o'zbek bolalar adabiyoti fan

DOCX 4 pages 25.2 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 25.2 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

1-mavzu. kirish. o’zbek bolalar adabiyoti fani, uning maqsadi va vazifalari reja: 1.o’zbek bolalar adabiyoti istilohi va uning paydo bo’lishi. 2. o’zbek bolalar adabiyotining fan sifatida shakllanish bosqichlari. 3. fanning maqsad va vazifalari. mavzuga doir tayanch tushunchalar: istiloh, qo’llanma,xrestomatiya, omil, genezis, folklor, bolalar adabiyoti, bolalar kitobxonligi, adreslilik, olam, so’qma so’z, munaqqid, nasr, nosir, nashr, noshir, muharrir, musavvir, matbuot, kitobatchilik, xarakter, tur, janr, dinamika, emotsionallik, komiks, animal kitob, lirik mayl, komik mayl, matbaa, realistik adabiyot, mushtaraklik, mazmun, shakl, obraz, voqelik, ilmiylik, psixologiya, pedagogika, nazariya, voqelik, tasvir, munosabat, idrok, mohiyat, hodisa, tasnif... bolalar adabiyoti istilohi haqida. xx asrning arafasi va boshlarida o’zbek bolalari uiuchun ixtisoslashgan maxsus badiiy adabiyot yaratish harakati yuzaga kelib, izchil tusga kira boshlagan esa-da, mazkur hodisani bolalar adabiyoti atamasi bilan ifodalash, asosan, 20-yillarning boshlarida sodir bo’ldi. o’zbek matbuotida bu istiloh ilk bor sirojiyning 1921-yili «maorif va o’qitg’uvchi» jurnalining 3-sonida bosilgan «bolalar adabiyoti to’g’risida bir fikr» (30-31-b). «zarafshon» gazetasining 1924-yil 21-iyundagi …

2 / 4

ida jadid ma’rifatparvarligi bag’rida navqiron avlodda rus mustamlakachiligiga qarshi fikr uyg’otish va uni o’zligini anglash, o’z erki, vatan ozodligi yo’lida istiqol jangchisi sifatida shakllanishi uchun ma’rifat asoslarini egallashga chorlovchi yangi adabiy hodisa tarzida paydo bo’lgan o’zbek bolalar adabiyoti endilikda o’zbek xalqining o’ziga xos milliy boyligiga aylandi. garchi uning g’oyaviy-badiiy saviyasiga hamon ahyon-ahyonda shubha bilan qarovchilar topilsa-da, u allaqachon umumjahon bolalar adabiyoti o’zanidan munosib joy egallay oldi. talay namunalari mamlakatimiz sarhadlaridan tashqarida sevilib o’qilayotir. bir asrdirki, o’zbek bolalar adabiyoti yosh naslning ma’naviy sog’lom o’sishida muhim omillardan biriga aylanib xizmat qilayotir. biroq hanuzgacha bolalar adabiyoti istilohi asosida ham adabiy hodisa, ham bolalar adabiyoti haqidagi fan-ilmiy hodisa tushunib kelinmoqda. holbuki, bolalar adabiyotining paydo bo’lish omillari, taraqqiyot tamoyillari va qonuniyatlari, g’oyaviy-badiiy xususiyatlarini ilmiy asosida izchil va yaxlit tizim sifatida o’rganadigan fan-o’zbek bolalar adabiyoti tarixidir. bu fan umumadabiyotshunoslik qonuniyatlariga amal qilsa-da, bolalar adabiyoti estetik mohiyatiga aloqador xususiyatlarini o’rganishi va umumlashtirishi jihatidan o’ziga xos ilmiy hodisa …

3 / 4

dan ilk bor tartib berilib, 1967-1978-yillarda qayta takomillashtirib nashr ettirilgan «bolalar adabiyoti» xrestomatiyasi va 1957-yilda elon qilingan «bolalar adabiyoti» o’quv materiallari qo’llanmasi shu harakatning dastlabki natijalar edi. keyinchalik a.suyumov tomonidan maxsus o’rta o’quv yurtlari uchun yozilib, 1973-yilda chop etilgan «bolalar adabiyoti» qo’llanmasi o’zbek bolalar adabiyoti tarixini yaratish yo’lidagi dastlabki qadam bo’ldi. bu qo’llanma m.jumaboev bilan hamkorlikda qayta ishlanib, 1995-yilda yana nashr etildi. bu oraliqda pedagogika oliy o’quv yurtlari talabalariga mo’ljallanib p.shermuhamedov, j.tursunov, o.safarov va x.egamovlar yaratgan «o’zbek bolalar adabiyoti» darslik-xrestomatiyasi (1976) yuzaga keldi. unda bolalar adabiyotining nazariy asoslari, taraqqiyot bosqichlari, xususiyatlari va navqiron avlod adabiyoti namoyondalari ijodiy biografiyalariga oid materiallar bilan birga eng sara asarlaridan namunalar berilgan edi. shu xususiyatga ko’ra o’zbek bolalar adabiyoti tarixini yaratishga ta’sir ko’rsatdi. nihoyat o’zr fasi alisher navoiy nomidagi til va adabiyot instituti huzuridagi «bolalar adabiyoti» bo’limi (1969-1989-yil) xodimlari joylardagi bolalar adabiyoti tadqiqotchilari bilan hamkorlikda «o’zbek sovet bolalar adabiyoti tarixi ocherki» (1973), «bolalar adabiyoti va …

