alkenlarni tabiiy manbalari. neftni benzin fraksiyasini guruhli va induvidual tarkibi

PPTX 1,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1757417660.pptx alkenlarni tabiiy manbalari. neftni benzin fraksiyasini guruhli va induvidual tarkibi alkenlarni tabiiy manbalari. neftni benzin fraksiyasini guruhli va induvidual tarkibi reja: 1. alkenlarning asosiy manbalari va ularning ahamiyati 2. benzin tarkibi va uning ahamiyati 3. benzinning tarkibi va sifati o'rtasidagi bog'liqlik 4. xulosa alkenlar (cₙh₂ₙ) to‘yingan bo‘lmagan uglevodorodlar bo‘lib, asosan sanoatda quyidagi manbalar orqali olinadi: 1. neftni qayta ishlash (katalitik/termik kreking): katalitik kreking — neft fraksiyalarini yuqori harorat va katalizator ishtirokida parchalanishidir. bu jarayonda etilen, propilen, butilen kabi eng muhim alkenlar hosil bo‘ladi. 2. tabiiy gazlarni termik parchalanishi: metan va boshqa yengil alkanlar yuqori haroratda parchalanib, alkenlarga aylanishi mumkin. bu manba sanoatda ayniqsa etilen ishlab chiqarishda muhim. 3. bitum va smolalarning termik parchalanishi: organik moddalarning yuqori haroratda termik parchalanishidan alkenlar hosil bo‘ladi. ko‘proq laboratoriya va kichik miqyosda ishlatiladi. 4. bioxomashyolar (kamdan-kam): ayrim hollarda, biotexnologik jarayonlarda mikroorganizmlar orqali alkenlar olinishi mumkin. hozircha tijorat miqyosida kam qo‘llaniladi. alkenlarning ahamiyati: 1. kimyo …
2
g‘i hisoblanadi. u ichki yonuv dvigatellari (ayniqsa, avtomobillar) uchun asosiy yonilg‘i bo‘lib, yonish vaqtida ko‘p miqdorda issiqlik energiyasi ajraladi. benzinning tarkibi benzin tarkibidagi uglevodorodlar turli guruhlarga bo‘linadi: a) guruhli tarkibi: 1. parafinlar (to‘g‘ri zanjirli alkanlar) — n-pentan, n-geksan, n-oktan kabi birikmalar. ular kam oktan soniga ega, lekin energiya chiqarish quvvati yuqori. 2. izoparafinlar (shoxlangan alkanlar) — 2-metilpentan, izooktan va boshqalar. oktan soni yuqori, dvigatelda samarali va barqaror yonadi. 3. naftenlar (tsikloalkanlar) — tsiklopentan, tsiklogeksan va boshqa tsiklik tuzilishga ega uglevodorodlar. oktan soni o‘rtacha, yonish sifati yomon emas. 4. aromatik birikmalar — benzol, toluol, ksilollar. ular yuqori oktan soniga ega, lekin ekologik jihatdan zararli (masalan, benzol kanserogen hisoblanadi b) individual komponentlar: eng ko‘p uchraydigan komponentlar: n-pentan, izopentan n-geksan, 2-metilpentan 2,2,4-trimetilpentan (izooktan) — standart oktan soni 100 ga teng benzol, toluol, etilbenzol, m-, o-, p-ksilollar oktan soni va uning ahamiyati oktan soni — benzinning detonatsiyaga qarshi turg‘unlik darajasini ko‘rsatadi. oktan soni yuqori …
3
sport va ishlab chiqarish xarajatlariga ta’sir qiladi. d) ekologik jihatlar: benzin tarkibidagi zararli moddalar (ayniqsa aromatiklar) atmosferaga chiqib, havo ifloslanishiga olib keladi. shu sababli, ekologik toza benzin turlariga (masalan, e5, e10 – bioetanol aralashmalari) o‘tish amalga oshirilmoqda. xulosa: benzin — hozirgi davr texnologiyasida eng muhim energiya manbalaridan biridir. uning tarkibi nafaqat yonish sifati, balki ekologiya va iqtisodiy rivojlanish uchun ham katta ahamiyatga ega. benzinning tarkibi va sifati o‘rtasidagi bog‘liqlik oktan soni – sifati mezoni benzin sifati odatda oktan soni bilan belgilanadi. oktan soni degani – benzinning detonatsiyaga chidamliligi, ya’ni dvigatelda portlamasdan, barqaror yonish qobiliyatidir. n-geptan (oktan soni = 0) — tez portlaydi, sifati past 2,2,4-trimetilpentan – izooktan (oktan soni = 100) — barqaror yonadi, sifati yuqori tarkib va sifat bog‘liqligi: a) to‘g‘ri zanjirli alkanlar (parafinlar): oktan soni past, shuning uchun past sifatli benzin hosil qiladi. dvigatelda detonatsiya yuzaga keladi — bu dvigatelga zarar yetkazadi. b) izomer alkanlar (izoparafinlar): oktan soni …
4
an uglevodorodlar bo‘lib, tarkibida bitta ikki bog‘ mavjud. ularning asosiy tabiiy manbai tabiiy gazlar, neft va neftni piroliz qilish jarayonlaridir. asosan etilen, propilen va butenlar katta miqdorda neft-gaz sanoatida olinadi. ular kimyo sanoatida polimerlar, plastmassalar, erituvchilar va boshqa mahsulotlar ishlab chiqarishda keng qo‘llaniladi. neftdan olinadigan benzin fraksiyasi esa eng muhim yoqilg‘i bo‘lib, tarkibida c5–c12 oralig‘idagi turli uglevodorodlar mavjud. guruhli tarkibi bo‘yicha benzin parafinlar, izoparafinlar, naftenlar va aromatiklardan tashkil topgan. har bir guruhning benzin sifati, yonish xossalari va ekologik ta’siriga bo‘lgan ta’siri turlicha. individual tarkibda esa aniq molekulalar — n-pentan, izooktan, toluol, siklopentan kabi moddalar mavjud. benzin tarkibini tahlil qilish orqali uning oktan soni va sifati aniqlanadi. shunday qilib, ham alkenlar, ham benzin fraksiyasi zamonaviy kimyo va energetika sohalarida muhim o‘rin tutadi. foydalanilgan adabiyotlar ròyxati: 1. “neft va gaz kimyosi” – a. yo‘ldoshev, t. mahmudov o‘zbekiston oliy ta’lim muassasalari uchun mo‘ljallangan asosiy o‘quv qo‘llanma. 2. “organik kimyo” – a. a. to‘ychiyev …
5
alkenlarni tabiiy manbalari. neftni benzin fraksiyasini guruhli va induvidual tarkibi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "alkenlarni tabiiy manbalari. neftni benzin fraksiyasini guruhli va induvidual tarkibi"

