ilmiytadqiqotasoslarifanining asosiy mazmuni va vazifalari

PPTX 29 pages 8.4 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.4 MB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

презентация powerpoint ilmiy tadqiqot asoslari fanining asosiy mazmun vа vazifalari 2 - mavzu ilm fanning maqsadlari – real voqelikdagi jarayonlar va hodisalarni tasvirlash, tushuntirish va bashorat qilish. ilmning vazifalari: ma’lumotlarni yig‘isg, tasvirlash, tahlil qilish, umumlashtirish va tushuntirish; tabiat, jamiyat, tafakkur va ong xarakati qonunlarini aniqlash; olingan bilimlarni tizimlashtirish; xodisa va jarayonlarninng mohiyatini tushuntirish; xodisalar, voqealar va jarayonlarni bashorat qilish; olingan bilimlarni amaliyotda qo‘llash yo‘nalishlari va shakllarini aniqlash. ilm-fanning funksiyalari - bu jamoatchilikka ijobiy ta'sir ko'rsatadigan ma'lum ko’rsatkichlarni aniqlashdir. ilm-fanning 5 ta asosiy funksiyasi mavjud: 1. kognitiv - etakchi hisoblanadi, chunki barcha ilmiy faoliyat unga asoslanadi. uning mohiyati dunyo va inson tabiatini o'rganish, atrof-muhit qonunlari va hodisalarini tushunish, prognozlarni ilgari surish orqali yangi bilimlarni ishlab chiqarishdan iborat. 2. dunyoqarash (prognostik) – kognitiv funktsiya bilan chambarchas bog'liq: bilim asosida dunyoni ilmiy idrok etish shakllanadi. misol uchun, biz hammamiz aniq bilamizki, yomg'ir yog’ishi tabiatning tabiiy hodisasidir, yovvoyi odam o'ylagandek xudoning ko'z yoshlari emas. …

2 / 29

sub’ekt - bu aniq tadqiqotchi (talaba, ilmiy xodim, aspirant, magistrant, tashkilot); 3) sub'ektlarning ilmiy faoliyati ob'ektiv haqiqatni anglash uchun muayyan usullar, operatsiyalardan foydalananish. ilmning tasnifi ilm fanni turli turlari mavjud: birinchi tasnif aristotelga tegishli bo'lib, u ilmni amaliy, nazariy va ijodiyga ajratgan hozirgi kunda fanlarning umumiy qabul qilingan tasnifi quyidagicha: ilm tabiiy biologiya geografiya gumanitar va ijtimoiy texnik injeneriya sopromat sotsiologiya etika tabiiy fanlar - bu tabiat haqidagi fanlar bo‘lib, unda sodir bo'ladigan jarayonlarning qonuniyati o‘rganiladi. bunga astronomiya, biologiya, fizika, kimyo, anatomiya, geologiya, geofizika va boshqalar kiradi. ushbu turdagi fanlar asosan ma'lumot to'plash bilan shug'ullanadi. qadimda dunyo haqida ma'lumot to'playdigan olimlar tabiatshunoslar deb atalgan; texnik fanlar - olingan bilimlarni texnologiyalarni rivojlantirish maqsadida qo‘llash. bularga elektrotexnika, mexanika, radiotexnika, informatika va boshqalar kiradi; gumanitar va ijtimoiy fanlar - insonni va uning jamiyatdagi munosabatlarini o'rganadigan fanlar. masalan, ijtimoiy fanlar, falsafa, psixologiya, sotsiologiya, tarix, pedagogika, iqtisodiyot, siyosatshunoslik, huquqshunoslik va boshqalar. ilmiy bilimlarning uchta «kiti» …

3 / 29

h, eshitish va boshqalar) orqali olingan natijalardir. nazariya va eksperimentlarga asoslangan bilimlarning faktik darajasi tushunchalar - o'rganish, tizimlashtirish, tasniflash, to'ldirish, aniqlash, yangilarini kiritish, yangi tushunchalar tizimini yaratish bilim - haqiqatni ong bilan anglash. har qanday sohadagi ma'lumotlar, bilimlar to'plami. biz o'qiymiz, eslaymiz, qonun sifatida qabul qilamiz, nisbatlarni aniqlaymiz hukmlar - mulohaza yuritish, tahlil qilish, mantiqiy zanjirlar tuzish, sintez qilish, xulosalar chiqarish kuzatish - ob'ektni maqsadli, tizimli va oldindan idrok etish, davomida uning tashqi tomonlari, xususiyatlari va munosabatlari to'g'risida bilim olinadi xulosa –"jumboqlardan pazl" to’plash, taxmin qilish, umumlashtirish, mumkin bo'lgan echimlarni shakllantirish, natijalarni baholash, taklif qilish tajriba - muayyan (berilgan), takrorlanadigan sharoitlarda real-ob'ektiv voqelik hodisasini ularning boshqariladigan o'zgarishi bilan o'rganish llmiy yondashuvning zamonaviy tuzilishi 1. olim uni qiziqtirgan hodisa yoki tabiat ob'ektini kuzatadi, uni tavsiflaydi, sifat va miqdoriy parametrlarini o'lchaydi 2. kuzatuvlarni tahlil qilish – butun narsaning qismlarini o'rganish, ularning tizimini qurish, elementlarning o'zaro bog'liqligini aniqlash, muhim va ikkinchi darajali narsalarga …

