zoonoz yuqumli kasallik qo‘zg‘atuvchilari

DOCX 17 pages 1.4 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

mashg’ulot № 9 mavzu: zoonoz yuqumli kasallik qo‘zg‘atuvchilari (yersinia pestis, francisella tularensis, bac. anthracis, brucella bakteriyalar avlodi) taksonomiyasi. asosiy biologik xususiyatlari, inson patologiyasidagi roli. mikrobiologik diagnostika tamoyillari. maxsus profilaktika va terapiya uchun ishlatiladigan dori vositalari mashg’ulot rejasi: 1. kuydirgi (sibir yarasi) va o‘lat kasalliklari keltirib chiqaruvchi mikroorganizmlarning mikrobiologik diagnostika sxemalarini o‘rganish. 2. brusellyoz va tulyaremiya kasalliklarda bakteriologik, serologik, biologik va allergik tekshirishlar. 3. mikrobiologik diagnostika tamoyillari. maxsus profilaktika va terapiya uchun ishlatiladigan dori vositalari zoonoz (zoonosis – yunoncha so‘z bo‘lib, zoon- hayvon; nosis-kasallik) yuqumli kasallik qo‘zg‘atuvchilari tabiiy sharoitda hayvonlarda kasallik keltirib chiqaradi, odamlar ham bu kasalliklarga beriluvchan hisoblanadi. bu qo‘zg‘atuvchilar har xil oila, avlodlarga mansubdir: tounni yersinia pestis, tulyaremiyani — francisella tularensis, brusellyozni — brucella abortus, br.melitensis, br.suis, kuydirgini —vas. anthracis keltirib chiqaradi. bundan tashqari zoonoz kasallik qo‘zg‘atuvchilariga leptospirozlar, sariq istima (jeltaya lixoradka), yaщur (manqa) va ko‘plab kasallik qo‘zg‘atuvchilari kiradi. tabiiy sharoitda kasallik manbasi hayvonlar hisoblanadi va hayvonlar o‘rtasida epizootiya …

2 / 17

undan tashqari, teri-allergik sinama ham qo‘yiladi. 17 текшириш материали: везикула, пустулалар ичидаги суюқлик, корбонкул ва ярадан ажралган модда, қон, балғам нажас ва тўқима сели ҳайвонлар териси, жуни, момиғи бактериоскопик текширув бактериологик текширув биологик текширув серологик текширув жавоб гпа қа гпа гпб ҳаракати (−) тажриба + контрол ─ асколи реакцияси жавоб гпб гпа ифр ( соф культура) каталаза пробаси (+) фагга сезгир-лиги (+) антибио-тикларга сезгир-лиги зардобли қа капсуласи (+) гпб (+) желатина (+) kno3 (+) глюкоза (+) пеницилин билан синама “марварид шодаси” тухим сариғи қўшилган агар (─) қонли агар(гемлиз ─) биопроба 15-схема. куйдирги касаллиги қўзғатувчисини микробиологик диагностикаси kuydirgi kasalligining mikrobiologik diagnostikasi kuydirgi qo‘zg‘atuvchisi bacillaceae oilasiga bacillus avlodiga mansub bo‘lib, bac.anthracis deb nomlanadi. bu avlodning ko‘pchilik vakillari odamlarda gospital yuqumli kasalliklarni keltirib chiqarishi mumkin: (pnevmoniya, septitsemiya, endokardit) bac.subtilis, bac.cereus, bac.megaterium, bac.alvei. ularning asosiy xususiyatlari: 1. hammasi to‘g‘ri katta tayoqcha bo‘lib gram musbat hisoblanadi. 2. aerob sharoitda spora hosil qilish xususiyatiga ega, sporasi …

3 / 17

hracis yirik (1-2 x 6-10 mkm) grammusbat, alohida yoki zanjirsimon joylashgan, harakatsiz tayoqchalar ko‘rinishida bo‘lib, nativ preparatda yoki maxsus oqsilli muhitlarda o‘sganda kapsulasini ko‘rish mumkin. bac. anthracis kapsula hosil qilganda bir necha tayoqchalar umumiy bitta kapsulaga o‘ralgan bo‘lishi mumkin. kuydirgi kasalligiga tez diagnoz qo‘yish uchun patologik materiallardan tayyorlangan surtmalar immunoflyuoressensiya usulida ham tekshiriladi. buning uchun maxsus flyuroxrom bilan nishonlangan quydirgiga qarshi at lar bilan surtmalar ishlov beriladi va surtma lyumenitsent mikroskopida ko‘rilganda bac.anthracis tayoqchalari sariq yashil tovlanib turadi (14- sxema ). olingan bakterioskapik usullar asosida birinchi taxminiy diagnoz qo‘yiladi. bakteriologik tekshiruv. birinchi bosqich-tekshirilayotgan material gpa, gpb va zqa (zardobli qonli agar) ga ekiladi va termostatga 37º s da 18-20 soat qo‘yiladi. ikkinchi bosqich – ekmalar termostatdan olinib bac. anthracis suyuq va zich muhitlarda o‘sish xususiyatlari o‘rganiladi. bac.anthracis ning virulentli shtamlari agarda r-koloniya hosil qiladi. koloniyalar mikroskopni kichik ob’ektivida qaralganda “sher yoli” yoki “meduzani bosh” ga o‘xshash ko‘rinishda bo‘ladi. avirulent shtamlari …

