oliy nerv faoliyati

PPTX 12 pages 65.0 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 65.0 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

oliy nerv faoliyati haqida tushunchalarning rivojlanishi reja: 1. oliy nerv faoliyati 2. birinchi va ikkinchi signal tizimlari 3. odam oliy asab faoliyatini tipologik xususiyatlari 4. yosh bolalar oliy asab faoliyatining xususiyatlari 5. mavzu: oliy nerv faoliyati haqida tushunchalarning rivojlanishi reja: 1.oliy nerv faoliyati 2. birinchi va ikkinchi signal tizimlari 3. odam oliy asab faoliyatini tipologik xususiyatlari 4. yosh bolalar oliy asab faoliyatining xususiyatlari 5. odam oliy asab faoliyatining tiplari oliy nerv faoliyati — hayvon va odam markaziy nerv sistemasi oliy bulimlari (bosh miya yarim sharlari po'sti va po'st osti markazlari) ning faoliyati butun organizmning tashki muhit bilan normal munosabatda bulib turishini ta'minlaydi. oliy nerv faoliyati terminini fanga i. p. pavlov kiritgan. u oliy nerv faoloiyatini «psixik faoliyat» bilan bir ma'nodagi tushuncha deb hisoblagan. pavlov aytganidek, psixik faoliyatning hamma shakllari, jumladan, odam tafakkuri va ongi oliy nerv faoliyati elementlaridandir. oliy nerv faoliyati to'g'risidagi ta'limotni yaratuvchilardan biri — pavlovning o'tmishdoshi i.m.sechinov bo'lgan …

2 / 12

o yuqori darajada rivojlangan hayvonlar (it, maymun)ning oliy nerv faoliyati, asosan, hayvonlar bilan odamda umumiy bo'lgan birinchi signal sistemasining xilma-xil va turli-tuman shartli reflekslar yigindisidan iborat. nutqning asta-sekin rivojlanishiga qaramasdan birinchi signal sistemasining shartli reflekslari bolalar hayotining dastlabki yillarida oliy nerv faoliyatining asosiy fondini tashkil qiladi; keyingi o'sish davrlarida esa odamning oliy nerv faoliyati ma'lum o'rinni egallaydi. lekin odamda mehnat faoliyatining ijtimoiy shakllari rivojla-nishi munosabati bilan ikkinchi signallar paydo bo'ldi va rivojlandi. i.pavlov oliy nerv faoliyatining quyidagi asosiy qoidalarini ishlab chiqqan: 1) shartli reflekslar yoki nerv tutashishlarining hosil bo'lishi; 2) shartli refleks kuchining qo'zg'alish kuchiga bog'liqligi; 3) shartli qo'zg'atgichlarning yig'indisi; 4) shartli reflekslar mustahkam bo'lmaganligi uchun, shartli qo'zg'atuvchining keskin kuchayishi yoki yangi qo'zg'atuvchining ta'siri tufayli tormozlanishning o'sishi; 5) nerv jarayonlarining bosh miya po'stlog'ida tarqalishi va kontsentratsiyalanishi natijasida uning ayrim qismlari o'rtasida aloqaning vujudga kelishi hamda shartli reflekslarning umumlashishi va ixtisoslashishi; 6) qo'zg'alish va tormozlanishning po'stloq manbalari o'rtasidagi qarama-qarshi o'zaro munosabatni …

3 / 12

arlardagi izlari hayvonga voqelik haqida signal beradi. tevarak-atrofdagi tashqi tabiat umuman tabiat, shuningdek ijtimoiy tabiatimizdan taassurot, sezgi va tasavvurlar shaklida oladiganimiz shuning o'zginasidir (eshitadigan va ko'radigan so'zimiz bundan mustasno). bu voqelikning birinchi signal tizimi bo'lib, biz bilan hayvonlarda umumiydir». odamning iltimoiy taraqqiyot jarayonida, mehnat faoliyati natijasida miyaning ishlash mexanizmlariga favqulodda qo'shimcha qo'shilgan. nutq signallari, nutq bilan bog'langan ikkinchi signal tizimi shunday qo'shimchadir. signal berishning yuksak darajadagi ushbu mukammal tizimi eshittirib yoki eshittirmasdan aytiladigan, eshitiladigan yoki o'qiganda ko'riladigan so'zlarni idrok etishdan iborat. ikkinchi signal tizimining taraqqiy etishi odamning oliy asab faoliyatini misli ko'rilmagan darajada kengaytirib va sifat jihatidan o'zgartirib yubordi. nutq signallarining kelib chiqishi katta yarim sharlar faoliyatiga yangi prinsip kiritdi. «tevarak-atrofdagi olamga doir sezgi va tasavvurlarimiz, — degan edi i. p. pavlov,— biz uchun voqelikning birinchi signallari, konkret signallar bo'lsa, nutq, avvalo nutq a'zolaridan miya po'stlog'iga boruvchi kinestetik ta'sirotlar ikkinchi signallardir, signallarning signalidir. odam oliy asab faoliyatini tipologik xususiyatlari inson …

