orqamiyaningtuzilishi

PPTX 13 pages 1.6 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

prezentatsiya powerpoint andijon davlat pedagogika instituti jismoniy madaniyat kafedrasi ma’ruzachi: m.maxsudova 16-ma’ruza mavzu: orqa miyaning tuzilishi. mavzu rejasi: 1. orqa miyaning tashqi va ichki tuzilishi, sistemalari. 2. orqa miyani o‘rovchi pardalar. orqa miya ildizlari. 3. orqa miya nervlarining tarqalishi va chiqish joylari. 4. orqa miya nervlari shoxlari va bo‘linish joylari. 5. o‘tkazuvchi yo‘llar. 6. oldingi va orqa shoxlarning joylanish xususiyatlari. orqa miya umurtqa pog'onasi kanali ichida joylashgan bo'lib, yuqori uchi uzunchoq miyaga davom etsa, pastki qismi uchlik holda ii bel umurtqasi sohasida yakunlanadi. shu sababdan, orqa miya suyuqligini chiqarish yoki anesteziya iii va iv bel umurtqalarining qirrali o'simtalari orasida bajariladi. orqa miyaning pastki uchidan nerv tolalari ajralib, ii dumg'aza umurtqasigacha tushib birikadi. orqa miya ikki sohada kengaygan bo’ladi. bo‘yin sohasidagi kengayma va bel-dumg‘aza kengaymasi - qo’l va oyoqni innervatsiya etuvchi nerv hujayralari hisobiga hosil bo’ladi. aksincha qo’l-oyoqlari bo’lmagan hayvonlarda (ilonlarda) orqa miya kengaymalari bo’lmaydi. lekin qanotlari taraqqiy etgan hayvonlarda (qushlar) …

2 / 13

hosil qiluvchi poyani nevropatologlar tizimcha deb ham yuritishadi. orqa miya nervining poyasi juda kalta bo'lib, u umurtqalararo teshikdan chiqish sohasida o'zining mayda shoxlariga bo'linib ketadi orqa miyaning orqa va old tomonlaridan uzunasiga ketgan chuqur egatlar o'tgan bo'lib, ular orqa miyani teng ikki qismga bo'ladi. bu egatning oldindagisi mediana anterior deb atalsa, orqadagisi medianus posterior deyiladi. orqa miyaning har bir o'ng va chap pallasida bir juftdan uncha chuqur bo'lmagan egatchalar bor, ularga anterolateral va posterolateralis deyiladi. bu egatchalarda oldingi va orqa ildizchalar joylashganligini ko'rish mumkin. oldingi ildizchalar harakatlantiruvchi tolalardan iborat oldingi shoxlarda joylashgan motoneyronlarning aksonlaridir. orqa ildizchalarga orqa miyaga kiruvchi nerv tolalari yo'nalgan, ular sezuvchi bir shoxli soxta (psevdounipolyar) neyronlar aksonidir. bu neyronlar tanasi orqa ildizchalar hosil qilgan tugunchalarda joylashgan. orqa miyadan hammasi bo'lib 31 juft nerv chiqadi.ovqa miyaning orqa miya nervi qarshisidagi har bir qismi orqa miya bo'lagi (segmenti) deb ataladi. demak, orqa miya 31 segmentdan iborat bo'lib. ular quyidagicha …

3 / 13

etadi. orqa miya kengaymalari embrion 3 oylik bo'lgan davr, ya’ni qo'l va oyoqlar taraqqiy eta boshlaganda ko'rinadi. orqa miya nerv hujayralari tanasi joylashgan kulrang moddadan va uni o'ragan mielinli nerv tolalaridan iborat bo'lgan oq moddadan tashkil topgan. orqa miya markazidan tor markaziy kanal o'tgan bo'lib, u kulrang modda bilan o'ralgan. bu kanal orqa miyani to'liq egallab, doimo miya suyuqlig'i bilan to'lib turadi. miya nayining qoldig'i bo'lgan markaziy kanal yuqorida iv qorincha bilan bog'lanib, pastga tomon kengayib, oxirgi qorinchani hosil qiladi. markaziy kanal atrofida joylashgan kulrang modda oraliq deyiladi. kulrang moddada ikki ustun tafovut qilinadi. orqa miyaning ko'ndalang kesimida joylashgan bu ustunlar shoxlarni eslatadi. ularning oldingi kengaygan shoxi, o'tkirlashib tugallanuvchi orqa shoxi mavjud. shunday qilib, kulrang modda umuman «h» harfini yoki kapalakni eslatadi. kulrang modda yuqorida aytib o'tilganidek, nerv hujayralaridan iborat. orqa shoxlarga orqa ildizcha tolalari kirib kelganligi sababli bu qirg'oq sohasi oq rangda. bu tolalar orqa miya tugunlaridagi hujayralarning o'simtalaridir. …

