tibbiy biologiya va umumiygenetika

PPT 34 стр. 3,3 МБ Бесплатная загрузка

34 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,3 МБ

Тип файла PPT

Страницы 34

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 34

prezentatsiya powerpoint «tibbiy biologiya va umumiy genetika» fanidan ma'ruza № 3 qarish nazariyasi. regeneratsiya. gomeostaz. transplantatsiya. ma'ruzachi: maksumova munira abduganievna toshkent “toshkent kimyo xalqaro universiteti” kimyo international university in tashkent ma'ruzaning maqsadi organizm tug'ilgandan keyin ontogenezning postembrional yoki postnatal bosqichi boshlanib, organizmning keyingi rivojlanishi amalga oshadi. bu davrni tushunish uchun qarilikning boshlanishi, regeneratsiya va transplantatsiya xillari bilan tanishish, gomeostaz va uning mexanizmlarini tushunish muhimdir. ma'ruzaning tarbiyaviy ahamiyati va vazifalari: rivojlanishning postnatal bosqichida hujayra va to'qimalarning maxsuslashishi (differentsirlanishi) va o'sishi kabi o'zgarishlar kuzatiladi. har xil tur individlarida postembrional rivojlanish har xil ya'ni bir necha kundan bir necha o'n yilgacha davom etishi mumkinligini bilish va tushunish, hamda shu mavzuga yo'naltirilgan ishlarni samarali tashkil etishni yo'lga qo'yishni bila olish bo'lg'usi shifokor uchun muhimdir. ma'ruzaning rejasi regeneratsiya va uning xillari transplantatsiya va uning xillari, to'qima va organlarni ko'chirib o'tkazishdagi immunologik muammolar gomeostaz va unig ta'minlanishi odamning postembrional rivojlanishi quyidagi uch davrga bo'linadi: a) yuvenil …

2 / 34

a ro'y beradigan asosiy qonuniyatlarni o'rganish bilan shug'ullanadi. qarilik –bu kasallik bo'lmasdan, balki qonuniy ro'y berishi muqarrar bo'lgan, yoshga qarab rivojlanishning so'ngi davri—ontogenezning so'nggi bosqichidir. qarilik hisobiga organizmda strukturaviy, fiziologik va biokimyoviy o'zgarishlar bo'lib, organizmning moslashish imkoniyatlarini chegaralaydi. i.i. mechnikovning amaliy va nazariy ishlari zamonaviy gerontologiyaga asos soldi qarish muqarrar ravishda paydo bo'ladigan, tabiiy ravishda rivojlanadigan, adaptiv imkoniyatlarni cheklovchi, tananing o'lim ehtimolini oshiruvchi, umr ko'rish davomiyligini qisqartiruvchi, yoshga bog'liq patologiyaning rivojlanishiga hissa qo'shadigan jarayon. qarish jarayoni belgilari: geteroxronlik, ya'ni turli to'qimalar, oragn va organlar sistemasida qarish boshlanishining vaqtlari turlicha (masalan, timus atrofiyasi13-15 yoshda boshlanadi, jinsiy bezlar – menopauza davrida); geterotopiya, ya'ni qarish jarayonining namoyon bo'lishi a'zoning turli qismlarida farqlanadi (masalan, buyrak usti bezi); geterokinetiklik, ya'ni yoshga bog'liq o'zgarishlar intensivligi farq qiladi. qarishning erkin radikallar nazariyasi – qarishning asosiy sababi erkin radikallar ta'sirida dnk va boshqa makromolekulalrning shikastlanishi natijasida biologik membrananing bir butunligini buzilishi. qarishning mitoxondrial nazariyasi – qarishning asosiy sababi …

3 / 34

lar: vazn, bo'yi, bel va son aylanasi, ko'krak qafasi hajmi. 3. dam olishda fiziologik funktsiyalarning ko'rsatkichlari: eshitish chegarasi, qo'lning kuchi, yurak qisqarishlari soni, sistolik, diastolik va puls arterial bosimi, o'pkaning tiriklik sig'imi. 4. psixologik va nevrologik ko'rsatkichlar: xotira testlari, diqqatni aniqlash testlari, ko'rish va eshitish reaktsiyasi tezligini aniqlash testlari. 5. yuklamali testlar: jismoniy mashqlar paytida nafas olish tezligi, mashqdan keyin yurak urishi. 6. laboratoriya parametrlari: echt, gemoglobin, monotsitlar, trombotsitlar, umumiy oqsil, mochevina, kreatinin, xolesterin, glyukoza va boshqalar. 10 gereatriya esa qari yoshdagi odamlarda uchraydigan kasalliklar , ularning kelib chiqish sabablari , ketishi , davolash va oldini olish masalalari bilan shug'ullanadi. gerogigiena gerontopsixologiya biogerontologiya gerogigiena — yoshi katta odamlar guruhida umumiy va xususiy gigiena masalalarini o'rganadi. gerontopsixologiya — keksa va qari odamlar ruhiyatini, ularning hatti-harakatlari bilan birgalikda o'rganadi. biogerontologiya — qarishning biologik jarayonlarini o'rganadi. ba'zi biogerontologlar qarilikni alohida kasallik sifatida qarashni hamda shunga mos ravishda amaliy ishlarni yo'lga qo'yishni taklif etishadi. …

