botanika (yuksak o'simliklar)

PPT 28 pages 2.7 MB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.7 MB

File type PPT

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

slayd 1 mirzo ulug'bek nomidagi o'zbekiston milliy universiteti biologiya fakulteti fan. botanika (yuksak o'simliklar) mavzu: bir pallali va ikki pallali o't o'simliklar poyasining anatomik tuzilishi botanika va o'simliklar fiziologiyasi kafedrasi dotsenti m.maxmudova blits savollar .ildizning anatomik tuzilishida epiblema, ekzoderma, mezoderma, endoderma, peretsikl qavatlari qanday hujayraviy tuzilishga ega? . floema ksilema markaziy qanday hujayraviy tuzilishga ega va ularning vazifasi nimadan iborat? . qaysi o'simliklarning ildizi faqat birlamchi tuzilishga ega va qaysi o'simliklarda ular ikkilamchi bo'ladi? 4. ikki pallali o'simliklar ildizining qaysi zonasida birlamchi, qaysi zonasida ikkilamchi tuzilishni kuzatish mumkin? poya – deb uzluksiz uchki kurtak yordamida o'sadigan o'simlikning bargsiz asosiy o'q qismiga aytiladi. poyada kurtak, barg va meva joylashadi. poya ikki qutbni bog'lab turuvchi zveno ham hisoblanadi. ya'ni, havodan oziqlanuvchi barg bilan tuproqdan oziqlanuvchi ildizni tutashtirib turadi. poya transport vazifasini ham bajaradi. bargdagi tayyor organik moddalarni poya orqali boshqa organlarga etkazib beradi. ko'pchilik o'simliklarda zaxira oziq moddalarni to'plab turuvchi joy hamdir. …

2 / 28

simliklardandir. ayrim o'simliklarda poya jingalaklari yordamida ilashib gavdasini tik ushlab turadi. buni tok, no'xot, burchoq kabi o'simliklarda ko'ridi. o'rmalab o'suvchi poya qulupnayda uchraydi. o'rmalovchi poyaga ayiqtovon kabi o'simliklar misol bo'ladi. shuningdek, sudralib o'suvchi poya ham bo'ladi. buni bodring, qovoq, tarvuz kabi palakli o'simliklarda uchraydi. sirt tomondan poya uning yoshi bilan bog'liq holda qoplovchi to'qimalardan biri (epiderma, peridema, po'st) bilan qoplangan. poyaning tuzilishi uning bajaradigan vazifasi bilan uzviy bog'liq. binobarin, poya o'simlikning ikki oziqlantiruvchi organi – ildiz va bargni bog'lab turadi. bargda fotosintez jarayoni boradi va murakkab oziqa moddalar shakllanadi. ildiz esa tuproqdan suv va unda erigan oziqa moddalarni qabul qiladi va barg tomon yo'naltiradi. bundan tashqari, poya nihoyatda ko'p miqdordagi barglarni ko'tarib turadi. shuning uchun ham, poyada o'zini tik saqlab turish vazifasini bajaradigan mexanik to'qimalari va ular orasida asosiy parenxima to'qimalari yaxshi taraqqiy etgan. poya - o'tkazuvchi, mexanik to'qimalar bilan birga parenximada joylashgan nay bog'lamlari (asosiy to'qima) yoki poyada yoppasiga …

3 / 28

ashgan. epidermis ostining ayrim joylaridav sklerenxima yo'q, buning o'rnini po'stloq parenximasi egallagan bo'ladi, bu parenxima hujayralarida xloroplast bo'ladi. sklerenxima ostida yupqa po'stli, tirik hujayralardan iborat asosiy parenxima to'qimasi joylashgan. bu hujayralar o'zida shakar moddasini to'playdi. parenxima hujayralari orasida o'tkazuvchi naylar to'dasi tarqoq holda joylashgan bo'ladi. o'tkazuvchi to'qima to'dasi mexanik to'qima hujayralari bilan o'ralgan. o'tkazuvchi to'qima to'dasi, asosan kollaterial tipda tuzilgan, ya'ni o'tkazuvchi naylar to'dasining bir tomonida birlamchi ksilema naylari, ikkinchi tomonida esa lub hujayralari va elaksimon naylar joylashgan. floema va ksilema orasida kambiy bo'lmaydi. bug'doy poyasining tuzilishi bug'doy poyasining ichi kavak bo'ladi, bunday poyalar somonpoya deyiladi. bug'doy poyasining sirti epidermis bilan qoplangan. epidermis hujayralari orasida og'izchalar joylashgan. epidermis hujayralari ostida mexanik to'qima sklerenxima joylashadi. sklerenxima poyaga mustaxkamlik beradi. sklerenximadan ichkariroqda asosiy parenxima joylashgan, bu to'qimada yopiq kollekterial nay tola bog'lamlari poyada tartib bilan jaylashadi. amaliy mashg'ulot uchun zarur materiallar: gulsafsar (iris songorica) yoki bug'doy (triticum durum), makkajo'xorining (zea mays) tirik …

