ayiqtovonnamolar qabilasi

DOCX 1 page 29.8 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.8 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

ayiqtovonkabilar sinfcha (ajdodcha)si - ranuncnlidae. sinfchaga 4 ta qabila, 13 ta oila, 200 ga yaqin turkumga mansub 4000 taga yaqin turlar kiradi. ular, asosan, o’tlardan iborat. ayiqtovonnamolar qabilasi - ranunculales. qabilaga mansub o’simliklar hayot shakliga ko’ra, asosan, o’t, ba'zan buta va lianalardan iborat. barglari oddiy va murakkab. gullari ikki jinsli, aktinomorf va zigomorfdir. bu qabilaga 8 ta oila kiradi. ayiqtovondoshlar oilasi - ranunculaceae. bu oilaga 66 ta turkum, 2000 ga yaqin tur kiradi. o’zbekistonda 20 turkumga mansub 107 turi o’sadi. oilaga mansub o’simliklar hayot shakliga ko’ra, asosan, ko’p yillik o’t, ayrim buta hamda bir yillik o’tlardan iborat. oila vakillari asosan, shimoliy yarim sharning sovuq va mo’tadil iqlimli joylarida keng tarqalgan, ayrimlari tropik mintaqalarda ham uchraydi. ularning ko’pchiligi sernam o’tloqzor, botqoqlik va o’rmon o’simlik jamoalarining muhim tarkibiy qismini tashkil qiladi. bu oilaga kiruvchi o’simliklarning barglari oddiy, yonbargsiz, poyada ketma-ket yoki qarama-qarshi joylashgan. gullari ikki jinsli (isfarak va sanchiq o’tlardan tashqari). bu …

2 / 1

ari ham cheksiz. mevasi ko’p a'zoli yong’oq meva, tibbiyotda yurak kasalini davolashda ishlatiladi. sariq rangli gultojibarglaridan bo’yoq olinadi. parpi - akonitum o’t o’simlik bo’lib, gullari ko’m - ko’k rangda bo’lib, zigomorfdir. bu o’simlik tarkibida akonitin degan zaharli alkoloid bor, bu modda kam miqdorda berilsa og’riqni bosadi, katta dozalari qattiq zaharlanishga sababchi bo’ladi. akonitning asosan tuganaksimon ildizidan tayyorlanadigan ekstrakti bilan nastoykasi nevralgiya, revmatizm va boshqa kasalliklarni davolashda ishlatiladi. trollius –trollius. ko’p yillik o’t o’simlik. barglari oddiy panjasimon, mevalari ko’p urug’li. uchma - cyeratocephalus - erta bahorgi, efemyer o’simlik. barglari uchtali qirqilgan. o’simlikning bo’yi 1 sm dan 10 sm gacha, poyasi bargsiz. gullari aktinomorf, ikki jinsli, hashorot yordamida changlanadi. gulkosa va gultojibarglari 5 tadan erkin o’sgan, changchilari 5-15 tagacha, urug’chisi cheksiz. isfarak- delphinium- bir va ko’p yillik o’t o’simlik. barglari chuqur qirqilgan. gullari zigomorf, bochoq to’pgulga o’rnashgan. hamma vakillari tarkibida delfinin moddasini saqlaydi. gullari chiroyli bo’lgani uchun ayrim turlari manzarali o’simlik sifatida …

3 / 1

qo’sh gulqo’rg’oni bor. gulqo’rg’oni 5 ta, gulkosacha va sariq rangli 5 ta gultojibargidan tashkil topgan. tojibarglarining ostida nektar bezlari bor. changchilari hamda urug’chilari cheksiz, tugunchasi ustki. har qaysi onalikdan changlanish va otalangandan so’ng ochilmaydigan quruq meva - yong’oqcha hosil bo’ladi. bu turlarning hamma vakillari zaharli hisoblanadi. shuning uchun ham ularni mollar yemaydi.* ♀♂ sa5 so5 a~g~ ayiqtovondoshlar hashorotlar, ba'zida shamol yordamida changlanadi. ayiqtovondoshlar asosan shimoliy yarim shardagi mo’tadil va sovuq iqlimli hududlarda keng tarqalgan. ayiqtovondoshlar oilasining quyidagi turlari - knoring isfaragi. (delphinium knorringianum). zarafshon parpisi (aconium syeravschanicum), oq parpi (aconium talassicum), po’fanagi (anemone protracta), tillarang sug’uro’t (adonis chrysocyathus), tuksiz sug’uro’t (adonis leiosepala), oltoy trolliusi (trolliusaltaicus). o’zbekiston respublikasii "qizil kitobi" ga kiritilgan. ayiqtovondoshlarning ko’pchilik vakillari xo’jalik ahamiyatiga ega, tarkibida alkaloidlari borligi tufayli ularning (adonis, isfarak, ilonchirmoviq , akonit) dori-darmon tayorlash uchun ishlatiladi. lekin mollar esa zaharlanadigan turlari ham bor (bular ayiqtovon, akonit, adonis, qarqatuyoq, sanchiq o’t. ayiqtovondoshlarning ba'zi turlari (akonit, anemon, …