4 / 29

i aniqlash. 5 bosqich – materiallarni to‘plash. 6 bosqich – tadqiqot natijalarini qayta ishlash va ularni talqin qilish. asosiy fan, amaliy tadqiqotlar, innovatsiyalar va iqtisodiyot o'rtasidagi munosabatlar fundamental ilm amaliy ilm ixtirolar, yangiliklar, texnologiyalar qonun, qonuniyatlar, kashfiyotlar iqtisodiyot va jamiyat hayoti inniovatsiyalar, mahsulotlar va xizmatlar ilmiy tadqiqotning maqsadi quyidagi talablarga javob berish : faktlarni tahlil qilish, tasniflash va tizimlashtirish (sintez qilish); real dunyoning aniq faktlarini talqin qilish va tushunish; yangi natijalarni bashorat qilish va rivojlanishni bashorat qilish metodologiya - ilmiy tamoyillar tizimi va ilmiy-tadqiqot faoliyati usullari haqidagi ta'limot. tadqiqot metodologiyasi (texnologiyasi) - tadqiqot usullarining tizimli to'plami, ulardan foydalangan holda olingan natijalarni o'rganish usullari, tadqiqot usullari va talqinlaridan foydalanish qoidalari tizimi. ilmiy tadqiqotlarni tashkil etish usullari nazariy usullar (falsafiy) rasmiylashtirish - mazmunli bilimlarni belgi-ramziy shaklda aks ettirish (rasmiylashtirilgan til) aksiomatik - ma'lum aksiomalarda o'z nazariyasini qurish gipotetik-deduktiv - haqiqiy qiymati noma'lum bo'lgan gipotezalar va boshqa ma’lumotlardan xulosalarni chiqarish (deduksiya qilish) mavhumdan …

5 / 29

ma’noda metodologiya insonning voqelikni o'zgartirish usullarini o'rganishga qaratilgan ratsional-refleksiv aqliy faoliyatdir. tor ma'noda metodologiya - ma'lum bir sohadagi faoliyatni o'rganish usullari to'plami. ilm-fan metodologiyasi ushbu faoliyatda ilmiy bilimlarni va unga yo'naltirilgan umumiy tamoyillarni olish uchun qo'llaniladigan usullarni tadqiq qilish, izlash, ishlab chiqish va tizimlashtirishni amalga oshiradi. bilishning empirik usullari (umumiy ilmiy) етоды эмпирического познания kuzatish - asosan sezgi organlari ma'lumotlariga asoslangan ob'ektlarni maqsadli passiv o'rganish tajriba - o'rganilayotgan jarayonga faol va maqsadli aralashuv taqqoslash - ob'ektlarning o'xshashligi yoki farqini aniqlaydigan kognitiv operatsiya ta’rif - fanda qabul qilingan ma'lum belgilash tizimlaridan foydalangan holda tajriba natijalarini (kuzatish yoki eksperiment) qayd etishdan iborat bo'lgan kognitiv operatsiya o'lchov - qabul qilingan o'lchov birliklarida o'lchangan qiymatning raqamli qiymatini topish uchun ma'lum vositalar yordamida bajariladigan harakatlar to'plami modellashtirish - model yaratish va prognozni modelga muvofiq belgilash tadqiqotning umumiy va mantiqiy usullari tahlil - ob'ektning tarkibiy qismlarga haqiqiy yoki aqliy bo'linishi va sintez qilish - ularni mexanik …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ilmiytadqiqotasoslarifanining asosiy mazmuni va vazifalari"

презентация powerpoint ilmiy tadqiqot asoslari fanining asosiy mazmun vа vazifalari 2 - mavzu ilm fanning maqsadlari – real voqelikdagi jarayonlar va hodisalarni tasvirlash, tushuntirish va bashorat qilish. ilmning vazifalari: ma’lumotlarni yig‘isg, tasvirlash, tahlil qilish, umumlashtirish va tushuntirish; tabiat, jamiyat, tafakkur va ong xarakati qonunlarini aniqlash; olingan bilimlarni tizimlashtirish; xodisa va jarayonlarninng mohiyatini tushuntirish; xodisalar, voqealar va jarayonlarni bashorat qilish; olingan bilimlarni amaliyotda qo‘llash yo‘nalishlari va shakllarini aniqlash. ilm-fanning funksiyalari - bu jamoatchilikka ijobiy ta'sir ko'rsatadigan ma'lum ko’rsatkichlarni aniqlashdir. ilm-fanning 5 ta asosiy funksiyasi mavjud: 1. kognitiv - etakchi hisoblanadi, chunki barcha ilmiy f...

This file contains 29 pages in PPTX format (8.4 MB). To download "ilmiytadqiqotasoslarifanining asosiy mazmuni va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: ilmiytadqiqotasoslarifanining a… PPTX 29 pages Free download Telegram