kompleks ishlab chiqarish xarajatlari

PPTX 14 pages 637.4 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 637.4 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

mavzu: kompleks ishlab chiqarish xarajatlarining taqsimlanishi va qo‘shimcha mahsulot ishlab chiqarish kompleks ishlab chiqarish xarajatlarining taqsimlanishi va qo'shimcha mahsulot ishlab chiqarish. kompleks yoki qo‘shimcha ishlab chiqarish xarajatlari tushunchasi kompleks ishlab chiqarish — bu jarayonda bir xil xom ashyo va texnologik jarayon asosida bir nechta turdagi mahsulotlar hosil bo‘ladigan ishlab chiqarishdir. bunda hosil bo‘ladigan mahsulotlarning har biri o‘zining iqtisodiy qiymatiga ega bo‘ladi, biroq ularni alohida ishlab chiqarish xarajatlarini aniqlash murakkab bo‘ladi. asosiy mahsulot — ishlab chiqarishning asosiy maqsadi bo‘lgan mahsulot (masalan, neftni qayta ishlashda — benzin). qo‘shimcha (yoki yon) mahsulot — asosiy jarayon natijasida tasodifan yoki qo‘shimcha sifatida hosil bo‘ladigan mahsulot (masalan, neftdan — kerosin, dizel yoqilg‘isi, asfalt qoldiqlari). kompleks ishlab chiqarishning iqtisodiy mohiyati kompleks ishlab chiqarish shuni anglatadiki, bitta xom ashyo turidan bir vaqtning o‘zida asosiy va qo‘shimcha mahsulotlar olinadi. bunday ishlab chiqarish turlari iqtisodiyotda resurslardan samarali foydalanish, chiqindilarni kamaytirish va qo‘shimcha daromad manbalarini yaratish imkonini beradi. misol: paxta tolasini …

2 / 14

$ahlilini to‘g‘ri yuritish imkonini beradi; rejalashtirish va buxgalteriya hisobi uchun asos bo‘lib xizmat qiladi. agar xarajatlar noto‘g‘ri taqsimlansa: ayrim mahsulotlar ortiqcha baholanishi, boshqalari esa sun’iy arzon ko‘rsatilib, foyda tahliliga salbiy ta’sir qiladi. a) fizik hajm (miqdoriy) usuli xarajatlar mahsulotlarning miqdoriy hajmi (kg, litr, tonna, dona) bo‘yicha taqsimlanadi. bu usul, agar barcha mahsulotlar bir xil qiymat yoki ahamiyatga ega bo‘lsa, qo‘llanadi. formula: xi=vi∑vi×xumumiyx_i = \frac{v_i}{\sum v_i} \times x_{umumiy}xi=∑vivi×xumumiy bu yerda: xix_ixi — i-mahsulotga to‘g‘ri keladigan xarajat; viv_ivi — i-mahsulot hajmi; xumumiyx_{umumiy}xumumiy — umumiy kompleks xarajatlar summasi. xarajatlarni taqsimlash usullari kompleks ishlab chiqarishda olingan mahsulotlar o‘rtasida xarajatlarni taqsimlash uchun bir nechta usullar qo‘llaniladi. asosiy usullar quyidagilardir: a) fizik hajm (miqdoriy) usuli xarajatlar mahsulotlarning miqdoriy hajmi (kg, litr, tonna, dona) bo‘yicha taqsimlanadi. bu usul, agar barcha mahsulotlar bir xil qiymat yoki ahamiyatga ega bo‘lsa, qo‘llanadi. formula: xi=vi∑vi×xumumiyx_i = \frac{v_i}{\sum v_i} \times x_{umumiy}xi=∑vivi×xumumiy bu yerda: xix_ixi — i-mahsulotga to‘g‘ri keladigan xarajat; viv_ivi — i-mahsulot …$

3 / 14

$mati farq qilganda qo‘llanadi. formula: xi=pi×vi∑(pi×vi)×xumumiyx_i = \frac{p_i \times v_i}{\sum (p_i \times v_i)} \times x_{umumiy}xi=∑(pi×vi)pi×vi×xumumiy c) texnologik me’yor (normativ) usuli xarajatlar texnologik jarayon me’yorlariga (xom ashyo sarfi, energiya sarfi, vaqt me’yori va boshqalar) ko‘ra taqsimlanadi. asosan ishlab chiqarish jarayonlari qat’iy texnologik normalar bilan belgilanganda ishlatiladi. xarajatlarni taqsimlash usullari sof sotish qiymati usuli sof sotish qiymati usuli — bu har bir mahsulot uchun bozor bahosidan uni sotishgacha bo‘lgan qo‘shimcha xarajatlarni (qadoqlash, tashish, qayta ishlash, soliqlar) ayirib tashlab, sof qiymatini aniqlash orqali kompleks xarajatlarni taqsimlash usulidir. bosqichlar: har bir mahsulotning bozor bahosi aniqlanadi. sotishgacha bo‘lgan qo‘shimcha xarajatlar (tashish, saqlash, marketing) chegirib tashlanadi. olingan sof qiymat asosida umumiy xarajatlar taqsimlanadi. formula: xi=si∑si×xumumiyx_i = \frac{s_i}{\sum s_i} \times x_{umumiy}xi=∑sisi×xumumiybu yerda: sis_isi — i-mahsulotning sof sotish qiymati (bozor narxi – qo‘shimcha xarajatlar), xumumiyx_{umumiy}xumumiy — umumiy ishlab chiqarish xarajatlari. 🟢 afzalligi: haqiqiy iqtisodiy natijani aks ettiradi. 🔴 kamchiligi: bozor bahosi o‘zgaruvchan bo‘lgani uchun aniqlikni yo‘qotishi mumkin. a) …$

