qur’on va hadis sharq xalqlarining diniy ilmiy va manaviy merosi

PPT 20 pages 1.2 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPT

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

slayd 1 quron va hadis sharq xalqlarining diniy ilmiy va manaviy merosi qur’oni karim – alloh tarafidan 23 yilga yaqin muddat mobaynida payg’ambarimiz muhammad s.a.v.ga oyatma-oyat, sura-sura tarzida nozil qilingan ilohiy kitobdir. bu kitob islom dinining muqaddas manbasi hisoblanadi. islom ilohiyot maktablaridan biri ahl as-sunna va-l-jamoa ta’limotiga ko’ra, qur’on alloh taoloning so’zi va uning azaliy ilmidir. muqaddas yozuv ko’p nomlaridan biri bo’lgan «qur’on» so’zi – arabcha «qara’a» (o’qimoq) fe’lidan olingan. boshqa fikrga binoan, u suryoniy tilidagi «kerain» – «muqaddas yozuv» ma’nosini bildiruvchi so’zdan olingan. qur’on suralardan iborat. sura qur’ondan bir bo’lak bo’lib, eng kami uchta yoki undan ortiq oyatlarni o’z ichiga oladi. qur’onda jami 114 ta sura mavjud. oyatlar soni esa, qur’on mantlarini taqsimlashning turli yo’llariga ko’ra, 6204 ta, 6232 ta, hatto 6666 tagacha belgilangan. bu har xillik qur’on nusxalarining bir-biridan farqli ekanligini emas, balki undagi oyatlarning turli qiro’at maktablarining (ularning soni 14 dan ortiq) an’analari bo’yicha turlicha taqsimlanganligini bildiradi. …

2 / 20

shistonga ko’chib ketgan vaqtda o’qilgan. bu suralarda allohning «rahmon» sifatida ko’p tilga olinganligi sababli yevropa olimlari ularni «rahmon suralari» deb ataganlar. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 3. uchinchi makka davri (619 yil boshlaridan – 622 yil sentyabrigacha). bu davrda ham payg’ambarimiz muhammad s.a.v. va uning izdoshlari ta’qib ostida yashaganlar, maxfiy ravishda, ko’pincha shahardan tashqarida ibodatga to’planganlar. bu davr suralarida payg’ambarlar haqidagi asotir-hikoyatlarga keng o’rin berilganligi sababli, yevropalik olimlar bularga «payg’ambarlik suralari» deb nom berganlar. 4. tarixiy voqealarni aniqroq aks ettirishini e’tiborga olgan holda madinada tushirilgan 24 ta suraning nozil bo’lish davrini quyidagi besh bosqichga ajratish mumkin: www.arxiv.uz www.arxiv.uz a. i davr (622 yil oktyabridan 624 yilgacha). payg’ambarimiz muhammad s.a.v. madinaga ko’chib o’tganlaridan so’ng to makkaliklar bilan birinchi yirik to’qnashuv – badr jangigacha o’qilgan 4 sura bu davrga kiradi. b. ii davr (624 yil martidan 625 yil martigacha). bu davr badr jangidan to uhud jangigacha o’tgan bir yil mobaynida o’qilgan 3 surani o’z ichiga …

3 / 20

voqealari) bo’lib o’tdi. ushbu janglarda qur’onni to’liq yod olgan muqri’lar (qorilar) ko’plab shahid bo’ldilar. shunda bo’lajak xalifa umar ibn al-xattob (634-644) abu bakrga: «barcha qorilar shu zaylda o’lib ketaversa, qur’on nuqsonli bo’lib qolishi mumkin, shu sababli uni jamlab kitob holiga keltirish zarur», - degan maslahatini beradi. avvaliga abu bakr ikkilanib turadi, chunki bu ish payg’ambarimiz muhammad s.a.v. hayotlik paytlarida qilinmagan edi. bu hol bid’at deb qabul qilinishi mumkin edi. keyinroq abu bakr ham qur’onni kitob shakliga keltirib qo’yish zarurligini anglab yetdi va zayd ibn sobit ismli sahobani chaqirib bu ishni unga topshiradi. shunday qilib, zayd va boshqa qorilar mashaqqatli urinishlardan keyin qur’onni kiyik terisidan bo’lgan sahifalarga yozib chiqdilar va bog’lab abu bakrning uyida saqlab qo’ydilar. bu jamlanma keyinchalik «as-suhuf al-bakriya» – «abu bakr sahifalari» deb nomlandi. abu bakr olamdan o’tgandan keyin jamlanma umar ibn al-xattob uyiga, u olamdan o’tgandan so’ng, uning qizi – payg’ambar ayoli hafsada qoldi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz vaqt …

