botanika

PPT 27 pages 2.2 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.2 MB

File type PPT

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

slayd 1 botanika 6-mavzu: novda asosiy savollar: novda. novdaning tuzilishi kurtak tuzilishi va xillari novdalar tizimi. shakli o'zgargan novdalar o'simliklar bargli, kurtakli poyasi novda deb ataladi. novda asosan kurtakning rivojlanishidan hosil bo'ladi. novdaning uchki qismidagi kurtakda joylashgan meristema uning o'sishi uchun xizmat qiladi. uchki kurtakning ostida, barg qo'ltig'ida ham kurtaklar joylashgan bo'lib, ular yon kurtaklar deb ataladi. yon kurtaklar novdada ketma-ket va qarama-qarshi joylashadi. kurtak kurtak- yozilmagan murtak holdagi novdadir. u boshlang'ich meristematik o'q va uning uchki qismida joylashgan vegetativ kurtak, o'sish konusi, turli yoshdagi barg boshlang'ichlaridan ( metamerlar)tashkil topadi.tashqi barg boshlang'ichlarining notekis o'sishi oqibatida u tashqi tomondan o'sish konusi va ichki barg boshlang'ichlarini o'rab turadi. novdadagi yon kurtaklar ikki xil bo'lib, ularning biri yon novda, ikkinchisi esa gul va barg hosil qiladi. yon novda hosil bo'ladigan kurtak vegetativ kurtak, gul hosil qiladigan kurtak esa generativ kurtak deyiladi. vegetativ kurtakning uchi o'tkir, o'zi biroz yalpoqroq bo'ladi. generativ kurtak esa yumaloq …

2 / 27

adi. novdalar sistemasi o'simlikdagi birinchi novda asosiy novda hisoblanadi. undan uchki kurtak hisobiga yangi metamerlar (bug'im va bug'im oraliqlari) shakllanadi. novdaning xar bir metameri bug'im,barg,yon kurtak,bug'im oralig'idan tashkil topadi. yon kurtakdan yon novdalar hosil bo'ladi, ya'ni shoxlanish kuzatiladi.natijada asosiy novdadan birlamchi,undan ikkilamchi, undan uchlamchi tartibli novdalar tizimi xosil buladi.bu o'z navbatida o'simlikning novdalar sistemasini shakllanishiga olib keladi. novdalar sistemasining garbitusi novdalar sistemasining garbitusi (umumiy tashqi ko'rinishi)da quyidagi shakllar ajratiladi: akrotoniya- tepa yon novdalar yaxshi rivojlangan bo'ladi (qarag'ay, qayrag'och, butakuz, romashka) mezotoniya-o'rta qismdagi yon novdalar kuchli rivojlanadi (archa,zarang) bazitoniya- pastki novdalar kuchli o'sadi (bo'ta va chala bo'talar, g'alladoshlarda) shoxlanish xillari o'simliklarda shoxlanishning quyidagi xillari ajratiladi: monopodial shoxlanish simpodial shoxlanish dixotomik shoxlanish monopodial shoxlanish monopodial shoxlanishda poyaning uchki kurtagi o'simlik nobud bo'lguncha o'sishni davom ettiraveradi. uning yon kurtaklardan yon novdalar ham hosil bo'lib turadi. shuning uchun ham daraxtlarning asosiy poyasi o'sib yo'g'onlashadi va yiriklashib ketadi. qarag'ay, tilog'och, terak kabi daraxtlarning katta bo'lishli …

3 / 27

shoxlanishni siren, kashtan, bangidevona kabi o'simliklarda kuzatish mumkin. shakli o'zgargan (metamorfozlashgan) novdalar o'simliklarning ko'pchiligida shakli o'zgargan novdalar uchraydi. metamorfozlashgan novdalar zapas ozuqalarni tuplash, vegetativ ko'payish va yilning noqulay sharoitidan ximoya qilish uchun xizmat qiladi. shakli o'zgargan novdalar er osti va er usti shakli o'zgargan novdalarga bo'linadi er osti novdalarga ildizpoya, tuganak,piyozboshlar kiradi. er osti novdalar ildizpoya - er osti shakli o'zgargan novda bo'lib, asosan ko'p yillik o't o'simliklarida uchraydi. ildizpoya tashqi ko'rinishdan ildizga o'xshab ketadi, lekin morfologik va anatomik tuzilishi jihatidan tubdan farq qiladi. ildizpoyadagi yaxshi rivojlangan bo'g'imlarda qalin, rangsiz, qobiqsimon barglar bo'ladi. bo'g'imdan qo'shimcha ildizlar o'sadi. ba'zan ildiz bo'g'imidan qo'shimcha kurtaklar, bu kurtaklardan esa er osti hamda usti novdalar o'sib chiqadi. ildizpoyaning uchi ildiz qini bilan emas, kurtak bilan tugaydi. masalan: g'umay, ajriq va bug'doyiq tez ko'payadigan ildizpoyali o'simlik xisoblanadi. er osti novdalar iildizpoya ham vegetativ ko'payuvchi, ham zapas oziq moddalar to'plovchi organdir. shuning uchun ham uning mayda bo'laklari …