4 / 17

7º s termostatda saqlanadi. har bir probirkalardan bir nechta surtmalar tayyorlaniladi va havoda quritilib kornua suyuqligida (6 qism etil spirti + 3 qism xloroform + 1 qism uksus kislotasi), suyuqlik to‘liq parlanib ketguncha qotiriladi. surtma metilen ko‘ki bilan bo‘yaladi va mikroskopda ko‘riladi. surtmada kuydirgi qo‘zg‘atuvchisi “marvarid shodasini” eslatib sferoplastlarga aylanadi (sxema 14). bu holat bac.anthracis ni patogen bo‘lmagan batsillalardan ajratish imkonini beradi. uchinchi bosqich – termostatdan qo‘zg‘atuvchini sof kulturasi olinadi va 12 –sxemada keltirilgan sinamalar qo‘yiladi. to‘rtinchi bosqich- qo‘yilgan sinamalar termostatdan olinib natijalanadi (jadvalga qaralsin). bac.anthracis saprofit batsillalarda identifikatsiya qilinadi va yakuniy javob beriladi. biologik sinama. tekshirilayotgan material dengiz cho‘chqachasi, oq sichqonlar yoki quyonlarga (oq sichqonlarga 0.1-0.2 ml orqamiya sohasiga; dengiz cho‘chqachasi, quyonlarga 0,2-0,5 ml qorin sohasiga) kiritiladi. material yuqtirilgan hayvonlar (oq sichqonlar 1-2 va dengiz cho‘chqachasi, quyonlar 2-4 kunda) o‘ladi. kiritilgan joyida shish va qon quyilish kuzatiladi. hayvon yorilganda ichki organlari dimiqqan, kattalashgan bo‘ladi, bu o‘zgarishlar ko‘proq taloqda uchraydi. …

5 / 17

ritrotsitlari lizisi − + − jelatinani yemirishi to‘ntarib qo‘yilgan archani eslatadi ukol bo‘ylab tez yemiradi, gori-zontal o‘simtalar hosil qiladi yuzasida yemirib plenka hosil qiladi qa (gemolitik xususiyati) − + + lakmusli zardobda o‘sishi qizartiradi ko‘kartiradi ko‘kartiradi dengiz cho‘chqachasi va quyon uchun patogenligi + − − foges-proskauer reaksiyasi + − + ureaza hosil qilishi − ± − arabinoza − − +k ksiloza − − +k penitsillinga sezgirligi + − − kuydirgi fagiga sezgirligi + − − serodiagnostikada termopresipitatsiya askoli reaksiyasi muhim ahamiyatga ega bo‘lib, bakteriologik usullar natija bermagan taqdirda ham qo‘zg‘atuvchini aniqlash mumkin. askoli termopresipitatsiya reaksiyasining mohiyati shundan iboratki kuydirgi qo‘zg‘atuvchisi o‘zini tarkibida o-samotik (polisaxarid) ag tutadi. bu antigen qo‘zg‘atuvchini kapsula ag dan farq qilib o‘ta temperaturaga chidamli. shuning uchun bu antigen tashqi muhitda jadval 67 . termopresipitatsiya askoli reaksiyasini qo‘yish (bayonnoma shakli) ingredientlar, ml tajriba sinamasi kontrol probirkalar № 1 2 3 4 kuydirgining presipita-siya beruvchi zardobi 0,3 − 0,3 …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zoonoz yuqumli kasallik qo‘zg‘atuvchilari"

mashg’ulot № 9 mavzu: zoonoz yuqumli kasallik qo‘zg‘atuvchilari (yersinia pestis, francisella tularensis, bac. anthracis, brucella bakteriyalar avlodi) taksonomiyasi. asosiy biologik xususiyatlari, inson patologiyasidagi roli. mikrobiologik diagnostika tamoyillari. maxsus profilaktika va terapiya uchun ishlatiladigan dori vositalari mashg’ulot rejasi: 1. kuydirgi (sibir yarasi) va o‘lat kasalliklari keltirib chiqaruvchi mikroorganizmlarning mikrobiologik diagnostika sxemalarini o‘rganish. 2. brusellyoz va tulyaremiya kasalliklarda bakteriologik, serologik, biologik va allergik tekshirishlar. 3. mikrobiologik diagnostika tamoyillari. maxsus profilaktika va terapiya uchun ishlatiladigan dori vositalari zoonoz (zoonosis – yunoncha so‘z bo‘lib, zoon- hayvon; nosis-kasallik) yuqumli kasallik qo...

This file contains 17 pages in DOCX format (1.4 MB). To download "zoonoz yuqumli kasallik qo‘zg‘atuvchilari", click the Telegram button on the left.

Tags: zoonoz yuqumli kasallik qo‘zg‘a… DOCX 17 pages Free download Telegram