4 / 12

i. shu tufayli ham, bolani atrof-muhit ta'sirotlaridan ajratmasdan, aksincha, uni ushbu muhit bilan munosabatlarini osonlashtirgan holda, qabul qiladigan ma'lumotlarni o'zlashtirish va singdirish uchun zarur shart-sharoitlarni yaratib bergan holda tarbiya qilish kerak. bolaning asab tizimi behisob ma'lumotlarni qabul qilish va o'zlashtirishga moslashgan bo'ladi. agar, ushbu tabiiy ehtiyojlar qondirilmasdan bolaning harakatlari cheklanib qo'yilsa, bolaning rivojlanishiga va oliy asab faoliyatiga salbiy ta'sir ko'rsatadi. odamzot jamiyatdan ajralgan holda va boshqa insonlar bilan muloqotdan mahrum bo'lsa, unda ikkinchi signal tizimi rivojlanmaydi. demak, ijtimoiy hayot bilan ikkinchi signal tizimi uzluksiz bog'liqdir. odamlar jamiyatidagina, inson shaxs sifatida shakllanadi, uning ichki qiyofasi boshqa odamlar bilan bog'langan muloqotda shakllanadi va shu jarayonda odam o'z hatti-harakatlari bilan ma'lum bir chegaralarni aniqlaydi, o'z xulq-atvorini boshqa odamlar tomonidan baholanishiga ahamiyat beradi hamda uni, jamiyat talablariga moslab intiladi. insonlarga ma'lum bir guruh a'zosi bo'lish xos bo'lib, ushbu guruhning o'zi to'g'risidagi fikriga qiziqadi va ularning talablariga itoat qiladi. yosh bolalar oliy asab faoliyatining xususiyatlari …

5 / 12

yupqaroq bo'ladi. shu bilan birga, ayrim hujayralar qavatidagi asab hujayralar juda zich joylashgan. bola 6-7 yoshga etgach miya po'stlog'ining qavatlari aniq shaklga ega bo'lib, olti qavatli shaklga kiradi. bola 1 yoshga to'lgach, buyumlarning harakati, ranglari va shakllarini farqlay boshlaydi, mexanik va harorat ta'sirlarni bir-biridan ajratadi. tashqi muhit bilan aloqa qilish natijasida bola so'zlashga o'rgana boshlaydi. odatda birinchi yoshning oxiri, ikkinchi yoshning boshlaridan bola ayrim gaplarni «tushunadigan» va ba'zi bir so'zlarni gapiradigan bo'ladi, bunda, uning «tushunishi» so'zlashidan ilgariroq taraqqiy etadi. bola dastlab qiyqira boshlaydi, keyinchalik ayrim so'zlarni talaffuz qilishni o'rganadi. birinchi yoshning oxiri va ikkinchi yoshning boshlaridan bola so'zlarni «tushunishi» natijasida, ma'lum bir ma'noga ega bo'lgan so'zlarni gapira boshlaydi. ikkinchi yoshning oxirida esa, ayrim tovushlardan butun so'zlar tuzadi. ma'noga ega so'zlarning vujudga kelishi ikkinchi tartibli signal tizimining taraqqiy etishi natijasida amalga oshadi. /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oliy nerv faoliyati"

oliy nerv faoliyati haqida tushunchalarning rivojlanishi reja: 1. oliy nerv faoliyati 2. birinchi va ikkinchi signal tizimlari 3. odam oliy asab faoliyatini tipologik xususiyatlari 4. yosh bolalar oliy asab faoliyatining xususiyatlari 5. mavzu: oliy nerv faoliyati haqida tushunchalarning rivojlanishi reja: 1.oliy nerv faoliyati 2. birinchi va ikkinchi signal tizimlari 3. odam oliy asab faoliyatini tipologik xususiyatlari 4. yosh bolalar oliy asab faoliyatining xususiyatlari 5. odam oliy asab faoliyatining tiplari oliy nerv faoliyati — hayvon va odam markaziy nerv sistemasi oliy bulimlari (bosh miya yarim sharlari po'sti va po'st osti markazlari) ning faoliyati butun organizmning tashki muhit bilan normal munosabatda bulib turishini ta'minlaydi. oliy nerv faoliyati terminini fanga i. p. pav...

This file contains 12 pages in PPTX format (65.0 KB). To download "oliy nerv faoliyati", click the Telegram button on the left.

Tags: oliy nerv faoliyati PPTX 12 pages Free download Telegram