koordinatsion birikmalar kimyosi. kimyoviy bog’lanish nazariyasining yaratilishi

PPTX 977.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1731580014.pptx /docprops/thumbnail.jpeg koordinasion birikmalar kimyosi. kimyoviy bog’lanish nazariyasining yaratilishi koordinasion birikmalar kimyosi. kimyoviy bog’lanish nazariyasining yaratilishi reja: 1. koordinasion birikmalar kimyosi 2.kimyoviy bog’lanish nazariyasining yaratilishi. vеrnеr koordinatsion nazariyasi asosidagi k2[ptcl6] (iv) komplеks birikmasining tuzilishi. aqliy hujum metodi 1.koordinasion birikmalar kimyosi bo’yicha kimning nazariyasini bilasiz? 2.koordinasion birikmalar kimyosi bo’yicha o’zbekistonda qaysi olimlar ish olib borishgan? 3. koordinasion birikmalar hosil bo’lishiga sababchi kuchlar nima? vaqt о‘tishi bilan yuqori tartibdagi birikmalarning soni ko’payib bordi. keyinchalik, yuqori tartibli birikmalarning nisbatan barqarorlari kompleks (koordinatsion) birikmalar deb ataladi. tasser 1798 yilda birinchi bо‘lib kompleks birikma (cocl3 · 6nh3) ni hosil qildi. kompleks birikmalarni о‘rganish shuni kо‘rsatdiki, kompleks hosil bо‘lish hodisasi ayrim elementlardagina uchramasdan, balki d.i.mendeleyev davriy sistemasining kо‘pchilik elementlariga xos bо‘lgan hodisadir. тошпўлатов ю.т., исҳоқов ш.с. анорганик кимё. т.: ўқитувчи. 1992. 31-бет a.verner nazariyasi. 1893 yilda a.verner kompleks birikmalarning tuzilishi haqida yangi nazariya yaratdi. bu nazariya quyidagi uch banddan iborat : ayrim elementlar о‘zining asosiy valentliklaridan …

aziy atom bilan ligandlar orasidagi barcha bog‘lanishlar bir xil kuchga ega bо‘ladi. bu fikr tо‘g‘ri ekanligi keyinchalik boshqa tadqiqotlar asosida tasdiqlandi. yana shuni ham aytib о‘tamizki, a.verner nazariyasining yaratilishidan ilgari kimyo sohasida s.arreniusning elektrokimyoviy nazariyasi, y.vant – goff hamda le belning stereokimyoviy tasavvurlari, d.i.mendeleyevning kimyoviy elementlar davriy sistemasi kashf etilgan edi oksidlanish darajasi i ii iii iv v vi vii viii qo’shimchasi а о и е ан он ин ен 1893 yili anorganik kimyo jurnalining 3 sonida shvetsariyalik olim a. verner(1866-1919 yy.) "anorganik moddalarning tuzilishi haqida" nomli maqolasini e’lon qildi. bu maqolada u kompleks birikmalar haqida original g’oyalar va butunlay yangi tushunchalarni e’lon qildi. bu davrga kelib koordinatsion birikmalar nazariyasi yaratilishining asosiy manbai va turtki bo’lgan fan yutuqlari quyidagilar hisoblanadi: 1. organik kimyodagi stereokimyoviy tushunchalarning aniqlanishi; 2. s.arreniusning elektrolitik dissotsilanish nazariyasi kimyoda tasdiqlandi; 3. moyillik va uning o’lchami haqidagi ta’limot rivojlandi 4. co, pt, cr, ir, cu, ni, fe va …

bo’lgаn kооrdinаsiоn birikmаlаr eng bаrqаrоr bo’ladi, dеgаn qоidаni tа’riflаdi. vernerning koordinatsion nazariyasidagi asosiy va qo’shimcha valentliklar tabiatini aniqlashda l.poling hamda n.sidjvikning aytgan fikrlari muhim ahamiyatga ega ekanligini aytish mumkin. n. sidjvik kompleks birikmalardagi markaziy atom bilan ligandlar orasida donor-aktseptor o’zaro ta’sir bog’lanishni hosil qiladi degan fikrga keladi. kompleks birikmalardagi kimyoviy bog’lanishni kvant-mexanik talqin qilish ham komplekslarning donor-akseptor mexanizm bo’yicha hosil bo’lishi va valent bog’lanishlar metodi asosida ularning tuzilishi va xossalarini yaxshi tasvirlaydi. a. vernerning tarixiy xizmatlari shundaki, u ya. vant-goff va a. le- belning organik birikmalarning tuzilishi haqidagi nazariyasini koordinatsion kimyoda qo’llab, kompleks birikmalarning fazoviy tuzilishini o’rganuvchi - stereokimyoni yaratdi. shu nazariyaga ko’ra kompleks birikmalarning izomeriyasini tushuntirdi. bu ishlarning barchasi blomstrand-iergensenlarning zanjirli nazariyasini chipakka chiqardi. uning yutuqlari butun olimlar tomonidan tan olinib, 1913 yili nobel mukofoti laureati bo’ldi. 1922 yili p. sherrer birinchi bo’lib k2[ptcl6] va [ni(no3)6]cl2 kompleks birikmalarining kristall strukturasi rasmini olib, a. vernerning stereokimyoviy nazariyasi to’g’riligini tasdiqladi. p.l.soni, …

