ovqat toksikoinfeksiyalari

DOCX 10 pages 32.2 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.2 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

ovqat toksikoinfeksiyalari ovqat toksikoinfeksiyalari-bakteriya va ularning zaharlari bilan ifloslangan ovqat mahsulotlari iste'moli natijasida kelib chiqadigan o’tkir ichak infeksiyasi bo’lib, klinik –qisqa muddatli junjikish, harorat ko’tarilishi, gastroenterokolit natijasi toksikoz va suvsizlanish belgilari bilan tavsiflanadigan kasallikdir. etiologiyasi. toksikoinfeksiyalarning qo’zg’atuvchilari enterokoklar, proteus vulgaris, entrotoksin ishlab chiqaradigan stafilokokk va streptokokk shtamlari spora hosil qiladigan anaeroblar, «bakterium cereus», galofil vibrionlar «vibrio parahaemeolitucus» va boshqalar hisoblanadi. ovqatdan zaharlanishga sabab bo’ladigan tilla rang va ok stafilokokk dumalok , kattaligi 0,8–1 mkm to’da –to’da bo’lib ko’rinadi. ular harakatsiz, spora va kapsula hosil qilmaydi. grammusbat hamma anilin bo’yok lari bilan bo’yaladi. yuqori haroratga chidamli termostabil, enterotoksin ishlab chiqaradi. enterotoksin kimyoviy va fizik ta'sirlarga juda chidamli bo’lib qaynatilganda 1,5–2 soat, 120 darajagacha qizdirilgan avtoklavda esa 20 minutdan keyingina faolsiz holga keladi. cl. perfringens 7-8 x 1-2 mkm kattalikdagi tayok chasimon mikrob bo’lib harakatsiz, tashqi muhitda spora hosil qiladi. epidemiologiyasi. ovqat toksikoinfeksiyalarining o’ziga xos xususiyati kasallikning bemor kishidan sog’ odamga o’tmasligidir. …

2 / 10

vqat toksikoinfeksiyalari alimentar yo’l bilan tarqaladi, ya'ni ovqatdan yuqadi. stafilokokk qo’zg’atadigan toksikoinfeksiyalar sut, sut mahsulotlari jumladan konditer kremlar, go’sht, baliq va sabzavotlardan tayyorlangan ovqatlarni iste'mol qilgandan so’ng paydo bo’ladi. proteus vulgaris mirabili va cl. perfringens serok sil masalliqlar, go’sht, baliq ochiq konservalar, kolbasa, sutda yaxshi va tez ko’payadi. bakterium cereus ham shunday sharoitda ko’payadi. toksikoinfeksiyalar yilning iliq fasllarida ko’p uchraydi. ovqat toksikoinfeksiyasiga moyillik o’zida stafilokokk enterotoksinini tutgan mahsulotlarni iste'mol qilganda 90% odamlar kasallanadi. kasallik yil davomida uchraydi, lekin bahor–kuzgi mavsumda ko’prok kuzatiladi. patogenezi. proteus vulgaris mirabili, cl. perfringens, bakterium cereuslar bilan juda ko’p ifloslangan ovqatni iste'mol qilgan taqdirdagina unda kasallik paydo bo’ladi. bu mikroblar oziq-ovqatlarda va odam organizmida enterotrop toksin ishlab chiqarish xususiyatiga egadir. ba'zi odamlarda ovqat toksikoinfeksiyasi kuchli zaharlanish va suvsizlanish belgilari bilan kechadi. bu ko’pincha atrofik gastritlar, enteritlar xoletsistopankreatitlar bilan kasallangan bemorlar, ichkilikbozlar, tartibsiz ovqatlanuvchi kishilarda uchraydi. demak, kasallikning yuzaga kelishida ovqat hazm qilish traktining barer funktsiyasi va …

3 / 10

erativ o’zgarishlar ro’y beradi. klinikasi. bu kasallikning yashirin davri ancha qisqa bo’lib, 30 minutdan 12 soatgacha, juda cho’zilsa 24 soatgacha boradi. bemor to’satdan ko’ngli aynib qayt qiladi. ko’pincha qusish ketma-ket qaytarilib bemorni holdan toydiradi. qusishdan keyin ich ketish boshlanadi. u bir necha kunduzda o’rtacha 10-15 marta hojatga boradi, ichi suyuq bo’lib keladi, najasida yalqi va qon bo’lmaydi. stafilokokk toksikoinfeksiyasida ich ketmasligi mumkin. stafilakokklarning enterotoksin chiqaradigan shtammlari qo’zg’atadigan toksikoinfeksiyada ich ketish ya'ni diareya tezda to’xtaydi, ammo gastrit davom etadi. bemorning qorni qattiq og’riydi u ketma-ket qayt qiladi. bosh aylanadi, og’riydi o’zi ancha bo’shashib qoladi, karaxt bo’lib yotadi, goho hushidan ketadi. harorat ko’tarilmaydi ba'zan subfebril bo’lishi mumkin. bemorning rangi ko’karib oyok qo’llari muzlaydi. qornini paypaslab ko’rilganda me'da sohasi og’riydi. puls tez, sust uradi va qon bosimi pasaygan bo’ladi. kamdan – kam hollarda kollaps boshlanishi mumkin. jigar va talok kattalashmaydi. cl perfringens qo’zg’atgan toksikoinfeksiyada ba'zan bu kasallikka xos belgilardan tashqari nekrotik enterit va …

