nafasa'zolarining tuzilishi

PPTX 23 стр. 1,3 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 23
prezentatsiya powerpoint andijon davlat pedagogika instituti jismoniy madaniyat kafedrasi ma’ruzachi: m.maxsudova 10-ma’ruza nafas a'zolarining tuzilishi. mavzu rejasi: 1.burun bo‘shlig‘i, xiqildoq, traxeya, bronxlar 2.o‘pkalarning tuzilishi, tanada joylashishi. 3.xiqildoq, tog‘aylar, muskullari, bo‘g‘imlari va boylanmalari. 4.xiqildoqning tovush hosil qilishdagi ahamiyati. o’z vazifasiga ko’ra nafas a'zolari: xavo o’tkazadigan a'zolardan: burun bo’shlig’i, xiqildoq, traxeya, bronx; gaz almashinuvida ishtirok etadigan a'zolar: - o’pkalardan tashkil topadi. amaliyotda nafas a'zolari: yuqori nafas yo’llariga: burun bo’shlig’i, og’iz bo’shlig’i, xalqum, pastki nafas yo’llariga: xiqildoq, traxeya, bronxlar, o’pkalarga bo’linadi. embrion taraqqiyotining 4-xaftasida bo’lajak xalqum taraqqiy etadigan soxada, oldingi ichak nayining oldingi devoridan traxeya o’sib chiqadi. traxeya nayi ko’krak bo’shlig’iga o’sa boshlaydi va 6-xaftada bu nay ikkiga bo’linib, pufaksimon xosilalar bilan yakunlanadi. bu pufakchalar bo’lajak o’pka kurtaklari bo’lib xisoblanadi. ichak nayidan o’sib chiqqan xosilalardan nafas yo’llarining faqat epiteliy to’qimasi va shilliq bezlar taraqqiy etadi. xiqildoq tog’aylarining ko’pchiligi, traxeya va bronx tog’aylari va mushaklari mezenxima to’qimasidan rivojlanadi. qalqonsimon tog’ay 3-jabra ravog’idan taraqqiy etadi. …
2 / 23
i bo'lib, oldinda tashqi burundan noksimon teshik orqali havo kirib, orqa tomonda joylashgan xona orqali hurun-hiqildoq yo'liga o'tadi. burun bo'shlig'i yuqoridan peshona suyagi, g'alvir suyakning (g'alvirsimon plastinkasi) va ponasimon suyaklar bilan chegaralanadi. burun bo'shlig'ini ikki yonbosh tomondan burun suyagi, tepa jag' suyagining tanasi bilan peshona o'siqlari, ko‘z yoshi suyagi, g'alvir suyak, pastki burun chig'anog'i, tanglay suyagining perpendikulyar plastinkasi, ponasimon suyakning o'siq plastinkalari chegaralab turadi. burun bo'shlig'ining pastki chegarasi tepa jag' suyagining tanglay o'sig'i bilan tanglay suyagining gorizontal plastinkalari qo'shilib qattiq va yumshoq tanglay hosil bo‘lishidan tashkil topgan. burun bo'shlig'i to'siq orqali ikkiga bo'linadi. uning oldingi qismida kesuvchi teshik bo'ladi. burun bo'shlig'i to'sig'i esa g'alvir suyakning perpendikulyar plastinkasi, dimog' suyagi va tepadan peshona suyagining, pastdan tepa jag' suyagi bilan tanglay suyaklari qirralarining o'zaro qo'shilishidan vujudga keladi. burun bo'shlig'i qon tomir va bezlarga boy bo'lgan shilliq qavat bilan qoplangan. bundan tashqari, burun bo'shlig'i shilliq qavatida kiprikli epiteliy ham bo'ladi. shuning uchun burun …
3 / 23
tog'ayi; 5)shoxsimon tog'ay; 6)ponasimon tog'aylar. hiqildoq muskullari ko'ndalang-targ'il muskullardan tuzilgan, ular odam ixtiyori bilan qisqaradi. ularning qisqarib tovush boylami holatini o'zgartirishi natijasida o'rtadagi yoriq kengayib torayadi. shuning uchun hiqildoq muskullari funksiyalariga qarab uch guruhga: siquvchi, bo'shashtiruvchi, tovush boylami holatini o'zgartiruvchilarga bo'linadi. ba’zi muskullar bir necha xil vazifani bajarganligi uchun ularga aralash vazifali muskullar deyiladi. hiqildoq bo'shlig’i-qum soatga o'xshagan bo‘lib, kirish teshigi noto‘g‘ri, oval shaklda. hiqildoqqa kirish qismi old tomondan hiqildoq usti tog'ayi qirralari bilan, orqadan cho'michsimon tog'ay - cho'michsimon tog'ay oraliq burma, ikki yonboshdan - cho'michsimon tog'ay bilan hiqildoq usti tog'ayi oraliq burma bilan chegaralanadi. hiqildoqning pastki kengaygan qismi asta-sekin torayib, kekirdakka qo'shiladi. hiqildoqning shilliq pardasi pushti rangli, ko'p qatorli, kiprikli qadahsimon hujayralar aralashgan epiteliydan iborat. sezuvchi nerv oxirlari hiqildoq dahlizida ayniqsa ko'p tarqalgan. shu sababli havo bilan kirgan zarrachalar, changlar yo'talga sabab bo'ladi. hiqildoq faqat havo o'tkazish a’zosi bo'lib qolmasdan, tovush chiqarish a’zosi hamdir. nafas chiqarishda kekirdakdan kelayotgan havo …
4 / 23
ttalashadi. hiqildoq (shu jumladan tovush boylamlari ham) o'g'il bolalarda qizlarga nisbatan tezroq kattalashadi. yosh ulg'aygan sari hiqildoq tog'ayi (hiqildoq usti tog'ayidan tashqari) asta-sekin suyaklanib boradi. shuning uchun qarilarda hiqildoq tog'aylari sinuvchan bo'ladi. kekirdak yoki traxeya - uzunligi 9—11 sm, diametri 15-18 mm keladigan naydan iborat bo'lib, iv bo'yin umurtqasining ro'parasida, bevosita hiqildoqdan boshlanadi, so'ngra ko'krak qafasining yuqori teshigi orqali ko'ks oralig’igacha borib, iv-v ko'krak umurtqalarining ro'parasida chap va o'ng bronxlarga ajraladi. traxeyaning ana shu ajralgan yeri kekirdak ayrisi deb ataladi. kekirdak joylashishiga ko'ra bo'yin va ko'krak qismlariga bo'linadi. kekirdakning bo'yin qismini old tomondan jag' osti muskullari va qalqonsimon bez, orqa tomondan qizilo'ngach, ikki yonboshdan umumiy uyqu arteriyasi o'rab turadi. traxeyaning old sathi bilan bo'yinning chuqur fassiyasi orasidagi bo'shliq biriktiruvchi to'qima va qon tomirlar bilan band. traxeya ko'krak qafasi qismining old tomonida to'sh suyagining dastasi ro’parasida joylashgan. kekirdak devori 16-20 ta halqa shaklidagi tog'aylar dan tuzilgan o'zaro fibroz to'qimalardan iborat boylamlar …
5 / 23
aylari unchalik rivojlanmagan. traxeya 10-12 yoshga borganda 2 baravar, 25 yoshda 3 baravar tez o'sadi. qarilarda tog'aylar qattiqlashib borgan sari tez sinuvchan bo'ladi. o'pka-bir juft bo'lib, ko'krak qafasining ikki tomonida joylashgan. o'ng va chap o'pka o'rtasidagi kenglikda yurak, qon tomirlar va ko'ks oralig'i joylashgan. har bir o'pka (pulmo) konus shaklida bo'lib, asosi past tomondan diafragmaga tegib turadi va diafragma yuzasi deyiladi. o'pkaning uchi birinchi qovurg'adan -4 sm yuqoriroqda turadi yoki orqa tomondan vii bo'yin umurtqasining ro'parasiga to'g'ri keladi. o'pkaning uchida unchalik botmagan qovurg'a egati ko'rinadi. o'pkalarning qovurg'alarga tegib turgan yuza va bir-biriga qarab turgan ko'ks oralig'idagi medial yuzasi tafovut qilinadi. bu yuzalaming biri ikkinchisidan qirralararo chegaralanadi. chap o'pka old qirrasining pastrog'ida yurak o'ymasi ko'rinadi. o'yma past tomondan o'pka tilchasi orqali chegaralanadi. o'pkalarning medial (ko'ks oralig'i) yuzasida o'pka arteriyasi, venasi va bronxlar kirib chiqadigan o'pka darvozasi joylashgan. ana shu qon va limfa tomirlari o'zani qo'shilib, o'pka ildizini hosil qiladi. o'ng o'pka …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 23 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nafasa'zolarining tuzilishi"

