vegetativ a’zolar: ildizning vazifasi va morfologiktuzilishi

PPTX 34 стр. 4,3 МБ Бесплатная загрузка

34 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 4,3 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 34

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 34

slayd 1 3,1-mavzu: vegetativ a’zolar: ildizning vazifasi va morfologik tuzilishi reja: ildiz va uning xususiyatlari. ildiz sistemasi va uning klassifikatsiyasi. ildiz metomorfozi. adabiyotlar: 1, 2, 3. o'simliklar morfologiyasi-ularning tashqi ko'rinishini, ularning ayrim organlari tuzilishini va har xil shakl o'zgarishlarda bu organlarning o'zaro munosabatini o'rganadi. o'simliklar morfologiyasi fani o'simliklarning tashqi tuzilishini, ularni tashqi muhit ta'sirida ontogenez va filogenezda o'zgarib borishini o'rgandi. o'simliklar morfologiyasida vegetativ organlar tuzilishidagi asosiy qonuniyatlar: qutblilik qonuni; simmetriyalilik qonuni. simmetriyalilik qonuni monosimmetriya bilaterial simmetriya radial simmetriya asimmetriya o'simlik organlarining metamorfozi; gomologik organlar; analogik organlar. o‘simlilkar morfologiyasida vegetativ organlarining tuzilishidagi asosiy qonuniyatlardan biri ularning qutibliligidir. qutiblilikning mohiyati shundaki, o‘simlikning yuqorisi (uchi) bilan asosi morfologik va fiziologik jihatdan bir-biridan farq qiladi. masalan: daraxtlarning qalamchasi yerga albatta yuqorigi uchi bilan emas, balki pastki uchi bilan o‘tkaziladi. o‘simliklar organlari tuzilishining yana bir muhim xususiyati ularning simmetirik bo‘lishidir, ya’ni keng ma’noda olganda, bir xil qismlarning guruhda munosib joylashuvi yoki qismlarning bir xilligidir. u …

2 / 34

mmetriya deyiladi. ba’zi o‘simliklar tanasidan ularni simetirik qismlarga ajratadigan birorta ham tekislik o‘tkazib bo‘lmaydi, ular assimmetirik tuzilgan bo‘ladi. yuksak o‘simliklarning turli organlari har xil funksiya bajarganligidan ko‘pincha shaklini o‘zgartiradi va evalyutsiya jarayonida shunchalik metamorfozlanib kyetadiki, ba’zan, ularning ilgarigi holat ini aniqlash juda qiyin bo‘ladi. masalan: gulning toj barglari, no‘xotning gajaklari o‘zgargan barglardir. tokning gajaklari o‘zgargan novdadir. zirkning tikanlari bargdan, dulananiki novdadan hosil bo‘lgan. shuning uchun o‘simliklarning ba’zi organlari tashqi belgilari bilan bir-biridan juda katta farq qilishiga qaramay, kelib chiqishi bir xil bo‘ladi va ular gomologik organlar deb ataladi. masalan: gulning toj barglari, no‘xotning gajaklari, zirkning tikanlari kelib chiqishi umumiy bo‘lganidan gomologik organlaridir. o‘simliklarning ba’zi organlari tashqi tomonidan bir- biriga o‘xshash bo‘lishi va bir xil vazifani bajarishi, lekin kelib chiqishi har xil bo‘lishi mumkin. bunday organlar anologik organlar deb ataladi. ildiz - kurtak va barg hosil qilmaydigan, o'sishi chegaralanmagan asosiy vegetativ organdir. ildizga xos xususiyatlar: erning magnit maydonining tortish kuchiga qarab …

3 / 34

rpechakda bo‘lmaydi. ularning parazitlik bilan hayot kechirishi ildizni yo‘qolishigi olib kelgan. ildiz poyadan quyidagi belgilari bilan farq qiladi: 1. yerning magnit maydonining tortish kuchiga qarab intilib o‘sadi. 2. geotropizm hodisasi yaxshi ifodalangan. 3. o‘sish konusi ildiz qini bilan o‘ralgan. 4. ildiz hech qachon barg hosil qilmaydi. o‘simlik hayotida ildiz quyidagi fiziologik va mexanik vazifani bajaradi. 1. tuproqdan suv va unda erigan mineral moddalarni qabul qiladi. bu vazifani ildizning birlamchi tuzilishga ega bo‘lgan yosh qismlari, ildiztukchalari va mikoriza hosil qilgan qismi amalga oshiradi. 2. o‘simlikni tuproqqa biriktirib turadi. natijada o‘ziga xos mustahkamlik amalga oshadi. masalan, 4 oylik makkajo‘xorini sug‘irib olish uchun 130 kg kuch kerak bo‘ladi. 3. organik moddalarni to'playdi. 4. o‘simlikni tuproqdagi mikroorganizmlar bilan munosabati amalga oshadi. 5. zahira oziq moddalarni to‘planishiga xizmat qiladi. masalan: sabzi, lavlagi, turp, sholg‘omda va hokozo. 6. vegetativ ko‘payishga xizmat qiladi. ildizning tuproqda tarqalishiga qarab yuzada joylashgan, chuqurda joylashgan guruhlarga ajratish mumkin. p. modestov fikricha, …