4 / 10

subfebril bo’ladi. ba'zi hollarda bemor najasida yalqi va qon ko’rinadi. bakterium vulgaris qo’zg’atgan toksikoinfeksiyada asosan o’tkir gastrit belgilari paydo bo’ladi. ovqat toksikoin- fektsiyalaridan suv, tuz almashinuvi buzilishlari yuzaga kelib yo’qotilgan suyuqlik miqdori ko’pincha bemor tana massasining 3-6 % ni tashkil qiladi. tashxisoti. ovqat toksikoinfeksiyasi tashxisoti klinik belgilar kompleksi, epidemiologik va laboratoriyaviy ko’rsatkichlar asosida qo’yiladi. klinik belgilaridan qisqa yashirin davrdan so’ng kasallikning yuzaga chiqishi, gastrit, gastroenterit yoki gastroenterokolit belgilarining zaharlanish, suvsizlanish bilan birga qisqa kechishi bilan xarakterlanadi. epidemiologik ma'lumotlar ba'zan masalani hal qiluvchi rol o’ynaydi. bir xil ovqatni iste'mol qilgan bir nechta odamning bir vaqtda kasallanishi tashxisot uchun muhimdir. yashirin davrning qisqaligi, kasallik belgilarining tez avj olib borishi, umuman kasallikning qisqa muddat davom etishi va qon tomirlar zaharlanganiga oid belgilar bo’lishi tashxisni osonlashtiradi. periferik qonda leykotsitoz yoki leykopeniya tayok cha yadrolar hisobiga neytrofillyoz, neytrofillarning toksik donadorligi, siydikda esa leykotsituriya, eritrotsituriya, 40% hollarda proteinuriya aniqlanadi. davosi. ovqat toksikoinfeksiyasida avvalo me'dani bir necha …

5 / 10

uzli eritmalari) va enterosorbentlar (bektit-m, smekta) buyuriladi. yuqoridagi davolash tadbiri juda qulay bo’lib, guruhli kasallanish yuzaga kelganda, vena ichi tuzli eritmalari tanqisligida yuqori samara beradi. oshqozonni yuvgandan so’ng ham qayta-qayta qusish alomatlari va umumiy zaharlanish, hamda suvsizlanishning iii-iv darajasi belgilari kuzatilganda standart tuzli eritmalar (“trisol”, “xlosol”, “kvartasol”) 38oc gacha isitilib, kasallikning og’ir kechishida 60-120 ml bemorning kg vazniga, o’rtacha og’irlikda esa 55-75 ml bemorning kg vazniga vena ichiga 60-120 ml/min tezlikda yuboriladi. vena ichi parenteral regidratatsiya qusish to’xtagandan so’ng, gemodinamik ko’rsatkichlar va buyrakning ajratish faoliyati tiklanganidan so’ng to’xtatiladi. ovqat toksikoinfeksiyasining gastrointestinal shakllarini davolashda etiotrop davo o’tkazilishi maqsadga muvofiq emas. bemorlarga kasallik boshida №4, so’ngra esa №13 parhezli stol buyuriladi. iste'moldan me'da-ichak shilliq qavatini mexanik va kimyoviy ta'sirlovchi mahsulotlar (sut, konserva, dudlangan, o’tkir, ho’l mevalar va sabzavotlar) inkor qilinadi. parhez sekin-asta kengaytirilib, kasallik boshlanishidan kamida 30 kun mobaynida buyuriladi. profilaktika. ovqat mahsulotlarini mikroblar bilan ifloslanishini oldini olish, ularga termik ishlov berishga …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ovqat toksikoinfeksiyalari"

ovqat toksikoinfeksiyalari ovqat toksikoinfeksiyalari-bakteriya va ularning zaharlari bilan ifloslangan ovqat mahsulotlari iste'moli natijasida kelib chiqadigan o’tkir ichak infeksiyasi bo’lib, klinik –qisqa muddatli junjikish, harorat ko’tarilishi, gastroenterokolit natijasi toksikoz va suvsizlanish belgilari bilan tavsiflanadigan kasallikdir. etiologiyasi. toksikoinfeksiyalarning qo’zg’atuvchilari enterokoklar, proteus vulgaris, entrotoksin ishlab chiqaradigan stafilokokk va streptokokk shtamlari spora hosil qiladigan anaeroblar, «bakterium cereus», galofil vibrionlar «vibrio parahaemeolitucus» va boshqalar hisoblanadi. ovqatdan zaharlanishga sabab bo’ladigan tilla rang va ok stafilokokk dumalok , kattaligi 0,8–1 mkm to’da –to’da bo’lib ko’rinadi. ular harakatsiz, spora va kapsula hosil ...

This file contains 10 pages in DOCX format (32.2 KB). To download "ovqat toksikoinfeksiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: ovqat toksikoinfeksiyalari DOCX 10 pages Free download Telegram