dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari

DOCX 12 pages 32.0 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.0 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

1-mavzu. dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari din ijtimoiy ong shakli, turmush tarzi, tafakkur uslubi va ma’naviy qadriyat sifatida. dinni o’rganuvchi fan sohalari: dinshunoslik, din falsafasi, teologiya, teosofiya. dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi, uning predmeti, funksiyalari, kategoriyalari. dinning mohiyati. dindorlik va taqvodorlikning o’zaro aloqasi va farqi. dinning strukturasi va funksiyalari. dinning turlari: politeizm, monoteizm va genoteizm. dinlarning tarixiy shakllari: ibtidoiy din, milliy dinlar va jahon dinlari. dinning jamiyat va shaxs ma’naviyati yuksalishi, komil insonni tarbiyalashdagi ahamiyati. reja: 1.din, dinshunoslik, din falsafasi, teologiya, teosofiya, xudojoʻylik, diniy eʼtiqod, aqida, ilohiyot tushunchalarining mohiyati. 2. dinning funksiyalari. din dunyoqarash shakli va uning jamiyat taraqqiyotiga ta’siri. 3. dinlarning tasnifi. dinlar paydo bo‘lishining geografik va xronologik tasnifi. 4. diniy eʼtiqodlarning evolyutsiyasi: politeizm, genoteizm, monoteizm. 5. dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi, predmeti, funksiyalari, kategoriyalari. 6. dinshunoslikning boshqa ijtimiy fanlar bilan o`zaro aloqasi. qiyosiy dinshunosliklikning metodlari. tayanch tushunchalar: din, dinshunoslik, din falsafasi, teologiya, teosofiya, xudojoʻylik, diniy eʼtiqod,aqida, ilohiyot tushunchalarining mohiyati. …

2 / 12

ndividual tarbiyasiga ta’siri. din so‘zi arab tilidan olingan bo‘lib, uning lug‘aviy ma’nosi «ishonch, e’tiqod»dir. istilohiy ma’nosi lotin tilidagi «religion» so‘zi bilan mos keladi. o‘zbek tili lug‘at adabiyotlarida «din» - ishonch, ishonmoq, e’tiqod, mulk, hukm, hisob, jazo, tadbir, bo‘ysunish, itoat qilish, ibodat, parhez, yo‘l tutish, odat qilish, e’tiqod qilish ma’nolarini bildirishi keltirib o‘tiladi. islomdan avval turkiy xalqlarning din tushunchasini ifodalash uchun turli davrlarda «darm», «nom» va «den» kabi so‘zlarni ishlatganlari ma’lum. o‘zbek tilidagi «din» ma’nosini beruvchi atamalar barcha tillarda mavjud. jumladan, zardushtiylarning manbasi «avesto»da «din» sifatida «daena», qadimgi fors pahlaviy tilida «den», «din», «dena», «daena» so‘zi ishlatilib, «yo‘l», «mazhab», «marosim», «uslub», «tarz» kabi ma’nolarni bildirgan. ibroniy tilida istifoda qilinadigan «dath» so‘zi «din» tushunchasini ifodalash uchun umumiy termin bo‘lib, «hukm», «amr» va «qonun» ma’nolarini anglatgan. rus tilida din ma’nosini anglatadigan «religiya» so‘zining kelib chiqishi borasida lug‘atlarda bir qancha yondashuvlar keltirib o‘tilgan. ulardan ba’zilariga ko‘ra mazkur atama lotincha «religio» so‘zidan kelib chiqib, «diyonat, …

3 / 12

gan maslak, qarash, ta’limotdir. din muayyan ta’limotlar, his-tuyg‘ular, toat-ibodatlar va diniy tashkilotlarning faoliyatlari orqali namoyon bo‘ladi. u olam, hayot yaratilishini tasavvur qilishning alohida tariqasi, uni idrok etish usuli, olamda insoniyat paydo bo‘lgandan to bizgacha o‘tgan davrlarni ilohiy tasavvurda aks etishidir. din insonni tarbiyalashda asosiy tarbiyalovchi qudratga ega bo‘lgan ma’naviy-axloqiy kuchdir. din asli nima ekanligi turlicha izohlansa-da, umumiy nuqtai nazar shuki, din ishonmoq tuyg‘usidir. ishonmoq tuyg‘usi insoniyatning eng teran va ruhiy-ma’naviy ehtiyojlaridandir. din – e’tiqod va u har bir kishining shaxsiy ishi hisoblanadi. diniy nuqtai nazarga ko‘ra, din – muayyan diniy e’tiqodlarga, ya’ni ilohga, uning tomonidan insonlarga xabar etkazuvchilarning g‘ayrioddiy salohiyatga ega ekaniga (payg‘ambarlik), insonlar atrofida unga ko‘rinmaydigan ammo undan ancha yuqori darajada turuvchi mavjudotlar borligiga (farishtalar, jinlar) inson ideal hayot kechirishi uchun azaldan belgilangan qonuniyatlar mavjudligiga (muqaddas kitoblar), inson hayoti muntazam nazorat ostida ekaniga, qilingan barcha yaxshilik va yomonlik uchun mukofot yoki jazo muqarrarligiga (oxirat, hisob-kitob qilinish), inson qismati avvaldan …

