oila va oilaviy munosabatlar borasidagi qarashlar

PDF 28 sahifa 7,8 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 28
oila xususida sharq mutafakkirlarining qarashlari mavzu: oila va oilaviy munosabatlar borasidagi qarashlar reja: 1. sharq mutafakkirlarining oila xususida qarashlari 2. ibn sinoning oilaviy munosa- batlar haqida qarashlari. 3. islomda oilaviy munosabatlar masalalari. aqliy hujum ... oila va oilaviy hayot haqidagi qarashlar sharq mutafakkirlarining oila xususida qarashlari sharqda oila va oilaviy munosabatlar masalasiga qadimdan jiddiy ahamiyat berilgan. jumladan abu nasr farobiy, abu rayxon beruniy, abu ali ibn sino, yusuf xos xojib, kaykovus, alisher navoiy kabi allomalar bu masala yuzasidan o’zlarining durdona fikrlarini tarixda qoldirib ketganlarki, ular hozirgacha o’z ahamiyatini yo’qotmagan. oilaviy munosabatlarga oid qarashlar tizimida sharq mutaffakkirlaridan biri abu ali ibn sinoning qarashlari ahamiyatlidir. /980-1037/. ibn sinoning pedagogik va psixologik qarashlari ijtimoiy asosda qurilgan bo’lib, u bola tarbiyasida umuminsoniy tamoyilning qo’llanilishini yoqlab chiqqan va tarbiyachi ota-onalarga bolani qattiq tana jazosidan ko’ra, shaxsiy ibrat orqali tarbiyalash ma`qulligini uqtirgan. uning «tadbiri manzil», "uy xo’jaligi" kabi qator asarlarida oilaviy munosabat masalalariga e`tibor qaratilgan. axloqiy …
2 / 28
o‘lib, ko‘p gapirmasligi lozim: u eri- ga bo‘ysunmog‘i, uni sevmog‘i, far- zandlar tug‘ib, doimo halol, pok, to‘g‘ri so‘z, kamtar bo‘lishi kerak, injiq bo‘l-masligi, o‘z iffati va obro‘sini to‘kmasligi lozim; u hech qachon eriga nisbatan dimog‘- dorlik, viqor hissini ko‘rsatmasligi, o‘z ishlarini yaxshi, o‘z vaqtida bajarib, oilaning moddiy boyliklarini tejam- korlik bilan ishlatmog‘i lozim; o‘z xulq- atvori bilan o‘z erining qalbida hadik- sirash hissiga o‘rin qoldirmasligi kerak ayol esa erkakning munosib yo‘ldoshi, u bola tarbiyasi borasida eng yaxshi voris va yordamchidir ибн сино “китоб уш-шифо” асарида оила инқирози ва бузилишига сабаб бўладиган омилларни ҳам кўрсатиб ўтган: 1. агарда эр ва хотинликдан фарзанд дунёга келмаган бўлса; 2. агарда хотин эрига ҳиёнат қилиб, унинг эътиборини пасайтирса; 3. хотин киши тарбиясиз бўлса-ю, тарбия олишни истамаса; 4. эр ва хотин бир-бирларига ёқмайдиган табиатли бўлса. “o’g`illarim, nabiralarim va yaqinlarimni uylantirmoq tashvishida kelin izlamoqqa e`tibor berdim. bu ishni davlat yumushlari bilan teng ko’rdim. kelin bo’lmishning nasl- nasabini, …
3 / 28
oila rasvo bo’ladi» degan. alisher navoiy yaxshi xotin — oilaning davlati va baxti. uyning ozodaligi, uy egasining xotirjam va osoyishtaligi undan, husnli bo‘lsa — ko‘ngil yozig‘i, xushmuomala bo‘lsa — jon ozig‘i-dir. oqila bo‘lsa, ro‘zg‘orda tartib-intizom bo‘ladi, asbob-anjomlar saran-jom turadi. kishi bu kabi jufti halol bilan qovushsa, agar bunday baxtga erishsa, g‘am va kulfatda sirdoshga, oshkor va pinhoniy dard-alamda hamnafas tan mahramiga ega bo‘ladi. turmushda boshingga har qanday jafo tushsa, hamdarding u. teskari aylanuvchi falakdan har balo kelsa, ko‘makdoshing u. ko‘nglingga g‘am yuzlansa, u hamroh, badaningga xastalik va zaiflik kelsa, uning ham joni halak, ammo xudo ko‘rsatmasin, nomuvofiq xotin uchrasa, o‘z uyingda halokatli illat paydo bo‘ladi. u beandisha, shallaqi bo‘lsa, ko‘ngil undan ozor chekadi va yomonlik axtaruvchi bo‘lsa, undan ruh azob chekadi. tili achchiq bo‘lsa, barchaning dilini yaralaydi, pokiza bo‘lmasa, eriga yuzi qoralik keltiradi, agar mayxo‘r bo‘lsa, uy odobi yo‘qoladi, axloqsiz bo‘lsa, oila rasvo bo‘ladi. yusuf xos xojibning mashhur asari “qutadg`u …
