havo-tomchi bakterial yuqumli kasallik qo‘zg‘atuvchilari

PPTX 37 pages 6.8 MB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.8 MB

File type PPTX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

ma’ruza-1. ma’ruza №1. havo-tomchi bakterial yuqumli kasallik qo‘zg‘atuvchilari (bordetellalar, korinebakteriyalar,) tibbiy biologik fanlar kafedrasi ma’ruzachi: axmedova feruza nabievna vordetella-avlodi (ko’k yo’tal qo’zg’atuvchisi) 1. bordetella pertussis- ko‘kyo‘tal qo‘zg‘atuvchisi. 1906 yilda j.borde va o.jangu tomonidan ajratib olishgan. 2. bordetella parapertussis- parako‘kyo‘tal qo‘zg‘atuvchisi 1937 yilda aniqlangan. 3. bordetella bronchiseptica- bronxoseptikoz qo‘zg‘atuvchisi 1926 yilda aniqlangan. 4. bordetella avium- odam uchun patogen emas. 1984 yilda aniqlangan. morfologiyasi morfologiyasi: mayda tayoqchalar. o’lchami: vordetella pertussis - 0,5-1,0 mkm vordetella parapertussis- 0,6-2 mkm vordetella bronchiseptica-0,5-1,0 mkm xivchini: faqat vordetella bronchiseptica da peritrix xivchin mavjud - harakatchan. qolgan qo‘zg‘atuvchilar xivchin hosil qilmaydi – harakatsiz. spora: spora hosil qilmaydi. kapsula: hosil qiladi. gins-burri usulida bo‘yaladi. bo‘yalishi: gramm -manfiy. o‘sish omillariga talabchan: bunga aminokislotalar kiradi: - prolin - sistein - glutamin k-ta bu aminokislotalar kazein oqsilida bo‘ladi muhit tarkibidagi yog‘ kislotalarni neytrallash uchun: a) qon va b) ko‘mir qo`shiladi. oziq muhitlar 1. borde-jangu muhiti: a) qon b) kartoshka v) glitserin g) …

2 / 37

chiqaradi b) umumiy toksigenlik xossasiga ega v) qonga so‘rilib nafas olish markazini qo‘zg‘atadi va natijada mayda bronxlar qisqaradi (spazm) 3.patogenlik fermentlari: a) gialouronidaza b) lesitinaza v) plazmokoagulaza 4.kapsulasi fagotsitozdan asraydi kasallikning davrlari: a) inkubatsion davri- 3-14 kun ba’zida 5-8 kun b) kataral davr- quruq yo‘tal kuzatiladi 2 hafta davom etadi v) spazmatik davr (avj olish davri) - 4-6 hafta davom etadi g) tuzalish davri- 2-8 hafta davom etadi infeksiya manbai: bemor - kasallikning 4-6- haftasigacha qo‘zg‘atuvchini ajratib turadi yuqishi: havo-tomchi yo‘li orqali 10 yoshgacha bolalar kasallanadi. patogenez 1) ekzotoksin traxeya, bronxlarning shilliq qavat epiteliyalariga ta’sir qilib, kiprikchalarning vazifasini buzadi 2) endotoksin qonga so‘riladi 3) bakteremiya bo‘lmaydi 4) nafas yo‘llari shilliq qavatining nerv retseptorlariga toksinlari ta’sir qiladi va yo‘tal refleksini keltirib chiqaradi 5) mayda bronxlarning spazmi kuzatiladi 6) ovoz boylamlari, muskullari qisqaradi 7) skelet muskullari qisqaradi 8) ekzotoksin shillik qavat epiteliysini nekrozga uchratadi va yo‘tal retseptorlari ta’sirlanadi. xuruj vaqtidagi bemor ko‘rinishi: …

3 / 37

vchinlar - + + 2. ureaza fermentini xosil kilishi (mochevinani parchalashi) - + + 3. oddiy agarda o‘sishi - + + 4. antigenlarni tutishi 1 14 12 corynebacterium diphtheria (bo‘g‘ma qo‘zg‘atuvchisi) (difteriya) coryneform guruhi corynebacterium avlodiga kiradi turlari: 1. sorynebacterium pseudodiphtheriticum 2. sorynebacterium xerosis 3. sorynebacterium ulcerans 4. sorynebacterium diphtheria bo‘g‘ma qo‘zg‘atuvchisi (difteriya) difteriya kasalligi tomoqda, halqumda, jinsiy a’zolarda, ko‘zda, terida fibrinoz pardali yallig‘lanish va intoksikatsiya bilan kechadigan o‘tkir yuqumli kasallikdir qo‘zg‘atuvchi joylashgan joyda hujayralar nekrozga uchrashidan ajralib chiqqan fibrinogen fibringa aylanadi – bu esa difteritik yallig‘lanishning ko‘rinishini ta’minlaydi 1883 yilda - e.klebs kasaldan difteroidli pardadan ajratib olgan 1884 yilda - f.leffler sof kulturasini ajratib olgan 1888 yilda - e.ru va f.sersen ekzotoksin ajratib chiqarishini aniqlagan 1892 yilda - e.bering antitoksik zardob tayyorladi 1894 yilda - bo‘g‘mani davolashda antitoksik zardobdan qo‘llanildi va kasalliklarda o‘lim kamaydi 1923 yilda - g.ramon bo‘g‘ma anatoksinini olish usulini ishlab chiqdi bo‘g‘ma qo‘zg‘atuvchisi corynebacterium diphtheriae coryne …