4 / 34

vitaukta teoriyasi —ya'ni evolyutsion jarayonda qarilikka qarshi vitaukt jarayonlari – antiqarilik mexanizmlari ham ishga tushadi degan. etagenez kontseptsiyasi invertorlar gipotezasi (hujayra membranalarini hujayra ichi regulyatorlari bor, va ular yadroda sintezlanadi degan) — invertorlar sintezi qarish boshlanishi bilan sekinlashadi va hujayralar qo'zg'aluvchanligi o'zgaradi. stress-yosh-sindromi kontseptsiyasini ham ilgari surgan, ya'ni qarish va stressdagi biokimyoviy, fiziologik jarayonlar o'xshashligi haqida gapirgan. qarilikning molekulyar va hujayra darajasida – tsitoplazmada suv miqdori kamayadi, moddalar tashilishi faolligi o'zgaradi. oksidlanish –fosforillanish kamayadi, glikolizning ahamiyati oshadi, atf miqdori kamayadi, bu ayniqsa yurak va skelet muskullarida birinchi nomoyon bo'ladi. endoplazmatik to'r va bir qancha organoidlarning struktura va funksiyasi o'zgaradi. fermentlar faolligi pasayadi, transkriptsiya va replikatsiya jadalligi susayadi, transkriptsiyada xatolar bo'lishi natijasida oqsillar sintezi buziladi. yosh hujayra qari hujayra qarilikning boshlanishi qon ivishining buzilishi bilan ham bog'liq bo'lish mumkin qarish jarayonida, har gal hujayra bo'linganida xromosomaning telomer qismlari qisqarib boraveradi. genetik gipotezaga ko'ra qarish jarayoni irsiyat nazoratida kechadi, ya'ni qarilikning boshlanishi …

5 / 34

lot. regeneratio qayta tiklanish) (biologiyada) — organizmning yo'qotgan yoki jarohatlangan organlar va to'qimalarni tiklash xususiyati (xususiy regeneratsiya), shuningdek, uning ayrim qismlaridan bir butun organizmning tiklanishi (somatik embriogenez, vegetativ ko'payish). r. terminini frantsuz tabiatshunosi r. reomyur (1712) kiritgan. regeneratsiya jarayoni amalga oshadigan tuzilish darajalari molekula organoid hujayra to'qima organ tana qismlari yaxlit organizm reparativ regeneratsiya tiplari: tipik – gomomorfoz atipik – geteromorfoz reparativ regeneratsiya yo'llari: epimorfoz amputatsiya bo'lgan joydan yangi organ o'sib chiqishi morfolaksis qolgan to'qimaning qayta qurilishi endomorfoz - regeneratsion gipertrofiya qayta tiklanmasdan organni o'lchami kattalashadi (jigar) regeneratsiyani boshqarilishi: nerv gumoral endokrin limfotsitar omillar: gormonlar, mediatorlar, keylonlar, keylon antagonistlari (o'sish omili) turli tuzilish darajalarida regeneratsiya to'liq regeneratsiya – restitutsiya –asl to'qima tiklanadi to'liq bo'lmagan regeneratsiya – substitutsiya – asl to'qima o'rniga biriktiruvchi to'qima hosil bo'ladi (chandiq) odam va hayvonlarda regeneratsiya: reparativ (olib tashlangan yoki nobud bo'lgan tuzilmalar o'rniga yangisining hosil bulishi) fiziologik (yo'qotilgan tuzilmalar o'rniga yangisining hosil bo'lishi) bo'ladi. fiziologik …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 34 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tibbiy biologiya va umumiygenetika"

prezentatsiya powerpoint «tibbiy biologiya va umumiy genetika» fanidan ma'ruza № 3 qarish nazariyasi. regeneratsiya. gomeostaz. transplantatsiya. ma'ruzachi: maksumova munira abduganievna toshkent “toshkent kimyo xalqaro universiteti” kimyo international university in tashkent ma'ruzaning maqsadi organizm tug'ilgandan keyin ontogenezning postembrional yoki postnatal bosqichi boshlanib, organizmning keyingi rivojlanishi amalga oshadi. bu davrni tushunish uchun qarilikning boshlanishi, regeneratsiya va transplantatsiya xillari bilan tanishish, gomeostaz va uning mexanizmlarini tushunish muhimdir. ma'ruzaning tarbiyaviy ahamiyati va vazifalari: rivojlanishning postnatal bosqichida hujayra va to'qimalarning maxsuslashishi (differentsirlanishi) va o'sishi kabi o'zgarishlar kuzatiladi. har xil t...

Этот файл содержит 34 стр. в формате PPT (3,3 МБ). Чтобы скачать "tibbiy biologiya va umumiygenetika", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tibbiy biologiya va umumiygenet… PPT 34 стр. Бесплатная загрузка Telegram