4 / 13

ib, tarkibida ichki a'zolarni innervatsiya qiluvchi vegetativ nerv sistemasining birinchi neyronlari joylashgan. oq moddasi nerv tolalaridan iborat bo'lib, nerv impulslarini o'tkazish vazifasini bajaradi. nerv tolalari tutamlar hosil qiladi, tutam o'z navbatida birikib old, orqa va yon tizimchalarni tashkil qiladi. orqa tizimchalardagi sezuvchi tolalardan, medial joylashgan nozik tutam va lateral joylashgan ponasimon tutamdan iborat. ular proprioseptiv (o'z- o'zini sezish tuyg'usi) o'tkazuvchi yo'llardir. oldingi tizimchalar esa old shoxlariga tegib joylashgan, ular tarkibida efferent (markazdan qochuvchi) tolalar bor. yon tizimchalar ikki shox orasidan o'rin olgan, ularda ham sezuvchi, ham harakatlantiruvchi nerv tolalari joylashgan. oq modda joylashgan nerv tolalari uch sistemani tashkil qiladi: i) qisqa assosiativ tolalar orqa miyaning turli qismlarini o'zaro bog'laydi; 2) uzun markazga intiluvcbi (sezuvehi, afferent) yo'llar; 3) uzun markazdan qochuvchi (harakatlantiruvchi, efferent) yo'llar. assosiativ qisqa tolalar orqa miyaning xususiy sistemasini boshqaradi. ikkinchi va uchinchi sistemadagi nerv tolalari orqa miyani bosh miya bilan har ikki tomondan bog'laydi. orqa miyani o'rovchi pardalar. …

5 / 13

chun orqa miya va uning ildizchalari erkin joylashgan. subaraxnoidal bo’shliq pastki qismida kengayib, araxnoidal qopcha va oxirgi sistemani hosil qiladi. to'r parda orqa miyaning egat va tirqishlari ustidan yo'naladi. bu egatlarning ichiga kirib, orqa miyani har tarafdan o'raydigan pardaga yumshoq parda deb ataladi. orqa miya atrofidan bu bo'shliq bosh miya atrofidagi xuddi shunday bo'shliqqa davom etadi. o‘z navbatida, orqa miya atrofidagi subaroxnoidal bo'shliqda frontal tekislikda joylashgan 19-23 ta tishsimon boylamlar joylashadi. tishsimon bovlamlarorqa miyani qimirlatmasdan ushlab turadi. to'rsimon parda ostida joylashgan bu boylamlar subaroxnoidal bo'shliqni oldingi va orqa bo'limlarga bo'ladi va orqa miyaning harakatini cheklab turadi. orqa miyanmg ichki tuzilishi. orqa miya shoxlaridagi kulrang moddalar va ular orasidagi oq moddalardan orqa miya uzunligi bo‘yicha joylashgan kulrang poyalar va oq modda poyalari hosil bo‘ladi. kulrang poya quyidagi poyalarga ajraladi: a) oldingi poya oldingi shoxlardan hosil bo'ladi; b- orqa poya orqa shoxlardan hosil bo'ladi; d- yon poya yon shox - lardan hosil …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "orqamiyaningtuzilishi"

prezentatsiya powerpoint andijon davlat pedagogika instituti jismoniy madaniyat kafedrasi ma’ruzachi: m.maxsudova 16-ma’ruza mavzu: orqa miyaning tuzilishi. mavzu rejasi: 1. orqa miyaning tashqi va ichki tuzilishi, sistemalari. 2. orqa miyani o‘rovchi pardalar. orqa miya ildizlari. 3. orqa miya nervlarining tarqalishi va chiqish joylari. 4. orqa miya nervlari shoxlari va bo‘linish joylari. 5. o‘tkazuvchi yo‘llar. 6. oldingi va orqa shoxlarning joylanish xususiyatlari. orqa miya umurtqa pog'onasi kanali ichida joylashgan bo'lib, yuqori uchi uzunchoq miyaga davom etsa, pastki qismi uchlik holda ii bel umurtqasi sohasida yakunlanadi. shu sababdan, orqa miya suyuqligini chiqarish yoki anesteziya iii va iv bel umurtqalarining qirrali o'simtalari orasida bajariladi. orqa miyaning pastki uchidan ...

This file contains 13 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "orqamiyaningtuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: orqamiyaningtuzilishi PPTX 13 pages Free download Telegram