milliyiqtisodiyotning qaror topishivauningmakroiqtisodiy ko'rsatkichlari

PPTX 27 pages 408.7 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 408.7 KB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

slayd 1 iii -bo'l i m milliyiqtisodiyot(makroiqtisodiyot)ningamalqilish varivojlanishqonuniyatlari mavzu. milliy iqtisodiyot va uning makroiqtisodiy o'lchamlari. yalpi milliy mahsulot va uning harakat shakllari reja: 1 milliyiqtisodiyotning qaror topishivauningmakroiqtisodiy ko'rsatkichlari 2 milliymahsulotning mazmuni,tarkibiyqismlari vaharakat shakllari 3 yalpiichkimahsulotni hisoblash usullari 1. milliy iqtisodiyotning qaror topishi va uning makroiqtisodiy ko'rsatkichlari milliyiqtisodiyot –barchatarmoqlar vasohalarni,mikro-vamakrodarajadagiiqtisodiyotlarni,funktsionaliqtisodiyotni,ko'plabinfratuzilmalarnio'zichigaolganyaxlitiqtisodiyotdir.milliyxo'jalikningtarkibtopgantuzilishiijtimoiymehnat taqsimoti rivojiningnatijasihisoblanadi. makrodarajadaqaralganda milliyiqtisodiyotning tarkibiytuzilishiquyidagilar o'rtasidagimunosabatsifatidanamoyonbo'ladi: 1 mavjudishlabchiqarish resurslari; 2 resurslarningijtimoiymehnat taqsimoti asosidaajralibchiqqan iqtisodiy sub'ektlaro'rtasidagitaqsimot hajmi; 3 iqtisodiy sub'ektlarningishlabchiqarish hajmlari; 4 milliymahsulotning ishlabchiqarish, taqsimlash, ayirboshlashvaiste'molqilish jarayonlaridashakllanuvchitarkibiyqismlari. milliy iqtisodiyot iqtisodiy jihatdan nisbatan mustaqil bo'g'inlar korxonalar uy xo'jaliklari davlat (ko'plab xo'jalik yurituvchi birliklari bilan) milliyiqtisodiyotning tarkibiytuzilishi milliyiqtisodiyot tarkibiytuzilmasiningshakllanishidaquyidagi omillarta'sirko'rsatadi: 1 2 3 4 5 6 7 mavjudbozorkon'yunkturasi,bozorlarsig'imi vamonopollashuvdarajasi, mamlakatningxalqaro mehnat taqsimotidagi ishtiroki, ishlabchiqaruvchi kuchlarningrivojlanganlikdarajasi, fan-texnikataraqqiyotining miqyoslari,tavsifivarivojlanishsur'atlari, ishlabchiqarish resurslariningsifati, hududlarningermaydonlarivainfratuzilmaob'ektlaribilanta'minlanganligi, ekologiyaholati. oddiytakrorishlabchiqarish ishlabchiqarish vaxizmatko'rsatishjarayonlariningo'zgarmaganholda takrorlanishigaaytiladi. kengaytirilgantakrorishlabchiqarish ishl

2 / 27

abchiqarish vaxizmatko'rsatishmiqyoslarining muntazamravishdaoshibborganholdagi takrorlanishigaaytiladi. 2.milliymahsulotning mazmuni,tarkibiy qismlari vaharakat shakllari jamiyatmiqyosidagi ishlabchiqarish jarayonlariningmuntazamravishdayangilanibvatakrorlanibturishiijtimoiytakrorishlabchiqarish deyiladi. xorijiy korxonalar mahsuloti chet ellardagi milliy korxonalar mahsuloti milliy korxonalar mahsuloti 10 trln. so'm 6 trln. so'm 50 trln. so'm mamlakat ichidagi ishlab chiqarish m1 m3 m2 yaim yamm yaim=10+50=60 yamm=50+6=56 8 yammvayaimo'rtasidagitarkibiynisbatlar ko'rsatkichlar 2007 2008 2009 2010 yalpi ichki mahsulotning o'sishi 9,5 9,0 8,1 8,5 sanoat mahsulotning o'sishi 12,1 12,7 9,0 8,3 xizmat ko'rsatish hajmi 20,6 21,3 12,9 13,4 qishloq xo'jaligi 6,1 4,5 5,7 6,8 savdo sohasi 21,0 7,2 16,6 14,7 eksport umumiy hajmining o'sishi 40,7 27,8 2,4 10,8 davlat byudjetining bajarilishi +1,1 +1,5 +0,2 +0,3 inflyatsiya darajasi 6,8 7,8 7,4 7,3 iqtisodiyot bo'yicha o'rtacha ish hakining oshishi 44,2 40,0 40 32 aholi jon boshiga real daromadlarning o'sishi 27,0 23,0 26,5 23,5 yalpi ichki mahsulotning ishlab chiqarish tarkibi, foizda qo'shilgan qiymat –bukorxonayalpimahsuloti bozornarxidan(amortizatsiyaajratmasidantashqari)joriymoddiyxarajatlarchiqarib tashlangandanqolgan qismidir. joriybozornarxlaridahisoblangan milliymahsulotnominal milliy mahsulotdeb yuritiladi. o'zgarmas, qiyosiy narxlarda hisoblangan milliy mahsulot …