4 / 20

eb ataldi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz ilk qur’on nusxalaridagi arab yozuvi nomukammal bo’lib, ularni qur’onni to’liq yod biluvchi usta qorilargina o’qiy olar edilar. hammaga faqat qur’onning shu nusxasidan ko’chirishga buyruq beradilar. saqlangan ilk nusxalar hijoziy va kufiy xatlarida ko’chirilgan. mutaxassislarining fikricha, arab davlatining poytaxtini 749 yilda suriyadan iroqqa o’zgartirilishi hijoziy xatining yo’qolib ketishiga olib keldi. qur’on yozuvining hozirgi ko’rinishi faqat x asr kelib to’liq shakllangan. qur’onning shu kunimizgacha saqlanib qolgan nodir nusxalari arab yozuvi rivojining bebaho yodgorliklari hisoblanadi. arab tarixchilarining xabar berishlaricha, xalifa usmon qur’onni mutolaa qilib o’tirganida fitnachi musulmonlar tomonidan o’ldirilgan. u kishining qoni qur’on sahifasiga to’kilgan, degan naql xalq orasida keng tarqalgan. bundan kufadagi kitob savdogarlari foydalanib, ko’p nusxada «qonli» qur’on nusxalari tayyorlab sotganlar. hozirgi paytda jahon muzey va kutubxonalarida bunday nusxalar saqlanadi. ulardan biri toshkent shahrida o’zbekiston musulmonlar idorasida saqlanadi. unda ham qon izlari bo’lib, shu nusxa aynan xalifa usmonga tegishli degan fikrlar mavjud. www.arxiv.uz www.arxiv.uz mazkur qur’on 353 …

5 / 20

akr al-qaffol ash-shoshiy (976 yili vafot etgan, toshkentda dafn qilingan) bag’doddan olib kelgan, deb hikoya qilinadi. avlodlar osha abu bakr qaffol shoshiy merosxo’rlaridan xo’ja ahror qo’liga o’tgan bo’lishi mumkin. xo’ja ahror va uning avlodlari bu nusxadan zamonalarining boshqa sufiy tariqatlari shayxlari bilan bo’lgan raqobat kurashida unumli foydalanganlar. bu nusxa vositasida ular o’zlarining islom sarchashmalariga yaqinroq ekanliklarini isbotlamoqchi bo’lganlar. chunonchi, ishqiya tariqati shayxlari ahroriy naqshbandiylarga qarshi qur’onning o’z qadimiy nusxalariga – katta langar qur’oniga ega bo’lganlar. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz ikkinchi bir rivoyatda esa, xo’ja ahror muridlaridan biri makkadan haj qilib qaytayotganida istambulga kiradi va sultonni og’ir hastalikdan davolaydi. sulton minnatdorchilik bildirib, unga qur’onni hadya qiladi. ko’pchilik arabshunos olimlarning fikricha, bu qur’on amir temur (1370-1405) tomonidan basradan ko’plab qo’lyozma kitoblar va boshqa o’ljalar bilan birga samarqandga keltirilgan va temurning mashhur kutubxonasiga qo’ydirilgan. temuriylar davridagi (1405-1506) o’zaro kelishmovchiliklarda temur kutubxonasi yondirilib yuborilgan. tasodifan shu nusxa omon qolgan. bu fikr haqiqatdan uzoqroq. chunki …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qur’on va hadis sharq xalqlarining diniy ilmiy va manaviy merosi"

slayd 1 quron va hadis sharq xalqlarining diniy ilmiy va manaviy merosi qur’oni karim – alloh tarafidan 23 yilga yaqin muddat mobaynida payg’ambarimiz muhammad s.a.v.ga oyatma-oyat, sura-sura tarzida nozil qilingan ilohiy kitobdir. bu kitob islom dinining muqaddas manbasi hisoblanadi. islom ilohiyot maktablaridan biri ahl as-sunna va-l-jamoa ta’limotiga ko’ra, qur’on alloh taoloning so’zi va uning azaliy ilmidir. muqaddas yozuv ko’p nomlaridan biri bo’lgan «qur’on» so’zi – arabcha «qara’a» (o’qimoq) fe’lidan olingan. boshqa fikrga binoan, u suryoniy tilidagi «kerain» – «muqaddas yozuv» ma’nosini bildiruvchi so’zdan olingan. qur’on suralardan iborat. sura qur’ondan bir bo’lak bo’lib, eng kami uchta yoki undan ortiq oyatlarni o’z ichiga oladi. qur’onda jami 114 ta sura mavjud. oyatlar soni e...

This file contains 20 pages in PPT format (1.2 MB). To download "qur’on va hadis sharq xalqlarining diniy ilmiy va manaviy merosi", click the Telegram button on the left.

Tags: qur’on va hadis sharq xalqlarin… PPT 20 pages Free download Telegram