4 / 34

ikkinchi tartibli, uchinchi tartibli va hokazo. qo‘shimcha ildizlar yer osti o‘zgargan novdalar, piyozboshlar, tuganaklar va ildizpoyalardan hosil bo‘ladi. asosiy, qo‘shimcha va yon ildizlar o‘simlikning ildiz sistemasini hosil qiladi. tuzilishiga ko‘ra o‘q va popuk ildizlar hosil bo‘ladi. . o‘q ildiz ikki pallali o‘simliklar uchun xos bo‘lib unda asosiy ildiz yaxshi rivojlangan bo‘ladi. popuk ildizda asosiy ildiz yaxshi rivojlanmaydi, uning o‘rniga yon ildizlar taraqqiy etgan bo‘ladi. bunday ildizlar bir pallali o‘simliklar uchun xosdir. ildiz tiplarini aniqlashda uning suv va unda erigan mineral moddalarni qayerdan olishi nazarda tutiladi. shuning uchun quyidagi tiplar mavjud. yer osti ildizlar. 3 havo ildizlari suv ildizlari.. 4gaustoriya- so‘ruvchi ildizlar. 70% dan ortiq o‘simliklar yer osti ildizlarini hosil qiladi. bunday ildizlar asosan tuproqda joylashgan bo‘ladi. suv ildizlari suv qatlamida joylashib hech qachon suv tagiga yetmaydi. masalan: ryaska, lyagushatnik va hokazo. havo ildizlari havoda joylashgan bo‘lib atmosferadagi namni o‘zlashtiradi. bunday ildizlar nam tropik o‘rmonlarda yashovchi epifit o‘simliklarda kuzatiladi. gaustoriya - …

5 / 34

‘simliklarda uchraydi. mikorizalarni ahamiyati 1881 yil f.m. kamenskiy va m.s. voronin tomonidan o‘rganilgan. tuganaklar dukkakdoshar oilasi vakillarining rhizobium bakteriyasi bilan simbioz yashashi asosida vujudga keladi. ildiz hujayralaridagi bu bakteriyalar atmosfera azotini o‘zlashtiradi. natijada bu hujayralar yiriklashib tuganaklarni hosil qiladi. 3. ildiz metomorfoziga ildiz mevalar kiradi (sabzi, lavlagi, turp, sholg‘om). ildizmevalar 3 qismdan tuzilgan bo‘ladi. bosh, bo‘yin va haqiqiy ildiz qismidan. ildizmevaning bosh qismida barg va bargli kurtaklar joylashgan bo‘ladi. morfologik nuqtai nazardan bu qism qisqargan poya bo‘lib unda cheksiz barglar mutevka shaklida joylashadi. ildizmevaning bo‘yin qismi poyadan kelib chiqqan, silliq barg va ildiz hosil qilmaydi. ildizmevaning haqiqiy ildiz qismi boshqa qismlaridan ko‘p miqdorda yon ildizlar hosil qilishi bilan farqlanadi. ikki yillik yovvoyi o‘simliklar ildizmevalari tuproqda qishlab ikkinchi yili gul. meva va urug‘ hosil qiladi. ildizmevalar anotomik tuzilishiga ko‘ra bir kambiyli va ko‘pkambiyli bo‘ladi. bir kambiyli ildizmevalarning ayrimlarida zahira oziq moddalar ikkilamchi po‘stlarida to‘planadi (sabzida), ayrimlarida; masalan: turpda oziq moddalar ksilemada …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 34 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "vegetativ a’zolar: ildizning vazifasi va morfologiktuzilishi"

slayd 1 3,1-mavzu: vegetativ a’zolar: ildizning vazifasi va morfologik tuzilishi reja: ildiz va uning xususiyatlari. ildiz sistemasi va uning klassifikatsiyasi. ildiz metomorfozi. adabiyotlar: 1, 2, 3. o'simliklar morfologiyasi-ularning tashqi ko'rinishini, ularning ayrim organlari tuzilishini va har xil shakl o'zgarishlarda bu organlarning o'zaro munosabatini o'rganadi. o'simliklar morfologiyasi fani o'simliklarning tashqi tuzilishini, ularni tashqi muhit ta'sirida ontogenez va filogenezda o'zgarib borishini o'rgandi. o'simliklar morfologiyasida vegetativ organlar tuzilishidagi asosiy qonuniyatlar: qutblilik qonuni; simmetriyalilik qonuni. simmetriyalilik qonuni monosimmetriya bilaterial simmetriya radial simmetriya asimmetriya o'simlik organlarining metamorfozi; gomologik organlar; analo...

Этот файл содержит 34 стр. в формате PPTX (4,3 МБ). Чтобы скачать "vegetativ a’zolar: ildizning vazifasi va morfologiktuzilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: vegetativ a’zolar: ildizning va… PPTX 34 стр. Бесплатная загрузка Telegram