o‘zbekiston ssrning tashkil topishi

DOCX 41 pages 55.0 KB Free download

41 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 55.0 KB

File type DOCX

Pages 41

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 41

mavzu: o‘zbekiston ssrning tashkil topishi mundarija: kirish………………………………………………………………………………3 i bob. o‘zbekiston ssrning tashkil topishiga olib kelgan tarixiy-siyosiy jarayonlar 1.1. 1917–1920-yillar o‘rta osiyoda siyosiy vaziyat va inqiloblarning ta’siri……...8 1.2. buxoro va xiva xonliklarining tugatilishi va xalq respublikalarining tashkil topishi…………………….……………………………………………………….18 1.3. 1924-yilgi milliy-hududiy chegaralash va o‘zbekiston ssrning tashkil topishi……………………………………………………………………………..22 ii bob. o‘zbekiston ssrda sovet boshqaruvining dastlabki ta’siri va ichki siyosat (1925–1930 yillar) 2.1. sovet boshqaruv tizimi va siyosiy institutlar faoliyati………………….……..26 2.2. ijtimoiy va madaniy o‘zgarishlar maorif, madaniyat va din………………….30 2.3. milliy elitalar va sovet mafkurasi to‘qnashuvi………………………………..34 xulosa…………………………………………………………………………….37 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati…………….……………………………….40 kirish mavzuning dolzarbligi. o‘zbekiston respublikasi mustaqillikka erishganidan so‘ng, o‘z tarixini yangicha yondashuvlar asosida tahlil qilishga kirishdi. xx asrning birinchi yarmi, xususan, o‘zbekiston ssrning tashkil topishi davri, bu jarayonning muhim bosqichlaridan biri sifatida o‘rganilmoqda. ushbu tarixiy bosqich o‘zbek davlatchiligining shakllanishi, siyosiy-hududiy tuzilmasining belgilanishi hamda sovet mafkuraviy tizimining mintaqaga singdirilishi bilan ajralib turadi. shu sababli bu davrni chuqur o‘rganish nafaqat tarixiy haqiqatni tiklash, balki bugungi …

2 / 41

busi bilan o‘rta osiyoda milliy-hududiy chegaralash siyosati amalga oshirildi. shu orqali o‘zbekiston ssr tashkil topdi va 1925-yil 13-mart kuni rasmiy e’lon qilindi. bu tarixiy hodisa o‘zbek xalqining yangi siyosiy maqomga ega bo‘lishini anglatgan bo‘lsa-da, bu maqom mustaqillik emas, balki sovet tuzumiga to‘liq bo‘ysunuvchi yangi davlat shaklini bildirardi. shu bilan birga, o‘zbekiston ssr tashkil topishi xx asrda jahon siyosiy xaritasida sodir bo‘lgan geosiyosiy o‘zgarishlarning mintaqaviy ifodasi sifatida ham muhim tarixiy jarayondir. sovet imperiyasi o‘zining millatlar siyosati orqali sobiq mustamlaka hududlarida sun’iy respublikalar tashkil etib, ularni tashqi jihatdan mustaqil, ammo ichki jihatdan markazga to‘liq bo‘ysunuvchi holatga keltirdi. o‘zbekiston ssr ham ana shunday geosiyosiy loyihaning bir qismi edi. bu bilan sssr boshqaruvi bir tomondan mahalliy millatlar manfaatlarini inobatga olayotgandek ko‘rinsa-da, aslida markaziy osiyoni mafkuraviy va siyosiy jihatdan boshqarishning yangi bosqichiga o‘tdi[footnoteref:1]. [1: muhammad ali ibn muhammad sayid baljuvoniy, “tarixi nafei”, tojikiston fanlar akademiyasi, 1994.] ayni paytda, o‘zbekiston ssr tashkil topishi bilan o‘zbek xalqining …

3 / 41

ma’lumotlar o‘zbek tiliga tarjima qilinmagan. shuning uchun, bu asar va boshqa tarixiy manbalar, buxoro va o‘zbekiston ssr tashkil topishining murakkab jarayonini o‘rganishda katta ahamiyatga ega. tarixiy tadqiqotlar, jumladan, mir muhammad siddiq va muhammad sharif kabi muhim tarixchilar asarlari hali keng ommaga yetkazilmagan, bu esa mavzuni o‘rganishning zarurligini yanada oshiradi[footnoteref:2]. [2: semyonov a.a.q. va vildanova a.b., “mirzo badi devonning ‘majma’ ul-arqom’ asarida buxoro davlatining siyosiy tizimi”, buxoro davlat universiteti, 1992.] bundan tashqari, o‘zbekiston ssr tashkil topishi xalqning ijtimoiy-iqtisodiy hayotiga ham tubdan ta’sir ko‘rsatdi. ilgari mavjud bo‘lgan feodal munosabatlar, yer egaligi tizimi va mahalliy boshqaruv organlari bekor qilinib, ularning o‘rniga sovet tipidagi sovxoz-kolxoz tizimi, kommunistik ideologiyaga asoslangan siyosiy boshqaruv organlari joriy etildi. bu holat nafaqat iqtisodiy strukturalarni, balki xalqning hayot tarzini, an’analarini, madaniy qadriyatlarini ham keskin o‘zgartirib yubordi. shunday qilib, o‘zbekiston ssr tashkil topishini bir yoqlama baholash imkonsiz: bu voqelik tarixda murakkab, ko‘p qirrali jarayon sifatida namoyon bo‘ldi. sovetlar tomonidan ilgari surilgan …