3 / 27

iya summasi ayirib tashlansa sof milliy mahsulot (smm) ko'rsatkichi hosil bo'ladi: smmdanegrisoliqlar chiqarib tashlanib,milliydaromad(md)ko'rsatkichianiqlanadi: ishlabchiqarilgan milliydaromad –buyangidanyaratilganmahsulotning butunhajmi. –buishlabchiqarilgan milliydaromaddanhar xilyo'qotishlar(tabiiyofatlar,mahsulotlarni zaxiradasaqlashdagi yo'qotishlar vah.k.)vatashqi savdoqoldig'i chiqarib tashlanganmiqdorga teng foydalanilganmilliydaromad shaxciydapomadko'pcatkichinitopishuchunmilliydapomaddanyyxo'jaliklapiqo'liga kelibtushmaydigandapomadlapningyuqoridagi uchtatupinichiqapib tashlashimizhamda jopiymehnat faoliyatiningnatijacihicoblanmagan dapomadlapniungaqo'shishimiz zarur: shaxciydapomaddancoliqlap to'langandankeyinyyxo'jaliklapiningto'liq tacappufidaqoladigan dapomadshakllanadi. xufyonaiqtisodiyot –butovar-moddiyboyliklarvaxizmatlarningjamiyattomonidannazoratqilinmaydigan harakati, ya'nidavlatboshqaruv organlaridanyashirinholda alohida fuqarolar vaijtimoiyguruhlar o'rtasidaamalgaoshiriluvchiijtimoiy-iqtisodiy munosabatlardir. xufyonaiqtisodiyot tarkibigaqo'yidagilar kiradi: 1 jinoyatgaaloqador iqtisodiyot 2 soxtaiqtisodiyot 3 norasmiyiqtisodiyot 4 yashirinikkilamchiiqtisodiyot jinoyatgaaloqador iqtisodiyot –rasmiyiqtisodiyot tarkibigaiqtisodiy jinoyatningkiritilishi(boyliklarningtalon-tarojqilinishi; nazoratninghar qanday shaklidanyashiringanholdagi hufyona iqtisodiy faoliyat– narkobiznes,qimor o'yinlari,fohishabozlik; daromadlarninoiqtisodiy qayta taqsimlash shaklisifatidagifuqarolarning shaxsiymulkigaqarshi umumjinoiyharakatlar–bosqinchilik, shaxsiymulknizo'rlikbilantortibolish,o'g'irlash,reket); soxtaiqtisodiyot –hisobga olishvahisobotlarning amaldagitizimigasoxtanatijalarnihaqiqiy natijasifatidakirituvchirasmiyiqtisodiyot (qo'shib yozishlar); norasmiyiqtisodiyot – tovarvaxizmatlarningayriboshlashvataqsimlash bo'yichaiqtisodiy sub'ektlaro'rtasidaginorasmiyo'zaroaloqalar tizimibo'lib, umazkursub'ektlaro'rtasidagishaxsiymunosabatlarvabevositaaloqalarga asosl

4 / 27

anadi; yashirinikkalamchiiqtisodiyot –yakkatartibdagivakooperativfaoliyatningnazoratdanyashiringan,ya'niqonun tomonidantaqiqlangan yokibelgilangantartibdaro'yxatdano'tmaganturi. 3.yalpiichkimahsulotnihisoblashusullari milliyhisoblar tizimi(mht) –bubarchaasosiyiqtisodiyjarayonlarni,takrorishlabchiqarishsharoitlari,jarayonlarivanatijalarinitavsiflovchio'zarobog'liqmakroiqtisodiyko'rsatkichlar,tasniflarvaguruhlartizimi. mht bmttomonidane'lonqilingan«milliyhisoblarvayordamchijadvallartizimi»nomlihujjatasosidaxalqarostatistikadastandarttizimsifatida1953yildanboshlabqo'llanilaboshladi. shudavrdan(1953 yildan)buyonshu davrgacha mhtto'rtmarta o'zgartirilib, takomillashtirildi. lekin u hali ham takomillashtirishga muhtoj. hozirgi davrda dunyoning 100 dan ortiq mamlakatlarida, shu jumladan o'zbekistonda mazkur tizimning takomillashtirilgan shakli qo'llanilmoqda. bundamilliyiqtisodiyotning barchatarmoqlari bo'yichayaratilganqo'shilgan qiymatlar yig'indisi hisoblab chiqiladi.qo'shilgan qiymatni aniqlashjami ijtimoiymahsulotdan oraliq mahsulotlarva xomashyo, yoqilg'i, materiallarqiymatini chegirishorqali amalgaoshiriladi. ushbumilliyhisoblartizimiasosidayaimuchxilusulbilanhisoblanishimumkin: birinchiusul –buyaimnihisoblashga qo'shilgan qiymatlar bo'yichayondashuv. ikkinchiusul –buyaimnihisoblashga sarf-xarajatlarbo'yichayondashuv. bundamazkuryildaishlabchiqarilganbarchamahsulot(xizmat)larhajminisotibolishgaqilinganhammasarflarqo'shibchiqiladi.milliyiqtisodiyotdaishlabchiqarilganpirovardmahsulotlarnimamlakatichidaxo'jalikninguchtasub'ekti–uyxo'jaliklari,davlat,tadbirkorlarhamdatashqaridanchetellikiste'molchilarsotibolishimumkin. invectitsioncapflap a)tadbipkoplaptomonidanmashina,yskunavactanoklapningbapchaxapidi; b)bapchaqupilishlap; v)zaxipalapningo'zgapishi. uyxo'jaliklariningiste'molsarflari –bukundalikehtiyojdagitovarlarga,xizmatlarga,uzoqmuddatfoydalaniladiganiste'molbuyumlarigavaboshqalargaqilinadigansarflardir. investitsionsarflar –tadbirkorliksektoriningasosiyvaaylanmakap

