gidrosfera. tabiatda suvning roli va ahamiyati

PPTX 18 sahifa 262,5 KB Bepul yuklash

18 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 262,5 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 18

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 18

andijon qishloq xo'jalik instituti gidrosfera. tabiatda suvning roli va ahamiyati. reja: 11.1. tabiatda suv va uning ahamiyati hamda respublikamizning umumiy suv resurslari; 11.2. gidrosferaning ifloslanishi. chuchuk suv tanqisligi va muammosi. 11.3. suv resurslaridan foydalanishda sodir bo‘layotgan asosiy muammolar. tabiatda suv va uning ahamiyati hamda respublikamizning umumiy suv resurslari. yer kurrasida suvlardan iborat boʹlgan qobiq, gidrosfera deb ataladi. unga biosferadagi barcha suvlar –okean, dengiz, koʹl, daryo, muzliklar, yer osti suvlari va atmosfera xavosi tarkibidagi suv bugʹlari kiradi. gidrosferaning umumiy suv miqdori taxminan, 1403 mln km3 boʹlib, shundan, okean suvlari 1370 mln km3, muzliklar 24 mln km3, yer osti suvlari 8 mln km3, koʹl suvlari 0,23 mln km3, tuproq tarkibidagi suvlar 0,007 mln km3, atmosfera tarkibidagi suv 0,014 mln km3, daryo suvlari 0,002 mln km3 suvni tashkil etadi. yer kurrasining suvga boyligi, uning oʹziga xos xususiyati boʹlib, yerda murakkab va boy tabiat vujudga kelishi hamda rivojlanishning zaruriy shartidir. tabiatdagi deyarli barcha jarayonlarda …

2 / 18

oramizda termik rejimni tartibga solib turadi. okean va dengizdagi suvlar quyoshdan kelayotgan issiqlikni toʹplab, qishda uning atrofini juda ham sovib ketishidan saqlab turadi. atmosferadagi suv esa quyosh radiotsiyasining filtri yaʹni, himoya qatlami hisoblanadi. suv yer yuzasidagi iqlimga ham taʹsir etadi. buni dengiz oqimlari misolida yaxshi bilish mumkin. okean va dengiz oqimlari sayyoramizda quyosh issiqligini qayta taqsimlaydi. oqimlar quyi kengliklaridagi ortiqcha toʹplangan issiqlikni oʹrta va yuqori kengliklarga surib, iqlimni ancha yumshatadi. 4 suv ayniqsa organizmlarning yashashi uchun juda muhim ahamiyatga ega. yer yuzasidagi tirik organizm suvsiz yashashi mumkin emas. chunki har qanday hayvon, oʹsimlik va kishilarning hujayra va toʹqimalarida maʹlum miqdorda suv bor. oʹsimlik va hayvonlar organizmida suvning miqdori 50-98% gacha boʹladi. goʹsht tarkibida suv 50% boʹlsa, sutda 87-89 %, sabzavotlarda esa 80-95% ga etadi. suv ayniqsa kishi organizmi uchun zarur. chunki inson vaznining 72%i suvdan iborat. uch kunlik bola badanining 97% ini suv tashkil etadi. shu sababli inson ovqatsiz bir …

3 / 18

d boʹlib, qolgan 85-90 mlrd m3 suv qoʹshni mamlakatlar (xususan, tojikiston va qirgiziston) dan oqib keladi. amudaryo suv yigʹish maydoni va yillik suv xajmi jihatidan boshqa daryolardan yuqori turadi. amudaryoning uzunligi 1900 km, faqatgina togʹlarda suv yigʹish maydoni 2770 km2 . amudaryoning qariyb 83% suvlari tojikiston xududida, faqatgina 6% suvi oʹzbekiston xududida shakllanadi. sirdaryoning uzunligi 2140 km boʹlib, suv yigʹish maydoni 150 ming. km2 va yillik suv xajmi 37,1 km3 ni tashkil etadi. sirdaryoning qariyb 80% suvlari qirgiziston xududida, faqatgina 13% suvi respublikamiz xududida shakllanadi. shuni aloxida ta`kidlash kerakki, orol dengizi xavzasining suv resurslarining shakllanishiga tojikiston respublikasi aloxida oʹrin tutadi. tojikiston xududida daryo suvlarining xajmi 52,7 km3 ni tashkil etadi yoki orol dengizi xavzasiga quyiladigan suvlarning qariyb 44% tashkil etadi. 11.2. gidrosferaning ifloslanishi. chuchuk suv tanqisligi va muammosi. bir kishi oʹrtacha bir sutkada shaxsiy gigiena va maishiy kommunal zaruriyatlari uchun 150-450 litr suv ishlatadi. ammo bu koʹrsatkich xizmat turiga va …

