o’lchashxatolari va to’g’risidagi tushunchalar

PPTX 9 pages 842.9 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 842.9 KB

File type PPTX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

mavzu:o’lchash xatolari to’g’risida tushunchalar teng aniqlikda takroriy o’lchashlar teng va teng emas o’lchashlar reja: mavzu:o’lchash xatolari to’g’risida tushunchalar teng aniqlikda takroriy o’lchashlar teng va teng emas o’lchashlar reja: 1.o’lchash va uning turlari. 2.o’lchash xatolari to’g’risida tushuncha 3.tasodifiy xatoliklar xossalari 4.o’lchashlar aniqligini baxolashda qo’llaniladigan me’zonlar 5.absalyut va nisbiy xatoliklar o’lchash va uning turlari geodezik o’lchashlarni bajarishda gorizantal va vertikal burchaklar, chiziqlar uzunliklari ,nuqtalar nisbiy balandliklari konturlar yuzlari va boshqa kattaliklar o’lchanadi. biror x kattalikni o’lchash deb uni o’lchov birligi sifatida qabul qilingan bir jinsli kattalik bilan taqqoslashga aytiladi.o’lchash natijasi o’chanayotgan kattalikda o’lchov birligini necha marta yotganligini ko’rsatadigan son bo’ladi.o’lchashlarda bevosita (to’g’ri ) va bilvosita o’lchashlar farqlanadi. bevosita o’lchashlarda olchanayotgan ob’ekt o’lchov birligi bilan taqqoslanadi masalan kartadagi chiziqni stol o’lchamini santimetrli chizg’ichda o’lchash va boshqalar.bilvosita o’lchashlarda natija bevosita o’lchangan boshqa miqdorlar yordamida hisoblab topiladi masalan uchburchak yuzasini uning asosi va balandligi o’lchash orqali aniqlash aylana uzunligini uning ma’lum radiusi bo’yicha hisoblash va …

2 / 9

itda bir xil aniqlikdagi asboblar bilan bir xil malakali shaxslar tomonidan bajarilgan bo’lsa olingan natija teng aniqli bu shartlardan birontasi bajarilmay topilgan natijalar esa teng aniqsiz deyiladi ular xar hil o’rta kvadratik xatolikka ega bo’ladi. o’lchash xatolari to’g’risida tushuncha bir kattalikni ko’p marta o’lchash qanchalik tirishqoqlik bilan bajarilsa ham uning natijalari bir-biridan va bu kattalikni haqiyqiy o’lchamlaridan bir muncha farq qiladi.agar o’lchash mukammal asboblar usullarda tajribali kuzatuvchilar tomonidan qulay tashqi muhitda bajarilsa ularning izlanayotgan natijalari absalyut miqdori bo’yicha kichikroq xatoliklarga ega bo’ladi. lekn bunday holda ham hatoliklar tasirida qurulish mumkun emas. shu sababli o’lchashlar zaruriy aniqlikda bajarilishi kerak ortiqcha aniqlikka erishish kerak. harajatlarga yetarli bo’lmagan aniqlik esa kutulmagan oqibatlarga olib kelishi mumkun. o’lchash natijasi 1 bilan o’lchangan kattalikning aniq qiymati x orasidagi farq xatolik deyiladi a=1-x(1) xatoliklar kelib chiqishiga qarab quydagi uch turga bo’linadi 1.qo’pol xatolik – xatoliklar qatorida absalyut qiymati bo’yicha boshqalardan katta farq qiladigan miqdorga aytiladi. masalan, chiziqni …

3 / 9

rt xossaga ega bo’ladi 1) berilgan o’lchash sharoitlari uchun absolyut miqdori bo’yicha malum bir chekdan oshmaydi; 2) absolyut qiymatlari bo’yicha musbat va manfiy xatoliklar barovar uchraydi 3) tasodifiy xatoliklar xatoliklarning arifmetik o’rta miqdori o’lchash soni cheksiz ortgandan olg’a intiladi 4) absolyut qiymatlari bo’yicha kichik tasodifiy xatoliklardan kattalarga qaraganda ko’proq uchraydi o’lchashlar aniqligini baholashda qo’laniladigan mezonlar geodeziyada bajarilgan o’lchashlar sifatini baholashda o’rtacha xatolik(0), ehtimoliy xatolik (r), o’rta kvadratik xato (m), mutlaq absolyut vanisbiy xatoliklar qo’laniladi m= o‘rtacha kvadratik xatolar qiymati k.f.gauss tomonidan tavsiya etilgan quyidagi formulada hisoblanadi: absolyut va nisbiy xatoliklar o’rta kvadratik o’rtacha, ehtimoliy va chelli xatoliklar deyiladi. surati birga teng bo’lgan kasr bilan ifodsalanadigan absolyut xatolikni o’lchagan miqdorining o’rtacha qiymatiga nisbati nisbiy xatolik deyiladi. bunda qanday xatolikdan foydalanganiga qarab nisbiy, o’rta kvadratik nisbiy, o’rtacha nisbiy, ehtimoliy nisbiy, chekli nisbiy xatolardan farqlanadi. nisbiy xatolik maxrajini, agar u yuzlikda ifodalansa o’nlikgacha, agar minglikda ifodalansa yuzlikgacha yaxlitlash maqsadga muofiqdi agar o’lchash natijalari …

4 / 9

o’lchashxatolari va to’g’risidagi tushunchalar - Page 4

5 / 9

o’lchashxatolari va to’g’risidagi tushunchalar - Page 5

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’lchashxatolari va to’g’risidagi tushunchalar"

mavzu:o’lchash xatolari to’g’risida tushunchalar teng aniqlikda takroriy o’lchashlar teng va teng emas o’lchashlar reja: mavzu:o’lchash xatolari to’g’risida tushunchalar teng aniqlikda takroriy o’lchashlar teng va teng emas o’lchashlar reja: 1.o’lchash va uning turlari. 2.o’lchash xatolari to’g’risida tushuncha 3.tasodifiy xatoliklar xossalari 4.o’lchashlar aniqligini baxolashda qo’llaniladigan me’zonlar 5.absalyut va nisbiy xatoliklar o’lchash va uning turlari geodezik o’lchashlarni bajarishda gorizantal va vertikal burchaklar, chiziqlar uzunliklari ,nuqtalar nisbiy balandliklari konturlar yuzlari va boshqa kattaliklar o’lchanadi. biror x kattalikni o’lchash deb uni o’lchov birligi sifatida qabul qilingan bir jinsli kattalik bilan taqqoslashga aytiladi.o’lchash natijasi o’chanayotgan katt...

This file contains 9 pages in PPTX format (842.9 KB). To download "o’lchashxatolari va to’g’risidagi tushunchalar", click the Telegram button on the left.

Tags: o’lchashxatolari va to’g’risida… PPTX 9 pages Free download Telegram