ishlab chiqarish xarajatlari 2

DOCX 23.7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1510121301_69610.docx tc , tc tr - = p p tr ishlab chiqarish xarajatlari reja: 1. tadbirkorlik faoliyatinig asoslari 2. tadbirkorlikning tashkiliy shakllari 3. ishlab chiqarish xarajatlari va ularning turlari 4. ishlab chiqarishning qisqa muddatli xarajatlari 1.tadbirkorlik faoliyatinig asoslari tadbirkorlik – ishlab chiqarish jarayonida uning omillari: yer, mehnat, kapitalni birlashtiruvchi, bilim va tashabbuskorlik va tavakkalchilik asosida daromadli ishlab chiqarishni tashkil etishni nazarda tutuvchi ishlab chiqarishning maxsus omili. tadbirkorlikka quyidagilar xos: faoliyatning usul va yo‘nalishlarini tanlashdagi iqtisodiy erkinlik; faoliyat yakuniga ko‘ra o‘z mulki bo‘yicha to‘liq moddiy javobgarlik; foyda – yuqori foyda olishni mo‘ljallash. tadbirkorlikning xususiyatlari: tadbirkorlik ob’ektlari korxona (firma), daromadli ish. tadbirkorlik subyektlari tadbirkor, ishlab chiqarish omillari mulkdorlari, menejerlar (boshqaruvchilar), aksionerlar, tovarlarni yetkazib beruvchilar (xaridorlar), davlat, kasaba uyushmalari. bozor iqtisodiyotining asosiy subyektlaridan biri firma hisoblanadi. firma deganda, mustaqil xo‘jalik yuritadigan ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatish faoliyati bilan shug‘ullanuvchi iqtisodiy subyekt tushuniladi. mustaqil xo‘jalik faoliyati yuritadi deganda, qanday mahsulotlar ishlab chiqarish, qancha ishlab …

cha majburiyatlari bo‘yicha to‘liq javobgarlikni bo‘yniga oladi (ya’ni, mas’uliyati cheklanmagan jamiyat hisoblanadi), qolgan daromadni o‘zi o‘zlashtiradi. mas’uliyati cheklanmagan jamiyat - firmani birgalikda tashkil qilib, birgalikda egalik qiluvchi va boshqaruvchi shaxslar guruhi bo‘lib, ular firmaning barcha majburiyatlari bo‘yicha to‘liq javobgarlikni cheklanmagan ravishda o‘zlarining zimmalariga oladilar. mas’uliyati cheklangan jamiyatda firma egalari firmaning majburiyatlari bo‘yicha javobgarlikni nizom fondiga qo‘shgan ulushi doirasida zimmasiga oladi, xolos. korporatsiya - paychilikka asoslangan jamiyat bo‘lib, har bir mulk egasining mas’uliyati ushbu korxonaga qo‘shgan hissasi bilan cheklangan. korxona aksiyalarini sotib olgan shaxslar korxona mulki egalariga aylanadilar. korporatsiya faoliyatini aksionerlar majlisi nazorat qiladi. aksiyadorlar o‘z aksiyalariga daromad (dividend) oladilar. korporatsiya kreditorlari o‘z talablarini aksiyadorlarga emas, korporatsiyaga qo‘yadilar. aksionerlik jamiyati ochiq turda bo‘lsa, korxona aksiyalari ochiq bozorda, ya’ni fond birjalarida erkin sotiladi. aksiyadorlarga korporatsiya yoqmasa, ular o‘z aksiyalarini ochiq bozorda sotib korxona bilan aloqasini umuman uzishi mumkin. foyda olmaydigan tashkilotlar. bozor sharoitida bunday turdagi tashkilotlarga foyda olish maqsadida harakat qilmaydigan kasaba …

tashqi xarajatlarga tashqi to‘lovlar, ya’ni tashqi mol yetkazib beruvchilarga (xom-ashyo, materiallar, elektroenergiya, gaz) to‘lovlar kiradi. umumiy daromaddan tashqi xarajatlarni ayirib tashlasak, buxgalteriya foydasini olamiz. buxgalteriya foydasi ichki (yashirin) xarajatlarni hisobga olmaydi. ichki xarajatlar sifatida quyidagilar qaraladi: 1) tadbirkorning o‘ziga tegishli resurslarga bo‘lgan xarajati; 2) tadbirkorlik qobiliyatiga to‘g‘ri keladigan va tadbirkorga tegishli bo‘lgan normal foyda. buxgalteriya foydasidan ichki xarajatlarni ayirib tashlasak, iqtisodiy foydani olamiz. tashqi va ichki xarajatlarning yig‘indisi alternativ yoki iqtisodiy xarajatlarni tashkil qiladi. alternativ xarajatlar, firmaning resurslaridan eng yaxshi variantda foydalanishi bilan bog‘liq yo‘qotilgan imkoniyatlardir. iqtisodiy xarajatlar – bu boshqa nematlarning (tovar va xizmatlarning) qiymati. iqtisodiy xarajatlar firma faoliyatini buxgalter va iqtisodchi tomonidan baholanishni farq qilishga imkon beradi. buxgalterni birinchi navbatda, firmaning ma’lum muddat davomidagi (hisobot davrida) faoliyati natijalari qiziqtiradi. buxgalterlik xarajatlari – firma tomonidan foydalanilayotgan resurslarni sotib olingan narxlaridagi qiymatlaridir. bularga misol qilib, qonunchilik tomonidan belgilangan kapital asbob-uskunalarga qilingan amortizasion ajratmalarni keltirish mumkin. iqtisodchini esa, firmaning kelajagi, uning …