4 / 41

rganilishi davom etmoqda. buning uchun, tarixshunoslar tomonidan olib borilgan turli tadqiqotlar, ularning manbalari va ularda keltirilgan ma’lumotlar ayniqsa katta ahamiyatga ega. [3: xomiz baqoxo’ja o‘g’li, mir muhammmad siddiq, “xashmat” asari, buxoro, 1930.] mazkur kurs ishida o‘zbekiston ssr tashkil topishining tarixiy-siyosiy asosi, milliy va hududiy o‘zgarishlar, hamda sovetlar boshqaruvining dastlabki yillardagi ta’siri atroflicha tahlil qilinadi. asosiy e’tibor 1917–1930-yillar oralig‘idagi siyosiy voqealarga, bosqichma-bosqich o‘zgarishlarga, markaz va mahalliy kuchlar o‘rtasidagi munosabatlarga qaratiladi. shu asosda, ushbu kurs ishida o‘zbekiston ssrning tashkil topishi jarayoni ham tarixiy haqiqat, ham siyosiy g‘oya sifatida har tomonlama tahlil qilinadi. unda faqatgina siyosiy voqealar emas, balki ularning jamiyatga, madaniyatga va milliy ongga ko‘rsatgan ta’siri ham o‘rganiladi. mavzuning o‘rganilganlik darajasi. o‘zbekiston ssrning tashkil topishi masalasi tarixshunoslikda dolzarb mavzulardan biri bo‘lib kelmoqda. bu jarayon bilan bog‘liq bo‘lgan siyosiy, ijtimoiy va madaniy o‘zgarishlar ko‘plab olimlar e’tiborini tortgan. jumladan, tarixchi olimlar a.a. semyonov, ya.g. g‘ulomov, r. abdullaev, n. aminov, o. muhammadiyev, m. jo‘raqulov, s. …

5 / 41

masalalari anchayin chetlab o‘tilgan. so‘nggi yillarda, o‘zbekiston mustaqillikka erishgach, tarixiy jarayonlarga yangicha yondashuv paydo bo‘ldi. jumladan, m. is’hoqov, a. ahmadjonov, f. tolipov, a. mahmudov kabi tarixchilar tomonidan o‘zbekiston ssrning tashkil topishi milliy manfaatlar nuqtai nazaridan qayta ko‘rib chiqilmoqda. shu bilan birga, ayrim xorijiy tarixshunoslar (t. everett-heath, a. khalid va boshqalar) ham bu jarayonni sovet imperiyasi doirasidagi millatlar siyosatining tarkibiy qismi sifatida tahlil qilmoqda. afsuski, hanuzgacha ushbu mavzu doirasida mavjud bo‘lgan muqobil tarixiy manbalar – xususan, o‘sha davrdagi mahalliy ziyolilar, milliy harakat vakillari yozgan xotiralar, matbuot materiallari, milliy arxiv hujjatlari yetarli darajada o‘rganilmagan. xususan, “turon”, “ishtirokiyun”, “buxoro axbori”, “inqilob va madaniyat” kabi nashrlarda chop etilgan maqolalar, shuningdek, turkiston muxtoriyati rahbarlarining chiqishlari va buxoro jumhuriyati arxiv materiallari bu borada bebaho manba bo‘la oladi. shu sababli, ushbu kurs ishining dolzarbligi shundaki, u ilgari kam o‘rganilgan yoki yuzaki yoritilgan tarixiy faktlarga asoslanib, o‘zbekiston ssr tashkil topishining asl mohiyatini aniqlashga, uning tarixiy-siyosiy ildizlarini chuqur tahlil …

Want to read more?

Download all 41 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekiston ssrning tashkil topishi"

mavzu: o‘zbekiston ssrning tashkil topishi mundarija: kirish………………………………………………………………………………3 i bob. o‘zbekiston ssrning tashkil topishiga olib kelgan tarixiy-siyosiy jarayonlar 1.1. 1917–1920-yillar o‘rta osiyoda siyosiy vaziyat va inqiloblarning ta’siri……...8 1.2. buxoro va xiva xonliklarining tugatilishi va xalq respublikalarining tashkil topishi…………………….……………………………………………………….18 1.3. 1924-yilgi milliy-hududiy chegaralash va o‘zbekiston ssrning tashkil topishi……………………………………………………………………………..22 ii bob. o‘zbekiston ssrda sovet boshqaruvining dastlabki ta’siri va ichki siyosat (1925–1930 yillar) 2.1. sovet boshqaruv tizimi va siyosiy institutlar faoliyati………………….……..26 2.2. ijtimoiy va madaniy o‘zgarishlar maorif, madaniyat va din………………….30 2.3. milliy elitalar va sovet mafkurasi to‘qnashuvi……...

This file contains 41 pages in DOCX format (55.0 KB). To download "o‘zbekiston ssrning tashkil topishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekiston ssrning tashkil top… DOCX 41 pages Free download Telegram