elektrotexnika va konstruktorlik materiallar fani

PPTX 7 pages 1.2 MB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

prezentatsiya powerpoint farg‘ona politexnika instituti elektrotexnik va konstruktorlik materiallar fanidan 2-amaliy ishi. yarim o’tkazgichlar. 2 yarim o’tkazgichlar uchun 104-107 om ga teng. metalli o’tkazgichlarda elektr qarshiligi xarorat oshirish bilan ortsa, dielektrik va yarim o’tkazgichlarda esa aksincha ya’ni kamayadi. o’tkazgichlarda erkin elektronlar miqdori juda ko’p bo’lib, yo’naltirilgan oqim o’tkazuvchanlik tokini ifodalaydi, yarim o’tkazgichlarda esa erkin elektronlar ko’p emas. sababi shuki, valentli elektronlar o’zlarining atomlari bilan aloqa bo’ladi ya’ni erkin emas. yarim o’tkazgichlarda elektr tokining xosil bo’lishi tashqi taosirlarning keng oralig’ida bo’lishi mumkin: isitish, nurlanish yoki aralashmalarni kiritish kabi hollar. bunda elektronlarning energiyasi ortib, tashqi kuchlanganlik ta’sirida atom qobig’idan ajralib, yo’naltirilgan oqim, ya’ni tok tashuvchisiga aylanadi. amaliy ishning maqsadi: yarim o’tkazgich materiallari - kremniy va germaniyni elektr o’tkazuvchanlgini xisoblash. asosiy qism. yarim o’tkazgichli materiallar elektr o’tkazuvchanligi xususiyatiga ko’ra dielektriklar va metalli o’tkazgichlar oralig’ida joylashgan. shuningdek solishtirma elektr qarshilik ρ o’tkazgichlar uchun 10-4-104 om m dielektriklar uchun 108-1020 om m m germaniy. er …

2 / 7

unki ular olmosnikiga o‘xshash kristall strukturali bo‘ladi. bu qirralarining uchlari va markazlarida uglerod atomlari joylashgan kubdir. bundan tashqari, sakkizta kichkina kubning (oktantlarning) to‘rttasi markazida ham uglerod atomlari bo‘ladi (katta kub sakkizta kichik kubga bo‘linadi). olmos tipidagi strukturada ko‘rib chiqilayotgan atomlarning har biri (germaniy yoki kremniy) shu atomlardan bir xil masofada joylashgan to‘rtta xuddi shunday atom bilan o‘ralgan va atomlarning har biri qo‘shni atom bilan kovalent bog‘lanish xosil qiladi. xossalari germaniy kremniy selen atom og‘irligi 72,6 28,06 - atom xajmi 13,5 11,7 - doimiy panjara n.m. 0,566 0,542 - zichligi 200c da mg/33 5,3 2,3 4,8 chiziqli kengayishda o‘rtacha temperatura koeffitsienti (0 1000c) 6,0.10-6 6,0.10-6 50.10-6 issiqli uzatish koeffsienti vt/(mk) 55 80 4 o‘rtacha solishtirma issiqlik sig‘imi (0 1000c) j/(kg.k) 333 710 330 erish temperaturasi 0c 936 1414 217-220 solishtirma erish issiqligi j/kg 4,1.105 1,6.106 64,2.103 ustki tortilish koeffitsienti (erish temperaturasida) n/m 0,6 0,72 0,11 xususiy solishtirma qarshiligi 200c da om.m …

3 / 7

bu yerda vodorod atomining ionlanish energiyasi w0=13,6 ev. shu qatorda donor orbitasining radiusi rd=εr0m0/mn ifodadan topiladi, bu yerda vodorod atomining birinchi borov orbitasi radiusi- r0=5,3.10-11 m . kremniy uchun δwd=13,6.0,5/(12,5)2=0,043 ev, rd=12,5.5,3.10-11/0,5=1,32.10-9 m = 1,32 nm. germaniy uchun δwd=0,01 ev, rd=4,24 nm. 6.2-topshiriq. a=0,2 mm qalinlikdagi yarim o’tkazgich plastinka a bo’ylab yo’nalgan magnit maydoniga joylashgan. yarim o’tkazgichning solishtirma qarshiligi =10-5 om.m va magnit maydoni induktsiyasi v=1 tl. maydonga tik ravishda plastinka bo’ylab i=0,1 a tok berilgan. natijada u=3,25.10-3 v ko’ndanlang potentsiallar ayirmasi hosil bo’ladi. yarim o’tkazgichdagi zarrachalarning harakatchanligi aniqlansin. № a, (mm)  (om.m) v (tl) i (a) u (v) 1 0,3 10-5 2 0,3 3.10-3 2 0,4 11-5 3 0,4 4.10-3 3 0,5 12-5 4 0,3 5.10-3 4 0,6 15-5 5 0,6 2.10-3 5 0,7 13-5 6 0,7 6.10-3 6 0,8 10-5 7 0,2 3.10-3 7 0,4 11-5 8 0,4 4.10-3 8 0,6 12-5 9 0,6 5.10-3 9 0,5 …

4 / 7

elektrotexnika va konstruktorlik materiallar fani - Page 4

5 / 7

elektrotexnika va konstruktorlik materiallar fani - Page 5

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektrotexnika va konstruktorlik materiallar fani"

prezentatsiya powerpoint farg‘ona politexnika instituti elektrotexnik va konstruktorlik materiallar fanidan 2-amaliy ishi. yarim o’tkazgichlar. 2 yarim o’tkazgichlar uchun 104-107 om ga teng. metalli o’tkazgichlarda elektr qarshiligi xarorat oshirish bilan ortsa, dielektrik va yarim o’tkazgichlarda esa aksincha ya’ni kamayadi. o’tkazgichlarda erkin elektronlar miqdori juda ko’p bo’lib, yo’naltirilgan oqim o’tkazuvchanlik tokini ifodalaydi, yarim o’tkazgichlarda esa erkin elektronlar ko’p emas. sababi shuki, valentli elektronlar o’zlarining atomlari bilan aloqa bo’ladi ya’ni erkin emas. yarim o’tkazgichlarda elektr tokining xosil bo’lishi tashqi taosirlarning keng oralig’ida bo’lishi mumkin: isitish, nurlanish yoki aralashmalarni kiritish kabi hollar. bunda elektronlarning energiyasi ortib,...

This file contains 7 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "elektrotexnika va konstruktorlik materiallar fani", click the Telegram button on the left.

Tags: elektrotexnika va konstruktorli… PPTX 7 pages Free download Telegram