4 / 18

di. sugʹorish uchun olingan suvning 80 % yoki 2300 km3 suv ishlatilsa, uning 20 % yoki, 470-480 km3 suv daryo va koʹllarga oqava suv sifatida chiqarilib yuboriladi. bir tonna don etishtirish uchun 3ming m3 suv, bir tonna sholi etishtirish uchun 7 ming m3, bir tonna makkajuxori etishtirish uchun esa, 1500 m3 suv sarflanadi. 1 kg oʹsimlik massasi xosil boʹlishi uchun oʹsimlik turiga qarab 150 m3 dan 1000 m3 gacha suv sarf boʹladi. 1 gektar goʹzani sugʹorish uchun 12000-20000 m3 suv sarflanadi. respublikamizning yillik suv sarfi 62-65 km3 boʹlib, shuning 25 km3 amudaryodan, 11 km3 sirdaryodan, qolgan qismi daryochalardan va yer osti suv manbalaridan olinadi. olinadigan umumiy suv miqdoridan 85 % yoki 53-55 km3 ni qishloq xoʹjaligi tarmoqlari ehtiyojlarini qondirish uchun, 12-16 km3 suv sanoat tarmoqlariga va atigi 3 % yoki 1,7 km3 suv kommunal xoʹjaligi korxonalarning ehtiyojini qondirish uchun sarflanadi. milliy iqtisodiyotning barcha tarmoqlari uchun olinadigan yillik suv miqdoridan (62-65km3 …

5 / 18

n, ya`ni 7,2 ming m3 suv ortiqcha suv sarflanib kelingan. 1993 yilda xar bir gektar sugʹoriladigan yerga 13,2 ming. m3 ,1994 yilda 12,6 ming. m3 va 1995 yilda 11,2 ming .m3 suv sarflangan. shuni xam eslatib oʹtish kerakki, yerlarni meliorativ xolati barcha viloyatlarimizda ham bir xil emas. yer osti suv manbalari respublikamizning tabiiy boyligi boʹlib, undan ichimlik suv sifatida, sugʹorish, sanoatda va chorvachilik fermalarida keng foydalaniladi. yer osti suvlari asosan yogingarchiliklar va sugʹorish suvlarining tuproq orqali filtrlanishi tufayli tabiiy xolda paydo boʹladi. xozirgi paytda yiliga 5,5 km3 suv, yer osti suv manbalaridan olinmoqda. agar bu koʹrsatgich 17,6 km3 ga etkazilsa, birinchidan, yer osti suvlarining umumiy zahirasiga ziyon etmaydi, ikkinchidan, yer osti suvlari xisobiga surxondaryo, qashqadaryo, buxoro va xorazm viloyatlari qishloq axolisining ichimlik suvga boʹlgan ehtiyojlari qondirilgan boʹlar edi. chunki respublikamizda shaxar axolisi 85- 95 %, qishloq axolisi esa 10-15% markazlashtirilgan ichimlik suv ta`minotiga ega, xolos. 11.3 suv resurslaridan foydalanishda sodir …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 18 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"gidrosfera. tabiatda suvning roli va ahamiyati" haqida

andijon qishloq xo'jalik instituti gidrosfera. tabiatda suvning roli va ahamiyati. reja: 11.1. tabiatda suv va uning ahamiyati hamda respublikamizning umumiy suv resurslari; 11.2. gidrosferaning ifloslanishi. chuchuk suv tanqisligi va muammosi. 11.3. suv resurslaridan foydalanishda sodir bo‘layotgan asosiy muammolar. tabiatda suv va uning ahamiyati hamda respublikamizning umumiy suv resurslari. yer kurrasida suvlardan iborat boʹlgan qobiq, gidrosfera deb ataladi. unga biosferadagi barcha suvlar –okean, dengiz, koʹl, daryo, muzliklar, yer osti suvlari va atmosfera xavosi tarkibidagi suv bugʹlari kiradi. gidrosferaning umumiy suv miqdori taxminan, 1403 mln km3 boʹlib, shundan, okean suvlari 1370 mln km3, muzliklar 24 mln km3, yer osti suvlari 8 mln km3, koʹl suvlari 0,23 mln km3, tuproq tark...

Bu fayl PPTX formatida 18 sahifadan iborat (262,5 KB). "gidrosfera. tabiatda suvning roli va ahamiyati"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: gidrosfera. tabiatda suvning ro… PPTX 18 sahifa Bepul yuklash Telegram