mexanika

PPTX 30 pages 788.4 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 788.4 KB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

mm_4 mexanika dots. a.x. xaydarov, assitent m. madraximov 4 - ma'ruza fizika kafedrasi 2011 1 ma'ruza rejasi noinertsial sanoq tizimlari. inertsii kuchi. inertsial sanoq tizimlari. galiley almashtirishlari. eynshteyn postulatlari. lorents almashtirishlari. lorents almashtirishlariga nisbatan harakat tenglamasining invariantligi. ish va energiya. impuls va energiyaning almashinishi. 2 inertsial sanoq tizimlari jism o'zining tinch holatini yoki to'g'ri chiziqli tekis harakatini tashqaridan boshqa jismlar ta'sir etmagunicha saqlab qoladigan sanoq tizimlari inertsial sanoq tizimlari deb ataladi. noinertsial, harakati tezlanuvchan bo'lgan sanoq tizimiga nyuton qonunlarini qo'llab bo'lmaydi. 3 inertsiya kuchi muvozanatni buzuvchi kuch jismlarning o'zaro ta'siri natijasi bo'lmay, harakati tezlanuvchan sanoq tizimiga nisbatan jismlarning harakati natijasidir. 1 – kuzatuvchi bilan bog'liq sanoq tizimi - noinertsialdir. 4 inertsiya kuchi – koriolis kuchidir koriolis kuchi faqat aylanuvchi sanoq tizimida harakatlanuvchi jismlarga ta'sir etadi va jismning harakat tezligi yo'nalishiga ko'ndalang yo'nalgan bo'ladi. inertsiya kuchi sanoq tizimining tezlanuvchan harakati tufayli namoyon bo'ladi. noinertsial sanoq tizimida bo'lgan istalgan jismga ta'sir qiluvchi …

2 / 30

ikkita inertsial sanoq tizimlarida sodir bo'layotgan xodisaning koordinata va vaqtini o'zaro bog'lovchi tenglama. xodisa sodir bo'lgan joy ( x, y, z koordinatalar) va t vaqt momenti bilan ifodlanadi. 9 galileyning nisbiylik printsipi: birinchi differentsiallash ikkinchi differentsiallash berilgan sanoq tizimini tinch holatda bo'lishi yoki to'g'richiziqli va tekis harakat qilishini xech qanday mexanikaviy tajribalar orqali isbotlash mumkin emas. barcha inetsial sanoq tizimlarida mexanika qonunlari bir xil ko'rinishda bo'ladi. klassik mexanikada tezliklarni qo'shish qonuni 10 galiley almashtirishlarining natijasi ikkita sanoq tizimida vaqt o'tishi birxildir. t = t' – nyuton mexanikasida vaqtning absolyutligi. ikkita sanoq tizimida massalarning tengligi. m = m'- har xil inertsial sanoq tizimlarida massalarning absolyutligi. ikkita sanoq tizimida massalar tezlanishlarining tengligi. - barcha inertsial sanoq tizimlarida tezlanishning absolyutligi. inertsial sanoq tizimlarida moddiy nuqtalar o'zaro ta'sir kuchlarining tengligi. - galiley almashtirishlariga nisbatan kuchning invariantligi (o'zgarmasligi). 11 katta tezliklarda nyuton mexanikasining qoniqarsizligi har xil sanoq tizimlarida yorug'lik tezligining o'zgarmasligi!!! ziddiyat!!! 12 maxsus nisbiylik …

3 / 30

mnn postulatlariga zid emas: ya'ni harakatning absolyutliligini va yorug'lik tezligi doimiyligini kuzataolmaslik postulati. k va k sanoq tizimlarini kuzataylik. k sanoq tizimini shartli qo'zg'olmas deb hisoblaymiz. qandaydir hodisa paydo bo'layotganligini faraz qilaylik. k sanoq tizimida xodisa x, u, z, t koordinata va vaqtning qiymatlari; k‘ sanoq tizimida esa — x', y', z', t‘ qiymatlari bilan belgilanadi. k‘ sanoq tizimi yorug'lik tezligiga yaqin tezlik bilan harakatlanadi. 14 to'g'ri o'zgartirish teskari o'zgartirish y = y' y' = y z = z' z' = z k sanoq tizimidan k‘ sanoq tizimiga o'tish yuqoridagi ifodalar orqali amalga oshiriladi k' dan k sanoq tizimiga o'tish yuqoridagi ifodalar orqali amalga oshiriladi maxsus nisbiylik nazariyasida bir sanoq tizimidan ikkinchisiga o'tishda lorents almashtirishlaridan foydalaniladi. 15 bu ifodalarda s = 3108 m/s – vakuumdagi yorug'lik tezligi. β t1, chunki x'2>x'1. k sanoq tizimida xodisa bir vaqtda sodir bo'lmaydi, yani bir sanoq tizimida bir vaqtda sodir bo'lgan xodisa ikkinchisida bir …