1757417660.pptx alkenlarni tabiiy manbalari. neftni benzin fraksiyasini guruhli va induvidual tarkibi alkenlarni tabiiy manbalari. neftni benzin fraksiyasini guruhli va induvidual tarkibi reja: 1. alkenlarning asosiy manbalari va ularning ahamiyati 2. benzin tarkibi va uning ahamiyati 3. benzinning tarkibi va sifati o'rtasidagi bog'liqlik 4. xulosa alkenlar (cₙh₂ₙ) to‘yingan bo‘lmagan uglevodorodlar bo‘lib, asosan sanoatda quyidagi manbalar orqali olinadi: 1. neftni qayta ishlash (katalitik/termik kreking): katalitik kreking — neft fraksiyalarini yuqori harorat va katalizator ishtirokida parchalanishidir. bu jarayonda etilen, propilen, butilen kabi eng muhim alkenlar hosil bo‘ladi. 2. tabiiy gazlarni termik parchalanishi: metan va boshqa yengil alkanlar yuqori haroratda parchalanib, alkenl...

Формат PPTX, 1,0 МБ. Чтобы скачать "alkenlarni tabiiy manbalari. neftni benzin fraksiyasini guruhli va induvidual tarkibi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: alkenlarni tabiiy manbalari. ne… PPTX Бесплатная загрузка Telegram