4 / 27

a stolonning uchi yo'g'onlashib tugunakni hosil qiladi. er osti novdalar er osti tugunak shakli o'zgargan novda bo'lganligi uchun, unda kurtaklar joylashgan. kurtaklarda mayda qobiqsimon barglar ham bo'ladi. kurtakning o'rni tugunak ko'zchasi deb ataladi. xar bir ko'zchada bir nechta kurtak bo'ladi. tugunakda kurtaklar spiralsimon joylashadi. tugunakning stolonga birikkan tomoni asosi, qarama-qarshi tomoni esa uchki qismi deyiladi. er osti novdalar piyozbosh - er osti shakli o'zgargan, bo'g'im oralig'i qisqargan novda bo'lib, bu novdada mutlaqo xlorofill donachalari bo'lmagan qalin, o'zida oziq moddalar to'plovchi, rangsiz va qobiqsimon shakldagi barglar joylashgan. qobiqsimon barg o'zida zapas oziq moddalar to'plab, ularning o'rtasida joylashgan kurtakni noqulay sharoitdan saqlaydi. erta ko'klamda shu oziq moddalar xisobiga kurtak unib, xaqiqiy novdaga aylanadi. novdada gul paydo bo'ladi. er usti novdalar tikan - asosan qurg'oqchilik zonalaridagi o'simliklarda ko'pincha hosil bo'ladi. tikanlar shakli o'zgargan organlar xisoblanadi. agar tikan novdaning barg qultig'idan chiqsa, shakli o'zgargan novda bo'ladi, chunki barg qo'ltig'ida faqat kurtak bo'lib, bu kurtakdan …

5 / 27

a ega bo'lgan bargsiz uzun novdalar mavjud. tuproqqa tegib turgan novdaning bo'g'imlaridan qo'shimcha kurtaklar, bo'g'imlarning ostki qismidan esa qo'shimcha ildizlar chiqadi. bunday novda o'simliklarni vegetativ ko'payishi uchun xizmat qilishi. bunday novdalar gajaklar deb ataladi. nazorat savollari shakli o'zgargan novda....? a. ildiz, poya, ildizmeva v. piyozbosh, ildizpoya, tugunak, ildizmeva s. boshkaram, piyozbosh, tugunak, gajak d. kartoshka, ildizmeva, tur nazorat savollari monopodial shoxlanish....? a. novda ma'lum bir miqdorda o'sgach, uchki qismi ikkiga bo'linadi v. novdaning uchki kurtagi o'simlik nobud bo'lguncha o'sishni davom etaveradi s. asosiy novdadagi uchki kurtagi ma'lum vaqtdan so'ng o'sishdan to'xtaydi d. novda ma'lum bir vaqtda o'sishdan to'xtab, yon novda o'sishni davom etiradi e'tiboringiz uchun raxmat!

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "botanika"

slayd 1 botanika 6-mavzu: novda asosiy savollar: novda. novdaning tuzilishi kurtak tuzilishi va xillari novdalar tizimi. shakli o'zgargan novdalar o'simliklar bargli, kurtakli poyasi novda deb ataladi. novda asosan kurtakning rivojlanishidan hosil bo'ladi. novdaning uchki qismidagi kurtakda joylashgan meristema uning o'sishi uchun xizmat qiladi. uchki kurtakning ostida, barg qo'ltig'ida ham kurtaklar joylashgan bo'lib, ular yon kurtaklar deb ataladi. yon kurtaklar novdada ketma-ket va qarama-qarshi joylashadi. kurtak kurtak- yozilmagan murtak holdagi novdadir. u boshlang'ich meristematik o'q va uning uchki qismida joylashgan vegetativ kurtak, o'sish konusi, turli yoshdagi barg boshlang'ichlaridan ( metamerlar)tashkil topadi.tashqi barg boshlang'ichlarining notekis o'sishi oqibatida u tashq...

This file contains 27 pages in PPT format (2.2 MB). To download "botanika", click the Telegram button on the left.

Tags: botanika PPT 27 pages Free download Telegram