4 / 12

iyalashda salmoqli tarbiyalovchi qudratga ega bo‘lgan ma’naviy-axloqiy kuchdir. din ishonmoq tuyg‘usidir. ishonmoq tuyg‘usi insoniyatning eng teran va go‘zal ruhiy-ma’naviy ehtiyojlaridandir. dunyoda dini, ishonchi bo‘lmagan xalq yo‘q. xalq dinsiz, e’tiqodsiz biror-bir narsaga ishonchsiz holda yashay olmaydi. sotsiologik nuqtai nazardan qaraganda din jamiyat uchun zaruriy narsa, ijtimoiy hayotning ajralmas qismidir. u ijtimoiy munosabatlarni yuzaga keltiruvchi va amalga oshiruvchi omil sifatida namoyon bo‘ladi. bu esa dinni jamiyatda bajargan vazifalariga ko‘ra o‘rganish mumkin demakdir. din tushunchasiga olimlar tomonidan yuzlab ta’riflar berilgan. bunda, turli soha va dunyoqarash egalari, o‘z sohalari va qarashlaridan kelib chiqib dinga ta’rif berishgan. umuman olganda, olimlar muayyan e’tiqod din deb atalishi uchun uch asosiy xususiyatga ega bo‘lishi lozimligini ta’kidlaydilar. bulardan birinchisi, g‘ayritabiiy iloh (yoki ilohlar) haqidagi tasavvurning mavjudligi. har bir dinda topinish obekti - xudo bo‘lishi shart hisoblanadi. mavjud dinlardagi xudo haqidagi tasavvurlarni shartli ravishda ikkiga - transsendent va immanent ilohlarga bo‘lish mumkin. transsendent ilohlarga insonlar olamidan tashqarida, insonlarga hech qanday …

5 / 12

uvchi kult yoki kultlar majmuasi. yuqorida aytilganidek har bir dinda topinish obekti - xudo bo‘lishi lozim. yaratuvchi bilan insonni bog‘lab turadigan ibodat va marosimlar majmui (qurbonlik, ro‘za, bayramlar) kult deb ataladi. kultlar kundalik yoki mavsumiy, yakka tartibdagi yoki jamoaviy kabi ko‘rinishlarda bo‘lishi mumkin. jumladan, islom dinida «namoz mo‘minning me’roji» (ya’ni alloh taoloning huzuriga ko‘tarilishi) hisoblansa xristianlikdagi «sirli marosimlar»da muqaddas ruhning o‘zi ishtirok etadi, deb hisoblanadi. shu tariqa, mavjud barcha dinlarda kultlar vositasida e’tiqodchilar o‘z ilohlari bilan bog‘lanadilar. uchinchisi esa e’tiqodchilarni o‘zida jamlaydigan diniy tashkilotlarning mavjudligi. diniy tashkilot, bu bir din izdoshlarining jamoaviy ravishda o‘z diniy rasm-rusum, ibodat marosimlarini o‘tkazadigan, diniy ta’lim oladigan muassasalaridir. bu, islomda - masjid, madrasa, xristianlikda - cherkov, seminariya, yahudiylikda - sinagoga va hokazo. dinlar tarixi, ular bilan bog‘liq jarayonlar, dinning inson hayotining turli jabhalari bilan o‘zaro ta’sirlashuvini o‘rganuvchi fan «dinshunoslik» deb ataladi. dinshunoslik barcha ijtimoiy fanlar qatori ham o‘zining o‘rganish obektiga ega. u dinning paydo bo‘lishi, …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari"

1-mavzu. dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari din ijtimoiy ong shakli, turmush tarzi, tafakkur uslubi va ma’naviy qadriyat sifatida. dinni o’rganuvchi fan sohalari: dinshunoslik, din falsafasi, teologiya, teosofiya. dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi, uning predmeti, funksiyalari, kategoriyalari. dinning mohiyati. dindorlik va taqvodorlikning o’zaro aloqasi va farqi. dinning strukturasi va funksiyalari. dinning turlari: politeizm, monoteizm va genoteizm. dinlarning tarixiy shakllari: ibtidoiy din, milliy dinlar va jahon dinlari. dinning jamiyat va shaxs ma’naviyati yuksalishi, komil insonni tarbiyalashdagi ahamiyati. reja: 1.din, dinshunoslik, din falsafasi, teologiya, teosofiya, xudojoʻylik, diniy eʼtiqod, aqida, ilohiyot tushunchalarining mohiyati. 2. dinning fun...

This file contains 12 pages in DOCX format (32.0 KB). To download "dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: dinshunoslik fanining predmeti,… DOCX 12 pages Free download Telegram