avtomobil yo'l xo'jaligi

DOCX 8 pages 31.5 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 31.5 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

yo'l qurilish tarmog'ining mamlakat iqtisodiyotida tutgan o'rni va ahamiyati. yo'l xo'jaligi fanining predmeti va vazifalari reja: 1.1. avtomobil yo'l xo'jaligining iqtisodiyotda tutgan o'rni. 1.2. yo'l xo'jaligining tarkibi va uning rivojlanish qonuniyatlari. 1.3. yo'l xo'jaligi ishlab-chiqarish faoliyati. 1.4. yo'l xo'jaligida iqtisodiy munosabatlar tizimi. asosiy atamalar va tushunchalar: yo'l xo'jaligi, fan va loyihalashtirish, moddiy-texnik resurslar, boshqaruv, umumfoydalanish yo'llari, qurilish, ta'mirlash, yo'llarni yaroqli holda ushlab turish, yo'llarning eskirishi (eyilishi), tabiiy - iqlim sharoitlari, loyihalashtirish, qurilish va yo'l tasarruf omillari; iqtisodiy munosabatlar, yo'l fondi. 1.1. avtomobil yo'l xo'jaligining iqtisodiyotda tutgan o'rni ijtimoiy va iqtisodiy muammolarga kompleks yondashuv, ularning tarmoqlararo va mintaqalararo miqiyosidagi echimini talab qiladi. bunday yondashuv tarmoqlararo aloqalarga bog'liq bo'lmagan o'zaro bog'lanishlarni hisobga olish imkonini yaratadi. darhaqiqat, tarmoqlarning rejalarida bog'lovchi zanjir sifatida miqdor ko'rsatkichlarining alohida olingan bir tarmoq miqyosida o'sib borishi hisobga olinadi. kompleks yondashuvda esa iqtisodiy tizim faoliyati, oraliq natijalarga emas, balki pirovord natijaga erishishga yo'nalgan bo'lib, bozor talablariga qaratiladi. avtomobil yo'l …

2 / 8

xos bo'lgan farqlarga ega, xususan, unga doimo yangi yuk hajmlarining turlarini o'zlashtirib borishga to'g'ri keladi. avtomobil transportida hududiy-tarmoq boshqaruvining tizimini tashkil etish iqtisodiyotning bir qator tarmoqlari va shahobchalarini yagona avtomobil – yo'l majmuiga birlashtirishni talab qiladi (rasm 1.1.) mamlakatning avtomobil-yo'l majmuini rejalashtirish va boshqarish, uning faoliyat ko'rsatishi va rivojlanishining ijtimoiy-iqtisodiy xususiyatlari va barcha shahobchalarning birligini hisobga olib, pirovard maqsadni ko'zlagan holda amalga oshirishi kerak. avtomobil yo'l majmui barcha elementlarining umumiy maqsadi korxonalar va aholining yuklari hamda yo'lovchilar tashishga bo'lgan ehtiyojini qondirishdan iborat. avtomobil – yo'l majmui faoliyati va rivojlanishining mezoni sifatida transportga bo'lgan talablarni qondirish uchun sarflanadigan ijtimoiy (jonli va buyumlashgan) mehnat miqdori qabul qilinishi mumkin. ko'rib chiqilayotgan majmuada tarmoqlar orasida ma'lum bir o'zaro bog'lanishlar mavjud, masalan, harakatlanuvchi qism soni bilan avtomobil yo'llarining transport-ekspeditsion ko'rsatkichlari orasida, yuk tashish hajmining (ma'lum chegaralarda) o'sishi bilan avtomobillar ishlab chiqarish o'rtasida, hamda yo'llarning umumiy uzunligi o'rtasidagi bog'liqliklar. avtomobil yo'llari zichligining ortishi tashish masofalarining qisqarishiga …

3 / 8

qonuniyatlari yo'l xo'jaligi barcha umumfoydalanuvdagi avtomobil yo'llari, hamda bu yo'llarni ta'mirlash va yaroqli holatda bo'lishligini ta'minlovchi korxona va tashkilotlarni o'z tarkibiga oladi. umumfoydalanuvdagi avtomobil yo'llaridan tashqari, mamlakatda sanoat, qishloq xo'jaligi va boshqa tashkilotlarga xizmat ko'rsatuvchi korxona va idoralarga tegishli yo'llar ham mavjud. bu yo'llarning ham ko'pchilik qismi qattiq qoplamaga ega. idora va tashkilotlarga tegishli bo'lgan yo'llar yo'l xo'jaligi tarkibiga kirmaydi. ular tegishli tashkilot va korxonalarning mulki sanalib, ulardan inshoot sifatida foydalaniladi. bu yo'llarni ta'mirlash va yaroqli holda ushlab turish shu korxonalarning zimmasiga yuklatilgan. avtomobil yo'llarining u yoki bu turidan foydalanishda (umumiy yuk ko'tarish qobiliyati, o'qlarga to'g'ri keladigan yuklanish, gabarit o'lchamlar, harakatlanish tezligi), yonilg'i – moylash materiallari xarajati, avtomobillarning va ularning qismlarining eyilishi, mehnat unumdorligi, harakat xavfsizligi va tashish tannarxiga nihoyatda katta ta'sir ko'rsatadi. shu sababli avtomobil yo'llarining transport-tasarruf ko'rsatkichlarining yaxshilanishi harakatlanuvchi qismini tasarruf etishga bo'ladigan xarajatlarning kamayishiga va aksincha, ularning kamayishiga avtomobil yo'llari tizimini kengaytirishga hamda ularni yaroqli holda ushlab …

