ta'lim menejmenti

DOCX 37 pages 458.3 KB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 458.3 KB

File type DOCX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

o‘zbekiston respublikasi maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi a.avloniy nomidagi pedagoglarni kasbiy rivojlantirish va yangi metodikalarga o‘rgatish milliy-tadqiqot instituti xalq ta’limi xodimlarining bilim darajasi va kasbiy mahoratini baholash markazi “ta’lim menejmenti” moduli bo‘yicha ta’lim tizimini boshqarishning ilmiy asoslari va strategiyasi mavzusidan ma’ruza matni toshkent-2024 menejment – inglizcha so‘z bo‘lib, boshqaruvni tashkil etish (boshqarish, boshqaruv hokimiyati, tashkil etish), rahbarlik qilish (rejalashtirish, tartibga solish, muvofiqlashtirish, nazorat qilish) ma’nolarini anglatadi. menejment – bu ko‘zlangan maqsadlarga erishish uchun faoliyatni, ya’ni insonlar yoki ularning guruhlari faoliyatini muvofiqlashtirish hamda boshqarish usullari, shakllari va vositalari majmui. sodda qilib aytganda, menejment umumiy holda u yoki bu faoliyat turini tashkil etishni va unga rahbarlik qilishni, ya’ni turli sohalarda faoliyat ko‘rsatayotgan insonlarning xatti-harakatlarini, munosabatlarini muvofiqlashtirish, ularning imkoniyatlari va qobiliyatlaridan to‘g‘ri foydalanishni tashkil etish, nazorat qilish va boshqarishni bildiradi. menejment eng avvalo insonlarni boshqaradi, ularni o‘z faoliyatiga qiziqtirish, tadbirkorlikka, mehnatga ijodiy yondashish, o‘ziga ishonish tuyg‘ularini shakllantirish, sohalar bo‘yicha bilim, ko‘nikma va malakalarni …

2 / 37

qo‘yilgan maqsadlarga erishish va raqobatbardosh bitiruvchilar tayyorlashda ta’lim-tarbiya jarayoni ishtirokchilari bo‘lgan rahbarlar, mutaxassislar va ijrochilar munosabatlari va faoliayatlarini muvofiqlashtirish, nazorat qilish hamda samarali boshqarishni ta’minlashdan iborat. ma’limki, jamiyat va ta’lim qadriyatlarini avtoritar, zo‘rovonlik yo‘li bilan o‘rnatib bo‘lmaydi, ular ta’lim texnologiyalari va mazmunining rivojlanishi, ijtimoiy-madaniy muhitning va jamiyatning o‘zgarishi bilan birga tadrijiy tarzda taraqqiy topib boradi. ta’lim muassasasini boshqarishda qadriyatlar va maqsadlarga alohida e’tibor berish lozim. “boshqaruv” so‘zi odatda aniq maqsadga erishish uchun boshqariluvchi tizim (yoki boshqaruv obyekti)ga faol ta’sir ko‘rsatish to‘g‘risida gapirilganda qo‘llaniladi. zamonaviy adabiyotlarda boshqaruvning ma’nosi bo‘yicha uch xil yo‘nalishda tushunchalar mavjud. birinchisiga ko‘ra, boshqaruv ma’nosi faoliyat deb keltirilgan. masalan, boshqaruv jarayoni bo‘yicha ilmiy izlanishlar olib borgan, o‘z vaqtida boshqaruv fanining rivojlanishiga salmoqli hissa qo‘shgan, boshqaruv nazariyasi asoschilaridan biri fransuz olimi a.fayol boshqarishni: -kelajakni ko‘rish; -faoliyatni tashkillashtirish; -faoliyat turlarini muvofiqlashtiruvchi; -qaror va buyruqlarning bajarilishini nazorat qiluvchi kuchli qurol deb ataydi. ikkinchi yo‘nalish vakillari boshqaruvni bir tizimning ikkinchisiga, shaxsning ikkinchi …

3 / 37

ish uchun obyektga ta’sir etish; -maqsadga erishish yo‘nalishida tizimni tashkil etuvchilarga ta’sir etishni vertical muvofiqlashtirish. a.i.kitovning ta’rif berishiga ko‘ra: “boshqaruv – bu insonlarni boshqarish, ular bilan ishlash”. boshqaruv – bu tanlov, qaror qabul qilish va uning bajarilishini nazorat qilish jarayonidir. amaliyotida boshqaruv insonlarning xatti-harakatini tartibga keltirish bilan bog‘liq bo‘lgan faoliyat sifatida izohlanadi. ko‘pgina adabiyotlarda “menejment” so‘zining ma’nosi bilan “boshqaruv” tushunchalariga ta’rif berilganda, xuddi xil ma’noni anglatadi degandek, menejment bu – boshqaruv deb yozilganligi ko‘pchilik o‘quvchilarni chalg‘itishi mumkin. shuni ta’kidlash kerakki, “menejment” so‘zi “boshqaruv” tushunchasidan farqli ravishta boshqaruv faoliyatini tashkil etish degan ma’noni anglatib, u fan sifatida boshqarishning sir-asrorlarini o‘rganadi va tahlil qiladi. “boshqaruv” atamasi nisbatan kengroq ma’noni anglatadi, mazkur tushuncha orqali ma’lum bir shaxs tomonidan biror-bir obyektning boshqarilishini, ya’ni nafaqat insonlarni, balki mashina, dastgoh yoki texnologik qurilmalarni boshqarish, shuningdek, mazkur boshqaruvlarni ham boshqarishni tushunish mumkin. mazkur fikrga asoslanib aytish mumkinki, ishlab chiqarishni boshqarish ishchilarni boshqarishdan iborat bo‘lib, ular o‘z navbatida …