4 / 28

in va hci tomizib, preparat tayyorlanadi. ikkinchisiga yodning kaliyli eritmasi tomizilib, preparat tayyorlanadi. birinchi preparat mikroskopda kuzatilganda, qizg'ish rangga kirgan sklerenximaning aylana shaklda joylashganligi, uning ichida ancha katta parenxima hujayralaridan iborat, o'zak ichida kollateral bog'lamlar joylashganligi ko'rinadi. poya sirt tomondan qalin kutikula va ko'p sonli og'izcha apparati mavjud epiderma bilan qoplanganligini aniq ko'rish mumkin. mikroskopning kattalashtirib ko'rsatadigan ob'ektivida birlamchi po'stning asosiy qismi xlorenximadan iborat bo'lib, u po'stning parenxima hujayralaridan shakllangan sklerenxima bilan yonma–yon joylashgan ichki qatlami endodermani ko'rish mumkin. uning hujayralarida, odatda kraxmal saqlanadi. shundan so'ng, markaziy tsilindrning tuzilishi kuzatiladi. sklerenxima xalqasining doirasini asosiy to'qima to'liq egallagan bo'lib, uning ichida o'tkazuvchi nay bog'lamlari tartibsiz joylashgan. o'tkazuvchi nay bog'lamlari faqat ksilema va floemadan iborat bo'lib, ularda kambiy qatlami yo'q, shunday ekan ular yopiq naylardir. poyaning eskirgan (qarigan) qismida o'tkazuvchi nay bog'lamlarini sklerenxima o'rab turadi. shunday qilib, poyaning birlamchi tuzilishida markaziy tsilindr va birlamchi po'st farqlanadi. ammo ildizda markaziy tsilindr po'stga nisbatan …

5 / 28

a qadar boradi. bu do'ngliklar orasida xlorenxima joylashgan. xlorenxima ustida og'izcha (labcha) apparati joylashganligini ko'rish qiyin emas. qarigan (pishgan) poyalarda ularning po'sti yog'ochlanganligi tufayli xlorenximali parenxima yo'q va birlamchi po'st aniq ko'rinmaydi. mikroskopning kattalashtirib ko'rsatadigan ob'ektivida kuzatilganda mexanik to'qimalarga yopiq kollateral o'tkazuvchi nay bog'lamlari yondosh holda joylashganligini kuzatish mumkin. markazga yaqin ancha katta nay bog'lamlari joylashgan va ularni sklerenxima o'rab turadi. nay bog'lamlari orasida katta hujayrali parenxima joylashgan. poya markazida o'zak saqlanmagan. o'sish paytida ularning hujayralari yorilib, bo'shliq hosil bo'ladi. shuning uchun ham bu ularda gulsafsarga nisbatan o'tkazuvchi nay bog'lamlari kam. ular shaxmat shaklida ikki, ayrim hollarda uch qator bo'lib joylashadi. kuzatilganlarni surati chiziladi. ikki pallali o'tsimon o'simlik poyasining mikroskopik tuzilishi ikki pallali o'tsimon o'simliklarda kambiy qatlami mavjud bo'lib, uning shakllanishi turlicha bo'ladi. ayrim o'simliklarda u birlamchi ksilema va floemaning erta paydo bo'lishi bilan prokambiy xalqasidan vujudga keladi. boshqa o'simliklarda kambiy qatlamlari yoki shakllanib bo'lgan o'tkazuvchi nay bog'lamlari orasida vujudga …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "botanika (yuksak o'simliklar)"

slayd 1 mirzo ulug'bek nomidagi o'zbekiston milliy universiteti biologiya fakulteti fan. botanika (yuksak o'simliklar) mavzu: bir pallali va ikki pallali o't o'simliklar poyasining anatomik tuzilishi botanika va o'simliklar fiziologiyasi kafedrasi dotsenti m.maxmudova blits savollar .ildizning anatomik tuzilishida epiblema, ekzoderma, mezoderma, endoderma, peretsikl qavatlari qanday hujayraviy tuzilishga ega? . floema ksilema markaziy qanday hujayraviy tuzilishga ega va ularning vazifasi nimadan iborat? . qaysi o'simliklarning ildizi faqat birlamchi tuzilishga ega va qaysi o'simliklarda ular ikkilamchi bo'ladi? 4. ikki pallali o'simliklar ildizining qaysi zonasida birlamchi, qaysi zonasida ikkilamchi tuzilishni kuzatish mumkin? poya – deb uzluksiz uchki kurtak yordamida o'sadigan o'simlikn...

This file contains 28 pages in PPT format (2.7 MB). To download "botanika (yuksak o'simliklar)", click the Telegram button on the left.

Tags: botanika (yuksak o'simliklar) PPT 28 pages Free download Telegram