kimyoning asosiy qonunlari

PPT 41 pages 5.2 MB Free download

41 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.2 MB

File type PPT

Pages 41

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 41

kimyoning asosiy qonunlari. dots. j.sh. bobojonov 1. kimyoning dastlabki tushunchalari 2. stexiometrik qonunlar 2. gaz qonunlari materiya koinotning istalgan joyida qandaydir bir joyni egallagan har qanday narsa materiya deb ataladi. materiyaning uch holati mavjud: qattiq, suyuq va gazsimon. shuningdek, u organik va noorganik materiyalarga ham bo‘linadi. o‘simlik, hayvon, odamlar jonli materiyaning namunalaridir. yog‘och, paxta va jundan tayyorlangan kiyimlar, grechixa yormasi ham unga tegishli, chunki ular bir vaqtlar qaysidir jonli mavjudotlarning bir qismi bo‘lgan. qolgan hamma narsa: temir, mis, shisha, suv, havo va boshqalar — noorganik moddalar. atom-molekulyar ta’limot. moddalarning nihoyatda mayda zarrachalar atomlardan tuzilganligi haqidagi tasavvurlar qadimgi gretsiyada vujudga kelgan. eramizdan avvalgi v asrda demokrit moddaning eng mayda bo’linmaydigan zarrachasini atom deb atadi. lekin atomning qanday zarracha ekani va uning xossasi to’g’risidagi tasavvurlar xvi asrning boshlaridan o’rganila boshlandi. bu ta’limotni 1741 yilda m.v.lomonosov yaratdi va uning mazmunini «matematik kimyo elementlari» asarida bayon etdi. atom-molekulyar ta’limotning mohiyati quyidagilardan iborat: 1. barcha …

2 / 41

salari bir xil bo‘lgan atomlar turidir. masalan, azot atomlarining bitta turini, azot elementini, xlor atomlarining bitta turi, kimyoviy element xlorni bildiradi. butun koinot, hatto eng uzoq yulduzlar ham kimyoviy elementlardan tarkib topgan. hozirgi kunda 118 ta element ma’lum bo‘lib shulardan 90 tasi tabiatda mavjud. qolgan elementlar sun’iy ravishda yadro reaksiyalaridan foydalanib sintez qilingan. shved olimi y.ya. berseliusning taklifiga ko‘ra kimyoviy elementni belgisi sifatida uning lotincha nomining birinchi yoki birinchi va undan keyingi biror harflarini qo‘yish qabul qilingan. hozirgi zamon tushunchalariga ko‘ra kimyoviy element – bu yadrosining musbat zaryadi bir xil bo‘lgan atomlarning muayyan turidir. molekula. molekula-moddani barcha kimyoviy xossalarini o‘zida mujassamlashtirgan eng mayda zarrachasi. molekulaning kimyoviy xossalarini uning tarkibi va tuzilishi belgilab beradi. zamonaviy kimyo nuqtai nazaridan molekula bu atomlarning kimyoviy bog‘lar yordamida hosil qilgan elektroneytral majmuasi. moddalarning kimyoviy xossalari ularning tarkibiga kiruvchi molekulalar tarkibi va tuzilishi bilan aniqlanadi. shunday qilib, “molekula–bu moddaning barcha kimyoviy xossalarini o‘zida mujassamlashtirgan eng kichik …

3 / 41

metallning valentligi bilan atomlar soni ko‘paytmasiga bo‘lish bilan topiladi. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarida ishtirok etgan moddalar ekvivalentini topish uchun qaytaruvchi bergan elektronlar sonidan yoki oksidlovchi olgan elektronlar sonidan foydalaniladi. bunda qaytaruvchining ekvivalentini topish uchun uning massasini bergan elektronlar soniga, oksidlovchining ekvivalentini topish uchun esa, uning massasini olgan elektronlar soniga bo‘lish kerak. masalan: murakkab moddaning ekvivalenti o‘zgarmas miqdor emas, u shu modda ishtirok etadigan reaksiyadan aniqlanadi, masalan: a) h3po4+naoh=nah2po4+h2o bu reaksiyada 1 molekula kislota 1 molekula o‘yuvchi natriy bilan reaksiyaga kirishadi. shuning uchun kislotaning ekvivalenti uning molekulyar massasiga teng. b) h3po4+2naoh=na2hpo4+2h2o bu reaksiyada 1 molekula kislota 2 molekula o‘yuvchi natriy bilan reaksiyaga kirishadi. shuning uchun kislotaning ekvivalenti uning molekulyar massasini 2 ga bo‘linganiga teng. v) h3po4+3naoh=na3po4+3h2o bu reaksiyada 1 molekula kislota 3 molekula o‘yuvchi natriy bilan reaksiyaga kirishadi. shuning uchun kislotaning ekvivalenti uning molekulyar massasini 3 ga bo‘linganiga teng. 625 , 28 3 3 8 64 165 ) ( ) ( 17 2 …

4 / 41

5 / 41

Want to read more?

Download all 41 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoning asosiy qonunlari"

kimyoning asosiy qonunlari. dots. j.sh. bobojonov 1. kimyoning dastlabki tushunchalari 2. stexiometrik qonunlar 2. gaz qonunlari materiya koinotning istalgan joyida qandaydir bir joyni egallagan har qanday narsa materiya deb ataladi. materiyaning uch holati mavjud: qattiq, suyuq va gazsimon. shuningdek, u organik va noorganik materiyalarga ham bo‘linadi. o‘simlik, hayvon, odamlar jonli materiyaning namunalaridir. yog‘och, paxta va jundan tayyorlangan kiyimlar, grechixa yormasi ham unga tegishli, chunki ular bir vaqtlar qaysidir jonli mavjudotlarning bir qismi bo‘lgan. qolgan hamma narsa: temir, mis, shisha, suv, havo va boshqalar — noorganik moddalar. atom-molekulyar ta’limot. moddalarning nihoyatda mayda zarrachalar atomlardan tuzilganligi haqidagi tasavvurlar qadimgi gretsiyada vujudga k...

This file contains 41 pages in PPT format (5.2 MB). To download "kimyoning asosiy qonunlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoning asosiy qonunlari PPT 41 pages Free download Telegram