o'simliklar fiziologiyasi

PPTX 27 sahifa 4,2 MB Bepul yuklash

27 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 4,2 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 27

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 27

slayd 1 mavzu: o’simliklar fiziologiyasi faniniga kirish reja: o’simliklar fiziologiyasining ob`ektlari va predmeti. o’simliklar fiziologiyasining rivojlanish tarixi va metodlari. o’simliklar fiziologiyasining vazifalari, boshqa fanlar bilan bog`liqligi. o’simliklar fiziologiyasining ob`ektlari va predmeti o‘simliklar fiziologiyasi o‘simliklar tanasida sodir bo‘ladigan hayotiy jarayonlar, murakkab qonuniyatlar va xodisalar zanjirini o‘rganuvchi fandir. fotosintez, nafas olish, suv rejimi va tiriklik asosini tashkil etuvchi boshqa hayotiy kechinmalarni o‘rganish, tahlil qilish va ularni odam uchun foydali tomonga o‘zgartirish, ya’ni yuqori va sifatli hosil olish mazkur fanning asosiy vazifasi hisoblanadi. shu ma’noda o‘simliklar fiziologiyasi agronomiya fanlarining nazariy asosini tashkil etadi. chunki fiziologiya sohasida erishilgan har bir yutuq o‘simlikshunoslikda ham yangi muvaffaqiyatlarga sabab bo‘ladi. ayniqsa, keyingi yillarda bu sohada erishilgan ijobiy natijalar: suvdan tejamkorlik bilan foydalanish maqsadida sug‘orish ishlarini tartibli yo‘lga qo‘yish, mineral va organik o‘g‘itlardan samarali foydalanish, o‘sish va rivojlanishni boshqarish, tashqi sharoitning noqulay omillariga o‘simliklar chidamliligini oshirish kabi ishlarning hammasi o‘simliklar fiziologiyasining yutuqlariga asoslangandir. k.a.timiryazev o‘simliklar fiziologiyasining maqsadi o‘simlik …

2 / 27

ydalanadi. shuningdek o‘simlik hayotini tabiiy omillar ta’sirisiz tasavvur etib bo‘lmaydi. k.a.timiryazev aytganidek, fiziolog eksperimental yoki nazariy tushunchaga ega bo‘lish uchun hayotiy hodisalarning taxlili bilangina qanoatlana olmaydi, u organizm tarixini ham o‘rganishi kerak. 0‘simliklar fiziologiyasi fanining asosi tajribalardan iborat bo‘lib, shu bilan bir qatorda tarixiy izlanish usullaridan ham foydalaniladi. fiziologiyaning asosiy usullaridan xromotografiya, nishonlangan atomlar usuli, sentrifugalash yordamida hujayra organoidlarini ajratish spektrografiya, elektron mikroskopiya va boshqa usullar keng qo‘ llaniladi. sun’iy iqlim laboratoriyalari tashkil qilinib, ularda (harorat, namlik, yorug'lik va boshqa omillarni me’yorida saqlab) o‘simlik o‘stirish va hosil olishni nazorat qilish yo‘lga qo‘yilgan. fitotronlar ham shunday vazifani bajargan holda, ularda qish va bahor faslida ham g‘o‘za o‘stirish va tajriba o‘tkazish imkonini beradi. yangi usullarni qo‘llash natijasida o‘simliklar fiziologiyasi fanini chuqur o‘rgangan hol da olingan natijalarni amaliyotga qo‘llab, o‘simliklar hayot faoliyatini boshqarish usullari yaratildi. o`simliklar fiziologiyasida qo`llaniladigan metodlar • analitik (fizik, kimyo, fizik-kimiyoviy analizlar) • biotexnologiya ( xujayra va to‘qmalarni o‘stirib yangi …

3 / 27

g alohida fan sohasi ekanligining isboti bo`ldi. j. senebe “o'simliklar fiziologiyasi” terminini taklif etish bilan chegaralanib qolmasdan, bu fanning asosiy vazifalarini, predmeti va usullarini aniqlab berdi. u 1772-1782 yillarda d.pristli va ya. ingenxauz bilan bir vaqtda fotosintez jarayonini ochdi. 0‘simliklar fiziologiyasi botanika, biokimyo, biofizika, molekulyar biologiya, mikrobiologiya, hayvonlar fiziologiyasi, kimyo, fizika kabi fanlar bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib, ulaming yutuqlaridan foydalaniladi va o‘z navbatida ularga ta’sir etadi. 0‘simliklar fiziologiyasi fanida keyingi yillardagi tabiiy fanlar yutuqlaridan, xususan, fizik-kimyoviy usullardan, xromatografiya, nishonlangan atomlar, elektron mikroskopiya, elektroforez, differensial sentrafugalash, spektrofotometriya, rentgen tuzilish analizi va boshqalardan foydalanish natijasida juda katta yutuqlarga erishildi. jumladan, o‘simlik hujayrasining murakkab tuzilishi, hujayra organoidlarining tuzilishi va tarkibi ham fiziologik funksiyalari, hujayraga moddalaming kirishi va chiqishi jarayonlarida membranalaming ahamiyati va boshqalar birmuncha puxta o‘rganildi. ayniqsa, o‘simliklar hujayrasida energiyaning to‘planishi va sarflanishi mexanizmlari haqidagi tushunchalar kengaydi. yashil o‘simliklar yer sharidagi boshqa tirik organizmlardan o‘zining bir qancha xususiyatlari bilan farqlanadi. ammo, o'simliklar fiziologiyasining …