4 / 14

$r: har bir mahsulotning sotish qiymati aniqlanadi. har bir mahsulot uchun doimiy foyda foizi belgilanadi (masalan, 20%). sotish qiymatidan shu foyda ulushi ayriladi — natijada mahsulotga to‘g‘ri keladigan xarajat aniqlanadi. umumiy xarajatlar shu nisbatda taqsimlanadi. formula: xi=(1−f)×pix_i = (1 - f) \times p_ixi=(1−f)×pi bu yerda: xix_ixi — i-mahsulot xarajati, fff — yalpi foydaning doimiy ulushi (%), pip_ipi — mahsulotning sotish bahosi. 🟢 afzalligi: foyda siyosatini tahlil qilishda qulay. 🔴 kamchiligi: har bir mahsulot uchun foyda marjasi bir xil bo‘lmasligi mumkin. leverage social media, seo, and paid ads engage customers with informative blogs and videos guide prospects through the buyer's journey our marketing strategy focuses on a multi-channel approach to reach and engage our target customers. we'll invest in digital marketing tactics like social media, seo, and paid advertising to drive brand awareness and website traffic. kompleks ishlab chiqarish xarajatlarining turlari: to‘g‘ridan-to‘g‘ri xarajatlar — ma’lum bir mahsulotga bevosita tegishli (masalan, xom …$

5 / 14

chiqarsa, foyda cheklangan bo‘ladi. ammo u chigitni yog‘ga, shrotga va boshqa mahsulotlarga aylantirsa, qo‘shimcha mahsulotlardan 2–3 baravar ko‘p foyda olish mumkin. kompleks ishlab chiqarish xarajatlarini taqsimlashning buxgalteriya jihati buxgalteriya hisobida kompleks ishlab chiqarish xarajatlari odatda quyidagicha aks ettiriladi: umumiy xarajatlar to‘planadi — “ishlab chiqarish xarajatlari” schyotida. xarajatlar taqsimlanadi — yuqoridagi usullardan biri bilan (masalan, sof sotish qiymati usuli). har bir mahsulotning tannarxi aniqlanadi. xulosa kompleks ishlab chiqarish — bu iqtisodiy samaradorlik, resurslardan oqilona foydalanish va ekologik barqarorlikni ta’minlovchi mexanizm. xarajatlarni to‘g‘ri taqsimlash esa: mahsulot tannarxining aniqligi, rentabellik darajasini tahlil qilish, va strategik qarorlarni asoslash uchun zarur shart hisoblanadi. thank you image1.png image2.svg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompleks ishlab chiqarish xarajatlari"

mavzu: kompleks ishlab chiqarish xarajatlarining taqsimlanishi va qo‘shimcha mahsulot ishlab chiqarish kompleks ishlab chiqarish xarajatlarining taqsimlanishi va qo'shimcha mahsulot ishlab chiqarish. kompleks yoki qo‘shimcha ishlab chiqarish xarajatlari tushunchasi kompleks ishlab chiqarish — bu jarayonda bir xil xom ashyo va texnologik jarayon asosida bir nechta turdagi mahsulotlar hosil bo‘ladigan ishlab chiqarishdir. bunda hosil bo‘ladigan mahsulotlarning har biri o‘zining iqtisodiy qiymatiga ega bo‘ladi, biroq ularni alohida ishlab chiqarish xarajatlarini aniqlash murakkab bo‘ladi. asosiy mahsulot — ishlab chiqarishning asosiy maqsadi bo‘lgan mahsulot (masalan, neftni qayta ishlashda — benzin). qo‘shimcha (yoki yon) mahsulot — asosiy jarayon natijasida tasodifan yoki qo‘shimcha sifatid...

This file contains 14 pages in PPTX format (637.4 KB). To download "kompleks ishlab chiqarish xarajatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kompleks ishlab chiqarish xaraj… PPTX 14 pages Free download Telegram