chernyaev (1893-1966 yy.) bilan hamkorlikda trans-ta’sir qonuniyatini yaratishda hissa qo’shgan. i.i. chernyaevning fikricha, kompleks birikmalarning ichki sferasidagi ligand o’ziga nisbatan trans-o’rinbosarga ta’sir etadi koordinatsion birikma shunday birikmaki, uning molekulasi yoki ioni markaziy ion yoki atomga ega bо‘lib, buni bir necha ion yoxud molekulalar, ya’ni ligandlar qurshab turadi. hozirgacha koordinatsion birikmalarga aniq ta’rif berilmagan. akademik y.n.kukushkin kompleks birikmalarga quyidagi ta’rifni berdi : «kompleks birikma deganda kristall holatda bо‘lmasin, eritmada bо‘lmasin, tarkibida ligandlar bilan qurshalgan markaziy atomi mavjud birikmalarni tushunmoq kerak». koordinatsion birikmalar hosil qilish uchun birikish, almashinish, oksidlanish – qaytarilish reaksiyalaridan foydalaniladi. 1916-1922 yillarda nеmis olimlari kossеl va magnuslar komplеks birikmalarning hosil bo’lishini tushuntirish uchun o’zlari yaratgan ion bog’lanish nazariyаsidan foydalandilar. a. vernerning fikricha, kompleks birikmalar ikki sferadan tarkib topgan: olim haligacha fanda ma’lum bo’lmagan koordinatsion son haqida tushuncha kiritdi. a. verner ta’kidlaydiki, oddiy birikmalar uchun valentlik qanday katta ma’noga ega bo’lsa, kompleks birikmalar uchun koordinatsion son ham xuddi shunday ahamiyat …

k kimyo kafedrasida boshlandi. dastlab bu sohada pozner e.i., asomov k.a., fayziev m.k., keyinchalik shamsiev a.sh., raximov x.r., muftaxov a.g., nigay k.g., timoxina n.i. kabi olimlar samarali ishlab, o’zbek kimyogar olimlarining o’ziga xos yo’nalishini yaratishda hissalarini qo’shdilar. 1943 yilda o’zbekistonda fanlar akademiyasi tashkil etildi, uning qoshidagi kimyo instituti (hozirgi umumiy va anorganik kimyo instituti)da bu ishlar rivojlandi (akad. n.a. parpiev maktabi). toshfarmida prof. m.a. azizov rahbarligidagi ilmiy yo’nalish shakllantirildi, bular koordinatsion birikmalar kimyosining kompleks rivojlanishiga munosib hissalarini qo’shdilar. azizov m.a. kamqonlik kasalligiga qarshi "koamid", "ferramid" preparatlarini yaratdi va hozirgacha ular dori-darmon sifatida ishlatilmoqda. akad. n.a. parpiev olmaliqdagi o’tga chidamli va yuqori haroratda suyuqlanadigan metallar kombinatida volfram, vanadiy, reniy kabi elementlarni sof xolda ajratishning sanoat usulini joriy qildi. image1.png image2.png image3.png image4.png

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "koordinatsion birikmalar kimyosi. kimyoviy bog’lanish nazariyasining yaratilishi"

1731580014.pptx /docprops/thumbnail.jpeg koordinasion birikmalar kimyosi. kimyoviy bog’lanish nazariyasining yaratilishi koordinasion birikmalar kimyosi. kimyoviy bog’lanish nazariyasining yaratilishi reja: 1. koordinasion birikmalar kimyosi 2.kimyoviy bog’lanish nazariyasining yaratilishi. vеrnеr koordinatsion nazariyasi asosidagi k2[ptcl6] (iv) komplеks birikmasining tuzilishi. aqliy hujum metodi 1.koordinasion birikmalar kimyosi bo’yicha kimning nazariyasini bilasiz? 2.koordinasion birikmalar kimyosi bo’yicha o’zbekistonda qaysi olimlar ish olib borishgan? 3. koordinasion birikmalar hosil bo’lishiga sababchi kuchlar nima? vaqt о‘tishi bilan yuqori tartibdagi birikmalarning soni ko’payib bordi. keyinchalik, yuqori tartibli birikmalarning nisbatan barqarorlari kompleks (koordinatsion) bir...

PPTX format, 977.5 KB. To download "koordinatsion birikmalar kimyosi. kimyoviy bog’lanish nazariyasining yaratilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: koordinatsion birikmalar kimyos… PPTX Free download Telegram