iqtisodiysikllarning mazmuni va asosiy turlari

PPTX 14 pages 385.7 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 385.7 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

iqtisodiy sikllarning mazmuni va asosiy turlari iqtisodiy sikllarning mazmuni va asosiy turlari iqtisodiyotning siklli rivojlanishi uzoq muddatli iqtisodiy o’sish bir tekis va uzluksiz bormaydi, u iqtisodiy beqarorlik davrlari bilan uzilib turadi. iqtisodiy o’sish ketidan doimo tanazzul kelib turadi. vaqti-vaqti bilan ob’ektiv qonunlarning o’zgartirib bo’lmaydigan ta’siri ostida takror ishlab chiqarish harakatida uzilishlar paydo bo’lishi va ularning iqtisodiyot nomutanosibliklarining keskin shaklda namoyon bo’lishi holati iqtisodiyotning siklli rivojlanishi deb ataladi. iqtisodiy sikl deganda, odatda iqtisodiyot rivojlanishining bir holatidan boshlanib, birin-ketin bir necha fazalarni bosib o’tib, o’zining dastlabki holatiga qaytib kelgunga qadar o’tgan davr tushuniladi. iqtisodiyotning rivojlanishidagi harakati bir sikl bilan to’xtab qolmaydi, balki u to’xtovsiz to’lqinsimon harakat sifatida davom etadi. siklli harakat iqtisodiy o’zgarishning muhim omili, makroiqtisodiy muvozanat elementlaridan biri bo’lib, milliy xo’jalik turli tarkibiy qismlarining amal qilishidagi notekislikni, uning rivojlanishidagi inqilobiy va tadrijiy bosqichlarning, iqtisodiy taraqqiyotning almashuvini aks ettiradi. iqtisodiy sikl iqtisodiy sikl maxsus fazalar orqali amalga oshadi. har bir faza iqtisodiy …

2 / 14

biroq ishsizlikning yuqori darajasi saqlanib qoladi. turg’unlik fazasi davomida iqtisodiy faollik jonlanishi uchun sharoitlar vujudga kelishi nihoyasiga yetadi. jonlanish va yuksalish fazalari jonlanish fazasida ishsizlik darajasi bir oz qisqarib, ishlab chiqarish darajasi sekin-asta o’sib boradi. narxlar ham asta ko’tarilib, ssuda foizi o’sa boshlaydi. iqtisodiyotning bandlik darajasining ortishi va foyda hajmining tezlik bilan o’sishi jonlanish fazasining yuksalish bosqichiga o’sib o’tishiga imkoniyat yaratadi. yangi sikl yuksalishning boshlang’ich nuqtasi hisoblanadi. yuksalish fazasida ishchi kuchiga bo’lgan talabning kengayishi ishsizlikning birmuncha kamayishiga, hamda ish haqining o’sishiga olib keladiki, buning oqibatida iste’mol tovarlariga to’lovga qodir talab kengayadi. pirovard talabning oshishi, o’z navbatida, iste’mol tovarlari ishlab chiqaruvchi tarmoqlarga, bozorni kengaytirishga jadal turtki beradi. raqobat va foyda ketidan quvish oqibatida nomutanosibliklarning to’planib borishidan iborat zanjirli reaktsiya tezlashadi. bu bilan yangi inqiroz muqarrar bo’lib qoladi. alohida iqtisodiy sikllar bir-biridan davomiyligi va intensivligi bo’yicha keskin farqlanadi. shunga qaramay, ularning hammasi bir xil fazalarga ega bo’ladi. biroq bu fazalar turli tadqiqotchilar …

