oila va oilaviy munosabatlar borasidagi qarashlar

PPTX 19 pages 1.2 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

slayd 1 mavzu: oila va oilaviy munosabatlar borasidagi qarashlar tarbiya yo hayot – yo mamot, yo najot – yo halokat, yo sadoqat, yo falokat masalasidir. abdulla avloniy, 1917 yil. sharq mutafakkirlari o'z ilmiy meroslarida oila va oilada farzand tarbiyasi masalalariga katta e'tibor berganlar: muhammad ibn muso al-xorazmiy, abu nasr farobiy, abu rayhon beruniy, abu ali ibn sino, muhammad qoshg'ariy, yusuf xos xojib, kaykovus, alisher navoiy, xusayn voiz koshifiy kabi mutafakkirlarning qator asarlarida oilada farzand tarbiyasi masalalari o'rtaga qo'yilgan va ularni hal etish yo'llari ko'rsatib berilgan. oila va bola tarbiyasi sharqda oilalarning mustahkam bo'lishiga tarixan jiddiy va katta e'tibor berilgan: 1.oila qurishda ikki tomonning roziligi, nasl-nasabi, dinu diyonati, mol-dunyosi va husni inobatga olingan. 2. oila oyoqqa turguncha ota-ona, yaqin qarindoshlar o'z ko'mak va maslahatlarini ayamaganlar. 3. oilada farzandni komil tarbiya qilish uchun 3 narsaga asosiy diqqat qaratilgan: - yaxshi ism qo'yish va sog'lom o'stirish; - sog'lom fikr va mushohadali etib tarbiyalash; …

2 / 19

izosi xudoni qoshida qabul ekandir ota va onaning baloga duosi oilada farzand dunyoga kelgandan boshlab oilaning jamiyat oldida javobgarligi kundan kunga ortib boradi. chunki o'sib kelayotgan avlodning taqdiri ana shu muammoning hal qilinishi bilan uzviy ravishda chambarchas bog'langandir. abdurauf fitrat abdurauf fitrat 1916 yilda «oila» nomli falsafiy asarini yozgan bo'lib, unda oilaviy xayotni isloxotidan baxs yuritilgan va adib najot yo'llarini axtarib halqlarning umuminsoniy qardoshlik g'oyasini targ'ib etgan. fitrat oilani ijtimoiy vazifalari deb, «avlod tarbiyasi», «fikriy tarbiya», «axloqiy tarbiya» kabi qismlarga bo'ladi. insonning ma'naviy va aqliy xislatlarini, asosan, uning olgan tarbiyasi, yashagan muhiti belgilaydi, deb hisoblagan. agar, yaxshi tarbiya insonning eng qimmatli boyligi bo'lsa, noto'g'ri tarbiya uning uchun chinakamiga baxtsizlikka, xatto, xalokatga aylanishini uqtirgan. shuning uchun maktab tarbiyasi bilan bir katorda oila tarbiyasiga ham katta ahamiyat bergan. oilada to'g'ri yo'lga qo'yilgan tarbiya maktab uchun katta madaddir va aksincha, oilada tegishli tarbiya ishlari olib borilmasa, bu xolda maktabning ta'lim-tarbiya ishini juda qiyinlashtirib …

3 / 19

shunchalarini insonning tabiati bilan bog'laydi. inson tabiati esa avvalo oilada shakllanadi. shunga ko'ra bola tarbiyasida ota-ona ta'siri va namunali benihoya kattadir. masalan u ayollarga nasihat qilib, abdulla ibn jafar tilidan shunday deb yozadi: “rashkdan saqlangin. u taloqning kalitidir. eringga tez-tez tanbeh qilishni senga ta'qiqlayman. chunki tanbeh nafrat uyg'otadi. o'zingni bezab yurgin. buning uchun yaxshi vosita surmadir. yana xushbo'y atirlardan foydalangin. ularning ichida eng yaxshisi suvdir”. uning bu fikrlari bevosita oilada farzand tarbiyasiga ta'luqlidir. beruniy tan va ruh pokligi masalasini ham o'rtaga tashlaydi. oilada tozalik, poklik va tartiblilik mavjud ekan, u erda ma'naviy poklik ham bo'ladi. bu fikrni-tanani toza tutish bilangina cheklab bo'lmaydi, balki ko'p harakat qilishga chaqiradi. bu harakat mehnat qilish demakdir. uning qalb va harakat haqidagi fikri insonning tani bilan ruhi pokligini bir butunligi to'g'risidagi g'oya bilan bog'liqdir. bu narsa bola tarbiyasi jismoniy sog'lomlik bilan ma'naviy-axloqiy boylik o'rtasidagi o'zaro muvofiqlik haqidagi bugungi kun talabi bilan hamohangdir. beruniy ota-onalarga qarata …