4 / 27

vomida fanga kiritilgan. ingliz botanigi s. geyls o'simliklarda ikki xil oqimning mavjudligini, ya'ni suv va ozuqa moddalarining pastdan yuqoriga va yuqoridan pastga qarab oqishini tasdiqladi. o'simliklarda suvni harakatga keltiruvchi kuch ildiz bosimi va transpiratsiya ekanligini isbotladi. fotosintez haqida dastlab to'g'ri ma'lumotlarni olimlar j. senebe, j.bussengo, yu.saks, a.famintsin, k.timiryazev, m.svet va boshqalar keltirganlar. ular fotosintezni uglerodli oziqlanish deb qaragan va bu jarayonda yutilgan karbonat angidrid va ajralib chiqqan kislorod miqdoriy aniqlangan. o'simliklarning nafas olishi a.borodin, l.paster, a.bax, g.bertran kabi olimlar tomonidan o'rganilgan bo'lsa, suv almashinuvi jarayoni g.dyutroshe, g.de friz va yu. sakslar tomonidan yaxshi o'rganilgandir. o'simliklarning mineral oziqlanishi jarayoni yu. libix, j.bussengo, g.gelrigel, a.knop, s.vinogradskiy, m.beyernik, d.pryanishnikov, moddalarning tashiluvi jarayoni v.pfeffer, e.votchal, o'sish va rivojlanish yu.saks, o.branetskiy, a.batalin, n.levakovskiy, g.fexting, g.klebs, moddalarning harakati t.nayt, ch.darvin, yu.vizner, v.rotert, qo`zg'aluvchanlik b.sanderson, n.levakovskiy, o'simliklar chidamliligi fiziologiyasi d.ivanovskiy, k.a.timiryazev, g.molish kabi olimlar tomonidan birinchi bo'lib, o'rganilib asoslangan. 14 rossiyada o'simliklar fiziologiyasi xix asrning ikkinchi yarmidan …

5 / 27

qo'shdi. u fotosintezning yorug'lik miqdoriga, spektral tarkibiga va quyosh yorug'ligining energiyasiga bog'liq ekanligini tajribalar orqali isbotlab berdi. o'simliklar ekologik fiziologiyasiga asos solgan olimlardan biri n.a. maksimovdir. o'simliklarning noqulay muhit omillari ta'siriga, sovuqqa, qurg'oqchilikka chidamlilik fiziologiyasi, o'sish va rivojlanish, sun'iy yorug'likda o'sish kabi jarayonlarning nazariy asoslarini ishlab chiqdi. 15 1934 yilda moskvada fanlar akademiyasiga qarashli o'simliklar fiziologiyasi instituti tashkil etildi. institutga 1936 yilda k.a. timiryazev nomi berildi va u jahonda o'simliklar fiziologiyasini o'rganish sohasidagi eng yirik ilmiy markazga aylandi. taniqli olimlar a.l.kursanov, m.x.chaylaxyan, p.a.genkel, yu.v.rakitin, r.g.butenko, a.a.nichiporov, a.a.tumanov, a.t.makronosov d.b.vaxmistrov, v.v.polevoy, o.n.kulaeva, m.a. sobolev, r.k.salyaev va boshqalar ilmiy faoliyatlari shu institut bilan bog'liq. hozirgi vaqtda mdh shaharlari kiev, minsk, novosibirsk, kishinev, dushanbeda o'simliklar fiziologiyasi institutlari bor. deyarli barcha universitetlarda o'simliklar fiziologiyasi kafedrasi bor. 16 o'zbekistonda o'simliklar fiziologiyasi fanining rivojlanishini biz 1918 tashkil topgan turkiston universiteti (hozirgi mirzo ulug`bek nomidagi o'zbekiston milliy universiteti) bilan boglab qarashimiz mumkin. chunki, 1920 yilda uning tarkibida, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 27 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o'simliklar fiziologiyasi" haqida

slayd 1 mavzu: o’simliklar fiziologiyasi faniniga kirish reja: o’simliklar fiziologiyasining ob`ektlari va predmeti. o’simliklar fiziologiyasining rivojlanish tarixi va metodlari. o’simliklar fiziologiyasining vazifalari, boshqa fanlar bilan bog`liqligi. o’simliklar fiziologiyasining ob`ektlari va predmeti o‘simliklar fiziologiyasi o‘simliklar tanasida sodir bo‘ladigan hayotiy jarayonlar, murakkab qonuniyatlar va xodisalar zanjirini o‘rganuvchi fandir. fotosintez, nafas olish, suv rejimi va tiriklik asosini tashkil etuvchi boshqa hayotiy kechinmalarni o‘rganish, tahlil qilish va ularni odam uchun foydali tomonga o‘zgartirish, ya’ni yuqori va sifatli hosil olish mazkur fanning asosiy vazifasi hisoblanadi. shu ma’noda o‘simliklar fiziologiyasi agronomiya fanlarining nazariy asosini tashkil e...

Bu fayl PPTX formatida 27 sahifadan iborat (4,2 MB). "o'simliklar fiziologiyasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o'simliklar fiziologiyasi PPTX 27 sahifa Bepul yuklash Telegram