prezentatsiya powerpoint andijon davlat pedagogika instituti jismoniy madaniyat kafedrasi ma’ruzachi: m.maxsudova 10-ma’ruza nafas a'zolarining tuzilishi. mavzu rejasi: 1.burun bo‘shlig‘i, xiqildoq, traxeya, bronxlar 2.o‘pkalarning tuzilishi, tanada joylashishi. 3.xiqildoq, tog‘aylar, muskullari, bo‘g‘imlari va boylanmalari. 4.xiqildoqning tovush hosil qilishdagi ahamiyati. o’z vazifasiga ko’ra nafas a'zolari: xavo o’tkazadigan a'zolardan: burun bo’shlig’i, xiqildoq, traxeya, bronx; gaz almashinuvida ishtirok etadigan a'zolar: - o’pkalardan tashkil topadi. amaliyotda nafas a'zolari: yuqori nafas yo’llariga: burun bo’shlig’i, og’iz bo’shlig’i, xalqum, pastki nafas yo’llariga: xiqildoq, traxeya, bronxlar, o’pkalarga bo’linadi. embrion taraqqiyotining 4-xaftasida bo’lajak xalqum taraqqiy etad...

Этот файл содержит 23 стр. в формате PPTX (1,3 МБ). Чтобы скачать "nafasa'zolarining tuzilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nafasa'zolarining tuzilishi PPTX 23 стр. Бесплатная загрузка Telegram