4 / 30

tezligidan katta bo'lmaydi. 22 k tizimda moddiy nuqta tezlik bilan, k' tizimning o'zi esa u k tizimga nisbatan u tezlik bilan harakatlanayotgan bo'lsin. k tizimda zarrachaning tezligi tashkil etuvchilari quyidagi ifodalar bilan aniqlanadi: k' tizimda o'sha zarrachaning tezlik tashkil etuvchilari quyidagilarga teng: lorents almashtirishlaridan foydalanib: 23 chunki shunga o'xshash 24 relyativistik impuls klassik mexanikada, bo'lganda relyativistik mexanikada, bo'lganda harakat tenglamasi (nyutonning ikkinchi qonuni) klassik mexanikadagiga o'xshash kuchning invariant bo'lmagan kattalik ekanligi ko'rinib turibdi relyativistik dinamika 25 energiyaning relyativistik ifodasi kuch 26 energiyaning relyativistik ifodasi relyativistik mexanikada ish zarracha massasining oshishi bilan aniqlanadi -tinchlikdagi energiya to'la energiya 27 relyativistik invariantlik xulosa: energiya va impuls relyativistik mexanikada doimo saqlanib qolmaydi 28 foydalanilgan adabiyotlar savelev i. v. kurs fiziki. m.: nauka 1989 t. 1 savelev i. v. kurs fiziki. m.: nauka 1989 t. 2 savelev i. v. kurs fiziki. m.: nauka 1989 t. 3 trofimova t. i. kurs fiziki. m.: visshaya shkola, 1985 …

5 / 30

e1.png image2.jpeg image3.wmf image12.wmf image4.wmf image5.wmf image6.wmf image7.wmf image8.wmf image9.wmf image10.wmf image11.wmf oleobject6.bin oleobject7.bin oleobject8.bin oleobject9.bin oleobject10.bin oleobject11.bin oleobject12.bin image13.jpeg oleobject1.bin oleobject2.bin oleobject3.bin oleobject4.bin oleobject5.bin image14.wmf image15.wmf image16.wmf image17.wmf image18.wmf image19.wmf image20.wmf image21.wmf image22.wmf oleobject19.bin oleobject20.bin oleobject21.bin oleobject22.bin oleobject23.bin oleobject13.bin oleobject14.bin oleobject15.bin oleobject16.bin oleobject17.bin oleobject18.bin image23.wmf image24.wmf image25.wmf image26.wmf image27.wmf image28.wmf oleobject24.bin oleobject25.bin oleobject26.bin oleobject27.bin oleobject28.bin image29.jpeg image30.wmf image39.wmf image40.wmf image41.wmf image42.wmf image31.wmf image32.wmf image33.wmf image34.wmf image35.wmf image36.wmf image37.wmf image38.wmf oleobject35.bin oleobject36.bin oleobject37.bin oleobject38.bin oleobject39.bin oleobject40.bin oleobject41.bin oleobject42.bin oleobject29.bin oleobject30.bin oleobject31.bin oleobject32.bin oleobject33.bin oleobject34.bin image43.wmf image52.wmf image53.wmf image54.wmf image44.wmf image45.wmf image46.wmf image47.wmf image48.wmf image49.wmf image50.wmf image51.wmf oleobject49.bin oleobject50.bin oleobject51.bin oleobject52.bin oleobject53.bin oleobject54.bin oleobject43.bin oleobject44.bin oleobject45.bin oleobject46.bin oleobject47.bin oleobject48.bin image55.wmf image56.wmf oleobject55.bin oleobject56.bin image57.wmf image58.wmf image59.wmf oleobject62.bin oleobject63.bin oleobject64.bin oleobject65.bin oleobject66.bin oleobject67.bin oleobject68.bin oleobject57.bin oleobject58.bin oleobject59.bin oleobject60.bin oleobject61.bin image60.wmf image61.wmf image62.wmf image63.wmf image64.wmf image65.wmf image66.wmf image67.wmf oleobject75.bin oleobject76.bin image68.png oleobject69.bin oleobject70.bin oleobject71.bin oleobject72.bin oleobject73.bin ole

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mexanika"

mm_4 mexanika dots. a.x. xaydarov, assitent m. madraximov 4 - ma'ruza fizika kafedrasi 2011 1 ma'ruza rejasi noinertsial sanoq tizimlari. inertsii kuchi. inertsial sanoq tizimlari. galiley almashtirishlari. eynshteyn postulatlari. lorents almashtirishlari. lorents almashtirishlariga nisbatan harakat tenglamasining invariantligi. ish va energiya. impuls va energiyaning almashinishi. 2 inertsial sanoq tizimlari jism o'zining tinch holatini yoki to'g'ri chiziqli tekis harakatini tashqaridan boshqa jismlar ta'sir etmagunicha saqlab qoladigan sanoq tizimlari inertsial sanoq tizimlari deb ataladi. noinertsial, harakati tezlanuvchan bo'lgan sanoq tizimiga nyuton qonunlarini qo'llab bo'lmaydi. 3 inertsiya kuchi muvozanatni buzuvchi kuch jismlarning o'zaro ta'siri natijasi bo'lmay, harakati tezlanu...

This file contains 30 pages in PPTX format (788.4 KB). To download "mexanika", click the Telegram button on the left.

Tags: mexanika PPTX 30 pages Free download Telegram