4 / 28
ng aybi yo‘q, hamma ayb — otasida yusuf xos hojib kaykovus qalamiga mansub “qobusnoma” asari (1082- 1083 y.da yozilgan) sharq xalqlari orasida mashhurdir. kaykovus unsurulmaoni - “qobusnoma” asarini 63 yoshida o’g`liga atab yozib, unda o’zining bola tarbiyasi, oilaviy hayot, shaxs kamoloti masalalarini bayon etadi. kitobdagi asosiy g`oya - yoshlarni ota-onani hurmat qilishga, e`zozlashga chaqirishidir. uning bu boradagi fikrlari pandnomaning «ota-ona xaqqini bilmoq zikrida» bobida bayon etilgan: har bir farzandki, oqil va dono bo’lsa, ota-ona, mehr-muhabbatini ado etmakdin bosh tortmagay». u bu borada "nima eksang, shuni o’rasan“ - degan maqolni ishlatib, u oilada bola tarbiyasining qo’yilishi ana shu muhim maqol asosida qurilsa, maqsadga muvofiq bo’ladi, - deb hisoblaydi. qobusnomada qator ibratli va hayotiy pand nasihatlar bilan birgalikda “ishq va uning odatlari zikrida”, “xotin olmoq zikrida” ham qimmatli ma`lumotlar berilgan. “ey, farzand, to kishining ta`bi latif bo’lmaguncha oshiq bo’lmasdir, nedinkim ishq beshak ta`bi latiflikdan paydo bo’lur. har narsaki ta`bi latiflikdan paydo bo’lsa, …
5 / 28
gin”. “yuzi chiroyini istama, xulqi yaxshisini ista, fe`l-atvori yaxshi bo’lsa, sening yuzingni yoritadi. fe`l-atvori yaxshi bo’lsa, u to’kis bo’ladi. fe`l-atvori to’g`ri bo’lsa, juda munosib bo’ladi, xotin chiroyi xulqdir, buni bilgan biladi”. “agar yaxshi andishali ayol topishga muyassar bo’lsang, boy berma (darhol olgin). kishi andishali, pokiza bo’lsa, unday kishi asl bo’ladi. sen xotinniing andishali-aqllisini ista, andishali, aqlli xotin topilsa – farosat, andisha, boylik, chiroy, nasl-nasab jam bo’ladi. sen xotinni vadrli tut, nima so’rasa muhayyo et”. oilaviy hayot va undagi munosabatlar bobida ahmad donish o’zining “nodir voqealar” asarida oilaviy hayotning turli jabhalari, jumladan nikoh odoblari, uylanish shartlari, ishq muhabbat va sevishganlarning odobi, qaynona-kelin nizolari, farzandlarga vasiyat, kasb-hunarlarning foydasi haqida qimmatli fikrlarni bayon etgan. uning fikricha, har bir inson muayyan yoshga etgandan keyingina unda uylanish va oila qurishga zarurat hosil bo’ladi. bu davrga kelib inson oila – nikoh munosabatlari, oilaviy hayot quvonchlari va tashvishlaridan boxabar, oilaviy baxt, farzand tarbiyasi, er-xotinlik va ota-onalik burchlarini …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 28 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"oila va oilaviy munosabatlar borasidagi qarashlar" haqida

oila xususida sharq mutafakkirlarining qarashlari mavzu: oila va oilaviy munosabatlar borasidagi qarashlar reja: 1. sharq mutafakkirlarining oila xususida qarashlari 2. ibn sinoning oilaviy munosa- batlar haqida qarashlari. 3. islomda oilaviy munosabatlar masalalari. aqliy hujum ... oila va oilaviy hayot haqidagi qarashlar sharq mutafakkirlarining oila xususida qarashlari sharqda oila va oilaviy munosabatlar masalasiga qadimdan jiddiy ahamiyat berilgan. jumladan abu nasr farobiy, abu rayxon beruniy, abu ali ibn sino, yusuf xos xojib, kaykovus, alisher navoiy kabi allomalar bu masala yuzasidan o’zlarining durdona fikrlarini tarixda qoldirib ketganlarki, ular hozirgacha o’z ahamiyatini yo’qotmagan. oilaviy munosabatlarga oid qarashlar tizimida sharq mutaffakkirlaridan biri abu ali ibn sinoni...

Bu fayl PDF formatida 28 sahifadan iborat (7,8 MB). "oila va oilaviy munosabatlar borasidagi qarashlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: oila va oilaviy munosabatlar bo… PDF 28 sahifa Bepul yuklash Telegram