4 / 37

o‘ngda) koloniyalari kaliy telluritli agarda o‘sishiga ko‘ra 4 ta biovarga bo‘linadi: 1.gravis - kul rang, qora -r-koloniya. 2.mitis - qora chetlari tekis -s-koloniya. 3.intermedius-mayda qora- r va s koloniya. 4.belfanti - mitisga o‘xshash koloniya hosil kiladi. lekin nitritlarni nitratlargacha tiklamaydi antigenlar 1.k-antigen a) oqsil b) mikrokapsulada joylashgan v) 10 ta serovarga bo‘linadi g) termolabil 2.o-antigen a) polisaxarid b) hujayra devorida v) termostabil antigenlari: pgar va ar reaksiyalarida aniqlanadi. patogenezi: inkubatsion davri 2-12 kun uchraydi: 1.halkumda 2.burunda 3.traxeyada 4.bronxlarda 5.ko‘zda 6.quloqda 7.qizlarda jinsiy a’zolarda 8.ko‘z kon’yuktivasida fibrinozli parda (plyonka) hosil qiladi klinikasi patologik jarayon joylashishiga kura: 1. mahalliy, ya’ni ma’lum bir chegaralangan joyda uchrashi – (70% holatda), parda murtak bezlarini qoplagan boshlanishi o‘tkir, holsizlik, ishtahaning yo‘qolishi, yutinishda og‘riq, isitma, og‘iz bo‘shlig‘i giperemiyasi, shish. bu yengil shakli halkum bo‘g‘masi chegaralangan (lokalizovannaya) shakli halkum bo‘g‘masi chegaralangan (lokalizovannaya) shakli klinikasi tarqalgan shakli – (16-20%) murtak bezlari, tanglay, kichik tilcha, burun. boshlanishi o‘tkir, holsizlik, ishtahaning …

5 / 37

intezida ishtirok etuvchi fermentlarni bloklaydi 6. hujayralarni nekrozga uchratadi 1mg toksin ta’siri: 250 gr og‘irlikdagi dengiz cho‘chqasini 100.000 tasini va 40 mln. sichqonni o‘ldiradi odamni o’ldiruvchi doza 1kg.ga 100mg t o’g ’ri keladi. tabiatda tarqalishi manbai: 1.kasal odam 2.bakteriya tashuvchi 3.rekonvalessent - 20-90 kungacha ajratadi saqlanishi: suvda, sutda-6-20kun tuproq, changda-5 oygacha murdada-15kun 5% karbol kislota -1 daqiqa 1% fenol - 10 daqiqa antibiotiklarga sezgir immunitet 1.antitoksik 2.antibakterial turg‘un immunitet 6-7% holatlarda qayta kasallanish mumkin laboratoriya diagnostikasi tekshirish uchun material patologik jarayon kechayotgan joydan quruq paxtali steril tampon bilan olinadi –(agar 2-3 soat ichida laboratoriyaga yetkazish mumkin bo‘lsa) agar yetkazilishi uzoqroq vaqtga cho‘zilsa, tampon glitseringa botirib olinadi 1.bakterioskopik gram usuli leffler usuli neysser usuli 2.bakteriologik: a) oziq muhitlarga ekilib, biovari aniklanadi b) sof kultura ajratiladi v) identifikatsiyalanadi g) toksigenligi aniqlanadi 3. biologik usul - ekzotoksinini «in vivo» laboratoriya hayvonlariga yuborib aniqlash davolash: 1.antitoksik zardob 2.anatoksin 3.antibiotiklar profilaktika: 1.akds 2.ads-m 3.difteriya anatoksini …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "havo-tomchi bakterial yuqumli kasallik qo‘zg‘atuvchilari"

ma’ruza-1. ma’ruza №1. havo-tomchi bakterial yuqumli kasallik qo‘zg‘atuvchilari (bordetellalar, korinebakteriyalar,) tibbiy biologik fanlar kafedrasi ma’ruzachi: axmedova feruza nabievna vordetella-avlodi (ko’k yo’tal qo’zg’atuvchisi) 1. bordetella pertussis- ko‘kyo‘tal qo‘zg‘atuvchisi. 1906 yilda j.borde va o.jangu tomonidan ajratib olishgan. 2. bordetella parapertussis- parako‘kyo‘tal qo‘zg‘atuvchisi 1937 yilda aniqlangan. 3. bordetella bronchiseptica- bronxoseptikoz qo‘zg‘atuvchisi 1926 yilda aniqlangan. 4. bordetella avium- odam uchun patogen emas. 1984 yilda aniqlangan. morfologiyasi morfologiyasi: mayda tayoqchalar. o’lchami: vordetella pertussis - 0,5-1,0 mkm vordetella parapertussis- 0,6-2 mkm vordetella bronchiseptica-0,5-1,0 mkm xivchini: faqat vordetella bronchiseptica da peritr...

This file contains 37 pages in PPTX format (6.8 MB). To download "havo-tomchi bakterial yuqumli kasallik qo‘zg‘atuvchilari", click the Telegram button on the left.

Tags: havo-tomchi bakterial yuqumli k… PPTX 37 pages Free download Telegram