tarilmaydigan xarajatlar oldin qilingan xarajatlar bo‘lib, ularni qaytadan tiklash mumkin emas. bu xarajatlar qaytarilmasligi uchun ham firmaning qaror qabul qilishiga ta’sir qilmaydi. masalan, firma 100 ming so‘mga maxsus uskuna sotib oldi, lekin firmaning qarori o‘zgardi va bu uskuna umuman kerak bo‘lmay qoldi, undan alternativ foydalanish varianti mavjud emas. firma ushbu uskunani 60 ming so‘mga sotib, 40 ming so‘m zarar ko‘rdi. 40 ming so‘m qaytarilmaydigan xarajat hisoblanadi va firmaning harakatiga ta’sir qilmaydi. 4.ishlab chiqarishning qisqa muddatli xarajatlari qisqa muddatli davr mobaynida resurslarning bir qismi o‘zgarmas holatda, boshqa bir qismi ishlab chiqarish xajmining ortishi yoki kamayishi natijasida o‘zgarishi mumkin. unga mos ravishda qisqa muddatdagi xarajatlar doimiy (o‘zgarmas) va o‘zgaruvchan xarajatlarga bo‘linadi. o‘zgarmas (doimiy) xarajat (fc - fixed cost) - bu qisqa muddatli oraliqda mahsulot ishlab chiqarish hajmiga bog‘liq bo‘lmagan xarajatdir (mahsulot ishlab chiqarish hajmi oshganda ham, kamayganda ham o‘zgarmaydigan xarajat). o‘zgarmas xarajatlarga binodan, texnikadan, inshootlardan, ishlab chiqarish uskunalaridan foydalanish bilan bog‘liq xarajatlar, …

pi doimiy xarajatlar (tfc – total fixed cost) – barcha doimiy ishlab chiqarish omillariga bo‘lgan yalpi xarajatlar. tfc = p1q1+p2q2+...+pnqn p1,p2, pn - doimiy ishlab chiqarish omillarining narxlari, q1, q2, qn - doimiy ishlab chiqarish omillarining soni. yalpi o‘zgaruvchan xarajatlar (tvc – total variable cost) – barcha o‘zgaruvchan ishlab chiqarish omillariga bo‘lgan yalpi xarajatlar. tvc = p1q1+p2q2+...+pnqn p1,p2, pn - o‘zgaruvchan ishlab chiqarish omillarining narxlari, q1, q2, qn - o‘zgaruvchan ishlab chiqarish omillarining soni. tc = tfc+tvc chekli xarajatlar (mc - marginal cost) – firma bir-birlik qo‘shimcha ishlab chiqarish xajmi ortirishi evaziga qiladigan xarajati. mc = d tc/ dq = tc’(q)= tvc’(q) o‘rtacha yalpi xarajatlar (atc - average total cost) - yalpi xarajatni ishlab chiqarilgan mahsulot miqdoriga bo‘lish yo‘li bilan aniqlash mumkin: atc = tc/q, atc = afc+ avc=(fc+vc)/q o‘rtacha doimiy xarajatlar (afc – average fixed cost) - yalpi doimiy xarajatni ishlab chiqarilgan mahsulot miqdoriga bo‘lish yo‘li bilan aniqlash mumkin: …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ishlab chiqarish xarajatlari 2"

1510121301_69610.docx tc , tc tr - = p p tr ishlab chiqarish xarajatlari reja: 1. tadbirkorlik faoliyatinig asoslari 2. tadbirkorlikning tashkiliy shakllari 3. ishlab chiqarish xarajatlari va ularning turlari 4. ishlab chiqarishning qisqa muddatli xarajatlari 1.tadbirkorlik faoliyatinig asoslari tadbirkorlik – ishlab chiqarish jarayonida uning omillari: yer, mehnat, kapitalni birlashtiruvchi, bilim va tashabbuskorlik va tavakkalchilik asosida daromadli ishlab chiqarishni tashkil etishni nazarda tutuvchi ishlab chiqarishning maxsus omili. tadbirkorlikka quyidagilar xos: faoliyatning usul va yo‘nalishlarini tanlashdagi iqtisodiy erkinlik; faoliyat yakuniga ko‘ra o‘z mulki bo‘yicha to‘liq moddiy javobgarlik; foyda – yuqori foyda olishni mo‘ljallash. tadbirkorlikning xususiyatlari: tadbirkorli...

DOCX format, 23.7 KB. To download "ishlab chiqarish xarajatlari 2", click the Telegram button on the left.

Tags: ishlab chiqarish xarajatlari 2 DOCX Free download Telegram