4 / 19

, eng muhimi bola ruhiyatini o'rganish borasida ko'plab qimmatbaho fikrlarni yozadi. ularning hammasi bir butun bo'lib, muayyan pedagogik qarashlar tizizimini tashkil etadi va u ma'naviy-axloqiy barkamol insonni shakllantirish haqidagi g'oyaga borib taqaladi. ibn sinoning “tadbiri al-manozil” nomli asarida katta bir bob oila va oilaviy tarbiya masalalariga bag'ishlangandir. ibn sino oilada bola tarbiyasi ancha murakkab va nozik bo'lib, uni bolaning yoshligidan boshlab va izchillik bilan olib borish lozimligini uqtiradi. u ona allasining tarbiyaviy ahamiyati haqida to'xtalib, “alla” ikki vazifani bajaradi, deydi. birinchisi, uni tebratish orqali bolaga jismoniy orom bag'ishlanadi; ikkinchisi, beshikni bir maromda tebratishdan onaning mehri jo'sh uradi, bolasiga bo'lgan muhabbatidan onaning orzu umidi yurak to'ridan silqib chiqadi. bu o'ziga xos qo'shiq bolasi uchun qasidadek yangraydi va u farzandining murg'ak qalbiga singib boradi. shu tarzda bolada o'zi ham anglolmagan xolat paydo bo'ladi. u asta-sekin bu yorug' olamni anglay boshlaydi. ana shu anglashdan o'rganish boshlanadi. xuddi shu o'rganish tarbiyalanishdir. zotan o'rganish sezishdan …

5 / 19

– axloqiy tarbiyalashda mehnatsevarlikning roliga alohida urg'u berib, ota-onalarni farzandlariga nisbatan kasb-xunar o'rgatishga chaqiradi. mehnatni ulug'laydi. mehnatsiz hayot kechirishning bolaga bo'lgan salbiy ta'sirini ko'rsatib beradi. yusuf xos hojib xi asrda yashab ijod etgan mutafakkir yusuf xos xojib o'zining “qutadg'u bilig”da bola tarbiyasi haqida to'xtalib, shunday yozadi: “farzand qanchalik bilimli, aqlli-xushli bo'lsa ota-onasining yuzi shunchalik yorug' bo'ladi”. u bola tarbiyasida otaning ma'suliyatiga alohida e'tibor beradi. “kimning o'g'il-qizi erka bo'lsa, deb yozadi u unga shu kishining o'zi mungli bo'lib yig'laydi. ota bolani kichikligida bebosh qilib qo'ysa bolada gunoh yo'q barcha jafo otaning o'zida; o'g'il-qizning xulq-atvori yaramas bo'lsa, bu yaramas ishni ota qilgan bo'ladi. ota bolalarini nazorat qilib, turli xunarlarni o'rgatsa, ular ulg'aygach, o'g'il-qizim bor deb sevinadi; o'g'il-qizga hunar va bilim o'rgatish kerak, toki bu hunar bilan ularning fe'l-atvorlari go'zal bo'lsin”. yusuf xos hojib o'z asarida shundayfikrlarni o'rtaga tashlaydiki, ular bola tarbiyasi uchun madhiyadek yangraydi. alisher navoiy oilada bola tarbiyasi masalasi buyuk mutafakkir …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oila va oilaviy munosabatlar borasidagi qarashlar"

slayd 1 mavzu: oila va oilaviy munosabatlar borasidagi qarashlar tarbiya yo hayot – yo mamot, yo najot – yo halokat, yo sadoqat, yo falokat masalasidir. abdulla avloniy, 1917 yil. sharq mutafakkirlari o'z ilmiy meroslarida oila va oilada farzand tarbiyasi masalalariga katta e'tibor berganlar: muhammad ibn muso al-xorazmiy, abu nasr farobiy, abu rayhon beruniy, abu ali ibn sino, muhammad qoshg'ariy, yusuf xos xojib, kaykovus, alisher navoiy, xusayn voiz koshifiy kabi mutafakkirlarning qator asarlarida oilada farzand tarbiyasi masalalari o'rtaga qo'yilgan va ularni hal etish yo'llari ko'rsatib berilgan. oila va bola tarbiyasi sharqda oilalarning mustahkam bo'lishiga tarixan jiddiy va katta e'tibor berilgan: 1.oila qurishda ikki tomonning roziligi, nasl-nasabi, dinu diyonati, mol-dunyosi va h...

This file contains 19 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "oila va oilaviy munosabatlar borasidagi qarashlar", click the Telegram button on the left.

Tags: oila va oilaviy munosabatlar bo… PPTX 19 pages Free download Telegram