukofotlanadilar. aksincha, uning qonunlarini buzganlar shafqastiz jazo oladilar. musoning 10 nasixati 1. yahvedan boshqani iloh deb bilmaslik; 2. but, sanam va rasmlarga sig`inmaslik; 3. bekordan-bekorga xudo nomi bilan qasam ichmaslik; 4. shanba kunini xurmat qilish va uni xudo uchun bag`ishlash; 5. ota-onani xurmat qilish; 6. nohaq odam o’ldirmaslik; 7. zino qilmaslik; 8. o’g`rilik qilmaslik; 9. yolg`on guvohlik bermaslik; 10.yaqinlarning narsalariga ko’z olaytirmaslik. yahudiylik muqaddas manbalari yahudiylikdagi oqimlar qadimgi yo`nalishlar saduqiylar, sarziylar, esseylar zamonaviy yo`nalishlar sionizm qayta quruvchilar saduqiylar saduqiy nomi podshoh dovud payg`ambar davrida yashagan ruhoniy saduq ismi bilan bog`liq. ko’plab mansabdor ruhoniylar saduqiy bo’lganlar. ular diniy ishlarda faqat qonun (musoning besh kitobi)ni tan olganlar. qonunda ruhoniylar, qurbonliklar, ibodatlar haqida so’z boradi, lekin oxirat va qiyomat haqida hech narsa deyilmagan. shuning uchun saduqiylar qiyomatda o’lganlarning qayta tirilishiga ishonmaydilar. farziylar farziy nomi qadimiy yahudiy tilidagi «tushuntirish», «ajratib ko’rsatish» so’zidan …

4 / 72

ilganidek yashamas edilar. undan tashqari rimliklar ba’zi diniy mansablarga musoning qonuniga nomuvofiq munosib bo’lmagan shaxslarni tayinlagan edilar. buni ko’rgan bir guruh ruhoniylar quddusda ibodat qilish va qurbonlik qilish qonunga to’g`ri kelmay qoldi, deb hisobladilar va quddusni tashlab, yahudiy sahrolariga chiqib ketib, o’sha erda o’z jamoalarini tashkil qildilar. ularni esseylar deb atashdi. esseylar xudo tomonidan yuboriladigan xaloskor – messiyaning kelishi va quddusni tozalashini kutib, ibodat qilib yashar edilar. sionizm sionizm (zionism) nomi quddusdagi sion (zion) tog`i bilan bog`liq. bu oqim avstriyalik yahudiy jurnalist t. herstlning (theoder herzl; 1860-1904) nemis tilidagi «yahudiylar davlati» (der judenstaat) risolasi asosida xix asr oxirlarida tuzilgan. sionizm ilk davrda ravvinlar tomonidan qo’llab quvvatlangan. bu oqimning maqsadi – yahudiylarning xudo tomonidan tanlangan mumtoz xalq ekanini targ`ib etish va ularning o’zlari yashab turgan turli o’lkalardan chiqib, falastinda «milliy birlashishi»ga erishishdir. sionizm «jahon yahudiy millati» – «oliy millat» kabi g`oyalarni ilgari suradi. g`oyasiga ko’ra sionizm siyosiy oqim bo’lib, maqsadiga erishish …

5 / 72

iylar yahudiylar o’rta osiyoga qadim zamonlardan ko’chib kelganlar. ularning bu kelishlari haqida turli xil rivoyatlar mavjud. ularning ichida umum e’tirof etilganlaridan biri shuki, yahudiylar bu mintaqaga eron orqali kirib kelganlar. bu xalqning o’rta osiyoga hijrati ko’p asrlar mobaynida davom etdi. taxminlarga ko’ra, ular assuriya quvg`inlari paytida – mil. av. v-vi asrlarda eronga ko’chib kela boshlaganlar. hatto mil. av. viii asrlarda ba’zi yahudiylar isroilni tark etib, misr, eron kabi o’lkalarda boshpana topganliklari haqida ham xabarlar bor. fors davlati ma’lum muddat o’rta osiyoni o’z hukmi ostida tutib turgan va xuddi shu davrda yahudiylarning ko’chib kelishi amalga oshgan. yahudiylar o’rta osiyoda so’g`diyona davlati davrida, ya’ni milodning ii asrida paydo bo’ldilar. ular eron orqali marvga kelib, so’ng u erdan buxoro, samarqand, shahrisabz va boshqa shaharlarga tarqaldilar. bu fikrni mahalliy yahudiylarning fors lahjalarining birida gaplashishlari ham quvvatlaydi. hinduizm hozirgi hindistonda tarqalgan din shaklidir. u eramizdan oldingi dinlar - braxmanizm va vedizmning evolyutsiyasi natijasida eramizdan avvalgi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 72 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "milliy dinlar"

2-mavzu: milliy dinlar. 2-mavzu: milliy dinlar. reja: milliy dinlarning xususiyatlari yahudiylik, hinduiylik, konfutsiylik, daosizm ta`limotlari. zardushtiylik ta’limoti tuzuvchi: h. mamadaliyev milliy dinlarning xususiyatlari ma’lum millatga xos bo’lib, boshqa millat vakillari o’ziga qabul qilmaydigan dinlar. ularga yahudiylik (yahudiy millatiga xos), hinduizm (hindlarga xos), konfutsiychilik (xitoy millatiga xos), sintoizm (yaponlarga xos) kiradi din tipologiyasida dinlarning tasniflari tarixiy-geografik jihatga ko’ra; etnik jihatga ko’ra; e’tiqod qiluvchilarining soniga ko’ra; hozirgi davrda mavjudligi jihatidan (tirik va o’lik diniy tizimlar) i. tarixiy-geografik tasnif 1) o’rta er dengizi havzasi dinlari: a) grek; b) rim; v) ellinistik; 1) o’rta er dengizi havzasi dinlari: a) grek; b)...

Этот файл содержит 72 стр. в формате PPT (8,0 МБ). Чтобы скачать "milliy dinlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: milliy dinlar PPT 72 стр. Бесплатная загрузка Telegram