4 / 37

larga erishadi, hamkorlikdagi faoliyatni tashkil etish uchun o‘zaro ta’sir yoki shaxsning boshqa shaxslarga nisbatan ta’siri zarur bo‘lib, bu o‘z mohiyatiga ko‘ra boshqaruvni, ya’ni ma’lum bir maqsadga erishish yo‘nalishida insonlar faoliyatini tashkil etish va muvofiqlashtirishni ifodalaydi. shunday ekan, boshqaruvni, ya’ni boshqaruv faoliyatini tashkil etish zaruriyatini belgilovchi bosh mezon bu inson oldiga yoki muassasa oldiga qo‘yilgan maqsad bo‘lib, unga erishish uchun vazifalar belgilash, tashkil etiladigan faoliyatni oldindan rejalashtirish, amalga oshirish yo‘l-yo‘riqlarini tanlash, vazifalarning mazmun va mohiyatiga ko‘ra bajaruvchilar (mutaxassislar)ni tanlash va bajariladigan vazifalarni taqsimlash, belgilangan maqsadga erishish uchun tashkil etiladigan jarayon ishtirokchilari (xodimlar) faoliaytini muvofiqlashtirish zarur hisoblanadi. mazkur faoliyat boshqaruv faoliyatini, uni amalga oshirish boshqaruv funksiyalarini, amalga oshirish izchilligi (ketma-ketligi) boshqaruv algoritmini, amalga oshirish yo‘l-yo‘riqlari boshqaruv metodlarini, xodimlarning faoliyatini tashkil etish va muvofiqlashtirish boshqaruv uslublarini, mazkur yo‘nalishda qabul qilinga qarorlar boshqaruv qarorlarini ifodalaydi. bu lar birgalikda boshqaruvning asosiy tushunchalarini tashkil etadi. boshqaruv samaradorligini ta’minlay olish – bu birinchidan, ta’lim muassasasi jamoasini uyushtira …

5 / 37

radi. boshqaruv maqsadlarini amalga oshiruvchi va fuksiyalarini bajaruvchi bir-biri bilan bog‘langan turli boshqaruv orgonlari va bo‘g‘inlarining majmui tushuniladi. boshqarishning maqsadlari, funksiyalari, vazifalari, obyektlari va uning tashkiliy tuzilishini belgilab beradi. boshqaruv pog‘onasi – tashkiliy tuzilishga ko‘ra ta’lim muassasasining yuqori bo‘g‘ini (rahbarlar) bilan quyi bo‘g‘ini (ijrochilar) o‘rtasidagi masofaning katta-kichikligi – pog‘onaviyligi, ya’ni bu bir zvenoning (xodimning) boshqasiga bo‘ysinish ketma-ketligidir. rahbar bilan oddiy ijrochi o‘rtasidagi masofa qanchalik katta bo‘lsa (darajalar soni) ta’lim muassasasidagi pog‘onaviylik darajasi shunchalik katta bo‘ladi. boshqaruv bosqichi – ta’lim tizimining boshqaruv orgonlari tarkibiy qismlarining o‘zaro bog‘liq ravishda joylashishi, tuzilishi bo‘lgan tashkiliy strukturalarni hosil qiladigan bir boshqarish bo‘g‘ining ikkinchisiga, ya’ni quyi bo‘g‘inning yuqori bo‘g‘inga izchillik bilan bo‘ysunishini ko‘rsatadi. tashkil etuvchi qismlarning yuqoridan quyiga qarab yo‘nalgan tartibda hamda rahbarlar bilan xodimlarning lavozimiga, ya’ni bo‘ysunishiga ko‘ra yuqoridan quyiga qarab joylashuvi grekcha (“hierarchia”) ierarxiya deb ataladi. ierarxiyani tashkil etuvchilarning o‘zaro bo‘ysunish tartibi har birining huquq va burchlari hamda ularning o‘zaro munosabatlari tartibi boshqarish tizimini …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ta'lim menejmenti"

o‘zbekiston respublikasi maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi a.avloniy nomidagi pedagoglarni kasbiy rivojlantirish va yangi metodikalarga o‘rgatish milliy-tadqiqot instituti xalq ta’limi xodimlarining bilim darajasi va kasbiy mahoratini baholash markazi “ta’lim menejmenti” moduli bo‘yicha ta’lim tizimini boshqarishning ilmiy asoslari va strategiyasi mavzusidan ma’ruza matni toshkent-2024 menejment – inglizcha so‘z bo‘lib, boshqaruvni tashkil etish (boshqarish, boshqaruv hokimiyati, tashkil etish), rahbarlik qilish (rejalashtirish, tartibga solish, muvofiqlashtirish, nazorat qilish) ma’nolarini anglatadi. menejment – bu ko‘zlangan maqsadlarga erishish uchun faoliyatni, ya’ni insonlar yoki ularning guruhlari faoliyatini muvofiqlashtirish hamda boshqarish usullari, shakllari va vositalari...

This file contains 37 pages in DOCX format (458.3 KB). To download "ta'lim menejmenti", click the Telegram button on the left.

Tags: ta'lim menejmenti DOCX 37 pages Free download Telegram