4 / 8

iyatini yaratadi (qishloq aholi punktlarini ma'muriy, iqtisodiy va madaniy markazlar bilan bog'lash). avtomobil yo'llaridan foydalanishning bu xususiyatlari ularning rivojlanishida ba'zi yo'nalishlarga asos soldi: qattiq qoplamali yo'llar ko'payishida bir turdan boshqa turga o'tuvchi qoplamali yo'llar hissasining kamayishi, qattiq turdagi qoplamaga ega bo'lgan yo'llar uzunligining ortib borishi, amalda mavjud bo'lgan eng ko'p yuklangan yo'llar transport-tasarruf ko'rsatkichlarini oshirib borish, qishloq joylardagi tuproq yo'llarni tez sur'atlarda qattiq qoplamali yo'llarga almashtirish; avtomobil yo'llari rivojlanishining muhim xususiyatlaridan biri ularni ta'mirlash jarayonida texnik-tasarruf ko'rsatkichlarini rejali ravishda oshirib borishdir. yo'l xo'jaligiga yo'naltirilgan pul mablag'lari ikki yo'nalish bo'yicha xarajat qilinadi: kapital qurilishiga; yo'llarni ta'mirlash va yaroqli holda tutib turishga. kapital mablag'lar hisobiga yangi avtomobil yo'llari, ko'prik yo'l o'tkazgichlar, transport echimlari va amalda mavjud bo'lgan avtomobil yo'llarini yuqoriroq texnik kategoriyaga o'tkazish maqsadida rekonstruktsiya qilish ishlari amalga oshiriladi. harakatlanuvchi qism va avtomobil yo'llari o'rtasidagi texnik jihatdan o'zaro bog'liqlik, ularning iqtisodiy birligi ajratilgan mablag'lardan foydalanishning shunday variantlarini amalga oshirishni talab qiladiki, unda …

5 / 8

ish sohasida (avtomobil transportida yuklarni tashish) va ishlab chiqarishdan tashqari sferada (yo'lovchilar tashish va ijtimoiy – madaniy xizmat ko'rsatish) transportga va butun iqtisodiy jarayonlarga xizmat qiladi. yo'l xo'jaligining moddiy-texnik asosini avtomobil yo'llari va ularga xizmat ko'rsatish hamda qayta tiklashga xizmat qiluvchi texnik vositalar tashkil etadi (yo'l mashinalari, asfaltobeton zavodlari va hokazolar). yo'l tashkilotlarining ishlab chiqarish faoliyati yo'llarda ularning transport tasarruf ko'rsatkichlari saviyasini ta'minlash bo'yicha turli ishlarni bajarishdan iborat (yo'llar tizimining zichligi, harakat tezliklari, yo'l qo'yilishi mumkin bo'lgan yuklanishlar, yo'lning o'tkazuvchanlik xususiyatlari va hokazo). yo'l xo'jaligi - tarmoq sifatida halq xo'jaligining ko'pchilik tarmoqlari bilan bevosita aloqadordir. avtomobil yo'llari infratuzilmaning eng muhim elementlaridan biri sanaladi. ular haqiqatan ham mamlakat transport tizimini, barcha transport turlariga o'zaro bir-biriga ta'sir etishga va birgalikda ishlashga moddiy – texnika asosini yaratib, alohida transport turlarining oxirgi punktlarini (terminallarni), yuk jo'natuvchilar va qabul qiluvchilarni o'zaro bog'laydilar. yagona transport tizimi yoki alohida transport turi miqyosida transport jarayonining samarali tashkil etilishi …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "avtomobil yo'l xo'jaligi"

yo'l qurilish tarmog'ining mamlakat iqtisodiyotida tutgan o'rni va ahamiyati. yo'l xo'jaligi fanining predmeti va vazifalari reja: 1.1. avtomobil yo'l xo'jaligining iqtisodiyotda tutgan o'rni. 1.2. yo'l xo'jaligining tarkibi va uning rivojlanish qonuniyatlari. 1.3. yo'l xo'jaligi ishlab-chiqarish faoliyati. 1.4. yo'l xo'jaligida iqtisodiy munosabatlar tizimi. asosiy atamalar va tushunchalar: yo'l xo'jaligi, fan va loyihalashtirish, moddiy-texnik resurslar, boshqaruv, umumfoydalanish yo'llari, qurilish, ta'mirlash, yo'llarni yaroqli holda ushlab turish, yo'llarning eskirishi (eyilishi), tabiiy - iqlim sharoitlari, loyihalashtirish, qurilish va yo'l tasarruf omillari; iqtisodiy munosabatlar, yo'l fondi. 1.1. avtomobil yo'l xo'jaligining iqtisodiyotda tutgan o'rni ijtimoiy va iqtisodiy muammo...

This file contains 8 pages in DOCX format (31.5 KB). To download "avtomobil yo'l xo'jaligi", click the Telegram button on the left.

Tags: avtomobil yo'l xo'jaligi DOCX 8 pages Free download Telegram