3 / 14

znets sikli 16-25 yil daromad- immigratsiya- uy-joy qurilishi- yalpi talab- daromad kondrat’ev sikli 40-60 yil texnika taraqqiyoti, tarkibiy o’zgarishlar forrester sikli 200 yil energiya va materiallar toffler sikli 1000-2000 yil sivilizatsiyalarning rivojlanishi kitchin sikli kitchin sikli zahiralar sikli deb ham nomlanadi. bunda jozef kitchin (1926 y.) o’zining e’tiborini tovar zahiralarining harakat chog’idagi moliyaviy hisoblar va sotish narxlarini tahlil qilish asosida 2 yildan 4 yilgacha davr davomidagi qisqa to’lqinlarni tadqiq qilishga qaratadi. ayniqsa u siklning davomiyligini jahondagi oltin zahiralarining tebranishlari bilan bog’lab, uni 3 yilu 4 oyga teng, deb hisoblaydi. biroq qisqa muddatli sikllar sabablarining bunday izohi bugungi kunda ko’pchilik iqtisodchilarni qoniqtirmaydi. juglar sikli juglar sikli «biznes-sikl», «sanoat sikli», «o’rtacha sikl» va «katta sikl» kabi nomlar bilan ham ataladi. oldingi davrlarda iqtisodiy fan 7-12 yillik sikllarni ajratib ko’rsatganligi tufayli, aynan shu sikl frantsiya, angliya va aqshda foiz stavkalari va narxdagi tebranishlarni asosiy tahlil qilish asosida sanoat siklining tabiatini o’rganishga katta hissa …

4 / 14

n iqtisodiy tebranishlar bilan aniqlanadi. saymon kuznets o’zining «milliy daromad» (1946 y.) nomli kitobida, milliy daromad, iste’molchilik sarflari, ishlab chiqarish maqsadidagi uskunalar, hamda bino va inshootlarga yalpi investitsiyalar ko’rsatkichlarida 20 yillik o’zaro bog’liq tebranishlar mavjud bo’lishini aniqlaydi. 1955 yilda amerikalik iqtisodchining xizmatlarini tan olish ramzi sifatida sanoat siklini kuznets sikli deb nomlashga qaror qilinadi. kondrat’ev sikli kondrat’ev sikli «uzoq to’lqinlar» sikli deb ham ataladi. sikllilikning bu nazariyasini ishlab chiqishga rus olimi n.d.kondratev katta hissa qo’shadi. uning tadqiqoti angliya, frantsiya va aqshning 100-150 yil davomidagi rivojlanishini qamrab oladi. bunda u iqtisodiy o’sishning ko’l omilli tahlilini o’tkazib, ya’ni tovar narxlari kapital uchun foiz, nominal ish xaqi, tashqi savdo aylanmasi kabi makroiqtisodiy ko’rsatkichlarning o’rtacha darajasini umumlashtirish natijasida bir qator katta sikllarni ajratib ko’rsatadi. iqtisodiy sikl barcha tomonlari bilan namoyon bo’lib, amalda iqtisodiyotning hamma sohalariga sezilarli ta’sir ko’rsatadi. iqtisodiyot tarkibiy qismlarining o’zaro bog’liqligi sababli uning hech bir sohasiga inflyatsiya to’lqini yoki turg’unlikning nohush oqibatlaridan …

5 / 14

iqtisodiysikllarning mazmuni va asosiy turlari - Page 5

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiysikllarning mazmuni va asosiy turlari"

iqtisodiy sikllarning mazmuni va asosiy turlari iqtisodiy sikllarning mazmuni va asosiy turlari iqtisodiyotning siklli rivojlanishi uzoq muddatli iqtisodiy o’sish bir tekis va uzluksiz bormaydi, u iqtisodiy beqarorlik davrlari bilan uzilib turadi. iqtisodiy o’sish ketidan doimo tanazzul kelib turadi. vaqti-vaqti bilan ob’ektiv qonunlarning o’zgartirib bo’lmaydigan ta’siri ostida takror ishlab chiqarish harakatida uzilishlar paydo bo’lishi va ularning iqtisodiyot nomutanosibliklarining keskin shaklda namoyon bo’lishi holati iqtisodiyotning siklli rivojlanishi deb ataladi. iqtisodiy sikl deganda, odatda iqtisodiyot rivojlanishining bir holatidan boshlanib, birin-ketin bir necha fazalarni bosib o’tib, o’zining dastlabki holatiga qaytib kelgunga qadar o’tgan davr tushuniladi. iqtisodiyotning r...

This file contains 14 pages in PPTX format (385.7 KB). To download "iqtisodiysikllarning mazmuni va asosiy turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiysikllarning mazmuni va… PPTX 14 pages Free download Telegram