4 / 1

i qoldirishda, qonni to’xtatish, haroratni pasaytirishda, uyquni yaxshilashda, ishtahani ochishda qo’llaniladi. zirkning mevasi kisel, sharbat, muzqaymoq kabilarni tayyorlashda ishlatiladi. bargi tuzlanadigan sabzavotlarga solinadi. bunday sabzavotlar uzoq vaqtgacha buzilmasdan, o’z sifatini yaxshi saqlab turadi. ildizi va po’stlog’idan olinadigan sariq bo’yoqqa junli matolar bo’yaladi. zirklar insonlar uchun shifobaxsh, ziravor o’simlik hisoblanadi. zirk o’zbekistonning tog’li hududlarida, quruq, shag’alli adir va tog’ yonbag’irlarida keng tarqalgan. gullari shingil, shoda shaklida to’pgul. oila vakili qora zirk-berberis oblonga ziravor meva sifatida ishlatiladi. zirkning gul formulasi : * ♀♂ sa3+3so3+3 a3+3g1 ko’knornamolar-papaverales qabilasiga asosan o’t o’simliklar kiradi. barglari oddiy, ketma- ket joylashgan. gullari yakka yoki sochoq tupgulli, aktinomorf yoki zigotomorf. hozirgi vaqtda qabila 3 ta oiladan tashkil topgan. bularga- 1.ko’knordoshlar, 2.bo’g’immevadoshlar, 3. shotaradoshlar ko’knordoshlar – papaveraseae oilasining 30 ga yaqin turkumi, 600 dan ortiq turi sharqiy osiyoda, janubiy va shimoliy amerikada, o’rta yer dengizi atroflarida tarqalgan. o’zbekistonda oilaning 6 turi uchraydi. ular bir yillik va ko’p yillik o’t …

5 / 1

, soy bo’ylarida, shuningdek dashtlar va botqoqliklarning chetlarida o’sadi. qoncho’p tibbiyotda qon to’xtatadigan, jaroxatlarni quritadigan, og’riq qoldiradigan, yallig’lanishga qarshi vosita sifatida ishlatiladi. o’rmonqora- glaucium. barglari patsimon qirqilgan yoki butun sariq gulli bir yillik hamda ko’p yillik o’simlik. mevasi qo’zoq singari uzun ko’sakcha, ildizida sutsimon shira bor. o’rta osiyo tog’laridagi soz tuproqli jarliklarda va gil tuproqli yon bag’irlarda o’sadi. burmaqora-corydalis tuganakli, ba’zan ildizpoyasi yo’g’on, patsimon yoki uch bo’lak bargli va noto’g’ri gulli ko’p yillik o’t. kayfbaxsh ko’knori - papaver somniferum l. ko’knori balandligi 1 metr gacha keladigan o’t o’simlik bo’lib, barglari ko’pincha patsimon qirqilgan, bandsiz, poyani o’rab olgan. gullari yirik, poyada yakka-yakka joylashadi. oqimtir sut shirasiga boy. mevasi ko’p urug’li ko’sakcha. ko’sakcha ko’k paytida kesilsa, oq sut shira chiqib, havoda quyulib, qo’ng’ir tus oladi. bu modda "qora dori" deyiladi. sut shirasining tarkibida morfin, kofein, papaverin kabi 20 dan ortiq alkaloidlar bor. ular tibbiyotda muhim ahamiyatga ega. moy beradigan ko’knori yevropaning hamma …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ayiqtovonnamolar qabilasi"

ayiqtovonkabilar sinfcha (ajdodcha)si - ranuncnlidae. sinfchaga 4 ta qabila, 13 ta oila, 200 ga yaqin turkumga mansub 4000 taga yaqin turlar kiradi. ular, asosan, o’tlardan iborat. ayiqtovonnamolar qabilasi - ranunculales. qabilaga mansub o’simliklar hayot shakliga ko’ra, asosan, o’t, ba'zan buta va lianalardan iborat. barglari oddiy va murakkab. gullari ikki jinsli, aktinomorf va zigomorfdir. bu qabilaga 8 ta oila kiradi. ayiqtovondoshlar oilasi - ranunculaceae. bu oilaga 66 ta turkum, 2000 ga yaqin tur kiradi. o’zbekistonda 20 turkumga mansub 107 turi o’sadi. oilaga mansub o’simliklar hayot shakliga ko’ra, asosan, ko’p yillik o’t, ayrim buta hamda bir yillik o’tlardan iborat. oila vakillari asosan, shimoliy yarim sharning sovuq va mo’tadil iqlimli joylarida keng tarqalgan, ayrimlari trop...

This file contains 1 page in DOCX format (29.8 KB). To download "ayiqtovonnamolar qabilasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ayiqtovonnamolar qabilasi DOCX 1 page Free download Telegram