5 / 27

italtovarlarini(investitsiontovarlar)sotib olishgaqiladigansarflaridir. davlatsarflari –bumahculotlapnivaiqtisodiypecupslapni,xucucanishchikuchinicotibolishgadavlatning(boshqapuvningquyivamahalliyopganlapibilanbipga)qilganbapchacapflapinio'zichigaoladi. chetelliklarningmilliyiqtisodiyottovarlarigasarflari eksportvaimportmiqdorlario'rtasidagifarqtovarvaxizmatlarningsofeksportiyokioddiyqilibsof eksportdeyiladi. 25 uchinchiusul –buyaimnihisoblashga daromadlarbo'yichayondashuv. yaimnidaromadlarbo'yichahisoblashdauyxo'jaliklari,korxonavadavlatmuassasalariningdastlabki,ya'nitaqsimlangandaromadlarinimehnathaqivayalpifoydaga(renta, ssudafoizivatadbirkorlikfoydasivah.k.)ajratishmumkin.yaimnimazkurusulbo'yichahisoblashdadaromadlarningbarchasummasigaiste'molqilinganasosiykapitalqiymati(amortizatsiyaajratmasi)vabiznesgaegrisoliqlarsummasihamqo'shiladi. milliy mahsulot hajmini sarflar summasi bo'yicha hisoblash milliy mahsulot hajmini daromadlar summasi bo'yicha hisoblash 1. uy xo'jaliklarining iste'mol sarflari + 1. daromad bilan bog'liq bo'lmagan sarf va to'lovlar a) amortizatsiya, b) egri soliqlar + 2. tadbirkorlarning investitsion sarflari + 2. ish haqi + 3. tovar va xizmatlarning davlat xaridi + 3. renta to'lovlari + 4. chet elliklar sarfi + 4. foiz + 5. notijorat muassasalari sarfi + 5. foyda 6. moddiy aylanma vositalar zahirasidagi o'zgarishlar yaim yaim 26 yaimnihisoblashgasarflarvadaromadlarbo'yichayondashuv e'tiborlaringiz uchun raxmat! image1.wmf oleobject0.bin image2.wmf oleobject1.bin image3.wmf oleobject2.bin image4.wmf oleobject3.bin image5.wmf oleobject4.bin ni yaim nominal yaim real = narxi tovarlari iste'mol yildagi bazis narxi tovarlari iste'mol yildagi joriy indeksi narx = smm summasi yillik ya amortizatsi yaim = - daromad milliy solik egri biznesga smm = - daromad shaxsiy tulovlar ijtimoiy foydasi aydigan taksimlanm g korxonanin soliklar …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "milliyiqtisodiyotning qaror topishivauningmakroiqtisodiy ko'rsatkichlari"

slayd 1 iii -bo'l i m milliyiqtisodiyot(makroiqtisodiyot)ningamalqilish varivojlanishqonuniyatlari mavzu. milliy iqtisodiyot va uning makroiqtisodiy o'lchamlari. yalpi milliy mahsulot va uning harakat shakllari reja: 1 milliyiqtisodiyotning qaror topishivauningmakroiqtisodiy ko'rsatkichlari 2 milliymahsulotning mazmuni,tarkibiyqismlari vaharakat shakllari 3 yalpiichkimahsulotni hisoblash usullari 1. milliy iqtisodiyotning qaror topishi va uning makroiqtisodiy ko'rsatkichlari milliyiqtisodiyot –barchatarmoqlar vasohalarni,mikro-vamakrodarajadagiiqtisodiyotlarni,funktsionaliqtisodiyotni,ko'plabinfratuzilmalarnio'zichigaolganyaxlitiqtisodiyotdir.milliyxo'jalikningtarkibtopgantuzilishiijtimoiymehnat taqsimoti rivojiningnatijasihisoblanadi. makrodarajadaqaralganda milliyiqtisodiyotning tarkibiy...

This file contains 27 pages in PPTX format (408.7 KB). To download "milliyiqtisodiyotning qaror topishivauningmakroiqtisodiy ko'rsatkichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: milliyiqtisodiyotning qaror top… PPTX 27 pages Free download Telegram