4 / 4

ri, qolaversa, shu an’analar ruhida tarbiyalash niyatlarining moddiylasha borishi zamirida yuzaga kelgan. shu ma’noda ijtimoiy voqelik xalq og’zaki ijodi, boy ananalar ega milliy o’zbek adabiyoti va jahon adabiyoti tajribalarini o’zlashtirish o’zbek bolalar adabiyotini yuzaga keltirgan bosh omillardir: ijtimoiy voqelik har qanday hodisaning, jumladan, ham og’zaki, ham yozma adabiyotning doyasi bo’lganidek, bolalarga mo’ljalangan profesional badiiy adabiyotning ham yuzaga kelishini ta’minlagan muhim omil sanaladi. uzoq o’tmishdayoq ibtidoiy ajdodlarimiz o’z farzandlariga ilk bor mehnat sabog’ini berishganidan boshlab, to hozirgacha bolalarning kattalardan farq qiluvchi o’zgacha olamlari borligini anglash juda murakkab kechdi. monogam oilaning yuzaga kelishi tufayli er va xotin o’rtasida sodir bo’lgan mehnat taqsimoti bu jarayonga kuchli ta’sir ko’rsatdi. endi ota-onasi aniq bo’lgan bolaga jinsiga qarab munosabat ko’rsatish, kasb-hunar o’rgatish bir qadar izga tusha bordi. patriaxat hukmronligi qaror topganligi tufayli o’g’il bola tarbiyasiga e’tibor kuchaydi, qiz bolalarga nisbatan esa ayrim tahqirlovchi munosabat uzoq muddat davomida saqlanib kelindi. nihoyat jamiyat taraqqiy etgan sayin bolalarning bolalik …

5 / 4

ati namoyondalari mahmudxo’ja behbudiy (1875-1918), abdulla avloniy (1878-1934), sadriddin ayniy (1878-1954), abdurauf fitrat (1886-1938) hamza (1889-1929), /ulom zafariy (1889-1938) va boshqalar samarali ijodiy ishlar qildilar. to’la qat’iyat bilan aytish mumkinki, o’tgan asrning 30-40-yillari davomida o’zbek bolalar adabiyoti, asosan shakllanib ulgurdi va 50-yillaridan e’tiboran izchil taraqqiyot yo’liga kirib bordi. bunda /afur /ulom (1903-1966), hamid olimjon (1909-1944) va oybek (1905-1968) singari kattalar adabiyoti namoyondalarining bolalarga atab yaratgan asarlari ham samarali rol oynadi. ular bilan bir safda turib, butun ijodiy imkoniyatlarini yosh avlodga mo’ljallangan badiiy adabiyotni rivojlantirishga safarbar etgan elbek (1898-1942), zafar diyor (1912-1946), sulton jo’ra (1910-1943), quddus muhammadiy (1907-1997), shukur sa’dulla (1912-1972), ilyos muslim (1909-1993), shokir sulaymon (1900-1942), adham rahmat (1909-1982), hakim nazir (1915), mirkarim osim (1907-1984), turg’unboy g’oyibov (1904-2005), qudrat hikmat (1925-1968), po’lat mo’min (1922-2004), nosir fozilov (1929), xudoyberdi to’xtaboev (1933), tohir malik (1946-2019), xojiakbar shayxov (1948-2001), gul husanov (1932), farhod musajon (1933-2015), habib po’latov (1920), latif mahmudov (1935), ergash raimov …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbek bolalar adabiyoti fan"

1-mavzu. kirish. o’zbek bolalar adabiyoti fani, uning maqsadi va vazifalari reja: 1.o’zbek bolalar adabiyoti istilohi va uning paydo bo’lishi. 2. o’zbek bolalar adabiyotining fan sifatida shakllanish bosqichlari. 3. fanning maqsad va vazifalari. mavzuga doir tayanch tushunchalar: istiloh, qo’llanma,xrestomatiya, omil, genezis, folklor, bolalar adabiyoti, bolalar kitobxonligi, adreslilik, olam, so’qma so’z, munaqqid, nasr, nosir, nashr, noshir, muharrir, musavvir, matbuot, kitobatchilik, xarakter, tur, janr, dinamika, emotsionallik, komiks, animal kitob, lirik mayl, komik mayl, matbaa, realistik adabiyot, mushtaraklik, mazmun, shakl, obraz, voqelik, ilmiylik, psixologiya, pedagogika, nazariya, voqelik, tasvir, munosabat, idrok, mohiyat, hodisa, tasnif... bolalar adabiyoti istilohi haqida. x...

This file contains 4 pages in DOCX format (25.2 KB). To download "o'zbek bolalar adabiyoti fan", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbek bolalar adabiyoti fan DOCX 4 pages Free download Telegram