suzuvchi sportchilarning anatomik va fiziologik jihatlari

DOC 55.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404295198_52529.doc suzuvchi sportchilarning anatomik va fiziologik jihatlari reja: 1. odamning anatomik xususiyatlari bilan fiziologik imkoniyatlarini suzish texnikasiga ta’siri. 2. bo’g’im harakatchanligining ahamiyati. 3. mushaklar holatining ahamiyati. 4. gavda tuzilishining ahamiyati. tayanch iboralar: gavdaning tuzilishi, qo’l-oyoqlarning uzunligi, bo’g’inlardagi harakat, elka harorati, bel harakati, boldir panja bo’g’imlardagi harakatlar, chanoq son harakati, suzuvchining muskullari, suvning harorati, yosh bolalarda suzish, o’rta yoshli bolalarda suzish, suvning tozaligi, tashqi muhit, suv vannalari, suvda turish vaqti, tibbiy omillardan foydalanish, umumiy qo’l-oyoq, gavda harakati, nafas olish, nafas chiqarish, suvda va quruqlikda. odam organizmi bir butun holda harakatchan, o’zgaruvchan, egiluvchan, qayishqoq biologik komleks bo’lib, uni tashqi muhit bilan muttasil bog’lab turadigan narsa – bu nerv sistemasidir. nerv sistemasiga uning oliy bo’limlari, ya’ni bosh miya yarim sharlari po’stlog’i va po’stloq osti tuzilmalari, orqa miya va pereferik nervlar kiradi. har qanday odam a’zolari funktsiyalari shu nerv sistemasi orqali boshqarilib turiladi. o’z davrida i.m.sesenov, i.p.papov kabi olimlar bu haqda batafsil ta’limot qoldirganlar. …

unday harakatlar, turli-tuman ishlar, faoliyatlar hamisha hamma odamlarda bir maromda muayyan ko’lamda belgilangan hajmda bo’lavermaydi. chunki odamning ta’sirlanishi bilan qo’zg’alishi bir xil bo’lmaydi. shuning uchun ham inson bosh miyasiga xos bo’lgan ruhiyat organizmning ichki muhitiga aloqador hisoblangan: qon, limfa, to’qima va serebrosinal suyuqlik hammada bir xil bo’lmaydi. shunga ko’ra ular tarkibidagi moddalar va ularning kontsentratsiyasi ham bir xil emas. yana bu erda ana shu moddalarning fizik, kimyoviy, biologik xossalari nisbatan doimiy bo’lish va bo’lmasligi ham ahamiyatga ega. masalan: shulardan birgina qonni misol qilib oladigan bo’lsak, uning reaktsiya faolligi undagi qand miqdori oziq bo’ladigan moddalarning oz-ko’pligi, asmatik va arterial bosimning harorati, qolaversa, yurak urishini, qonni haydash miqdori, kuchi, maromi va boshqalar xilma-xildir. anatomiya fanidan yana shu narsa ma’lumki, odam gavdasini tashkil etuvchi suyaklar, tog’aylar, paylarning tuzilishida, bir xillik bo’lsa ham ba’zi xususiyatlari, xossalari, masalan, katta-kichikligi bir-biridan farq qiladi. agar bu farqlanishlarga inson ruhiyatining atrof muhitga munosabati, tabiat va jamiyatga bo’lgan ta’siridagi …

lari hajmi, kuchi, tarangligi, zichligi, qayishqoqligi va chidami bilan oddiy kishilarnikidan farq qilib turadi, chunki sportchilarning mushaklari doimiy yuklanishda, zo’riqishda bo’ladi. fiziologlar mushaklar o’z tabiatiga ko’ra doimiy jismoniy yuklanishda bo’lmog’i lozim deb bekorga aytmaganlar. buning ustiga muttasil harakatda bo’lgan mushaklar qon yurishishiga ko’maklashib yurakni uzluksiz to’la qon bilan ta’minlashda ishtirok etadi. qolaversa, faol harakat qilgan mushak, o’z navbatida, yaxshi oziqlanadi. kam harakat odamlar esa mushaklarini talab darajasida ishga tushirmasliklari tufayli mushaklarini ishdan chiqaradilar. oqibat natijada, ular zaif tortib qisqarib ham ketadi. tolalari ipday bo’lib qoladi. biror bir ish bajarmoqchi bo’lsalar ojizlik qilib qoladilar. mushaklar va paylari darhol cho’zilib qolib butunlay yaroqsiz holga kelib qoladi. bo’g’imlari ham faol harakatlana olmaydigan zaif tuz yig’iladigan suyaklari salga chiqadigan va arzimagan urushlardan darz ketadigan bo’lib qoladi. qolaversa, qaddi-qomat xunuk odamlarni sportchilar orasida deyarli ko’rmaysiz. ayniqsa, suzish bilan bolalikdan yoshlikdan shug’ullanib borish odam qomatiga ham, anatomik, fiziologik tuzilishiga ham, ruhiy asabiy holatiga ham va eng …

olatini va umumiy harakatlarning mutanosibligini o’zgartirmasdan katta yoy bo’ylab erkin va oson harakat qilishlari lozim. zaruriyat tug’ilsa, bunga katta mushak gruppalarini jalb qilishlari ham mumkin. harakatlarni katta tebranishda, ya’ni harakat amplitudalarni uchun olib bajarish suzuvchi sportchilar suzish texnikasining asosiy shartlaridan biri bo’lib, bu quvvatni, energiyani tejab sarflashga yordam beradi. sportchi bo’g’imlaridagi harakatlarning sustligi, erkin bo’la olmasligi suzish texnikasini to’g’ri bajarishda qiyinlik tug’diradi, mashqlarni bajarish samaradorligini pasaytiradi, natijada, qo’shimcha harakatlarni bajarish talab etiladi, bunda esa energiya ko’p sarf bo’ladi, mushaklar toliqadi, yurakka zo’r kelib, tez charchash alomatlari paydo bo’ladi. qo’llarning harakatchanligi, bir qaraganda, faqat elka bo’g’imlari holatiga bog’liqdek ko’rinadi, aslida esa ularning erkin va uyg’un harakat qilishi umurtqa pog’onasi holatiga, aniqrog’i umurtqaning ko’krak va bel qismlari qayishqoqliga ham bog’liqdir. masalan umurtqaning ko’krak elka qismi etarli darajada harakatchan bo’lmasa, batterflyay, ya’ni del’fin usulida suzuvchi sportchi qo’l, bilak tayyorgarlik harakatlarini bajarayotganida istasa-istamasa gavdaning yuqori qismini ko’tarishga majbur bo’ladi. brass usulida suzishda esa chanoq-son, …

azadi. bu esa, o’z navbatida, gavdaning ortiqcha tebranishiga, gavdaning umumholatiga ta’sir qiladi va oqibat natijada, sportchining suzish jarayonini buzib qo’yadi. boldir panja bo’g’imlarida harakat sust bo’lgan holda esa krol’ usuli bilan ko’krakda yoki chalqancha yotib, oyoqlar yordamida suzishda sportchilar yaxshi ko’rsatkichlarga erisha olmaydilar. ba’zan oldingi tuzukkina siljiy olmaydilar ham. sabab odam bunday usulda suzganda asosan oyoqlar panjasi suzuvchini oldinga siljitadi. shunday ekan, panjalarning tuzilishi va ularning suzish paytidagi holati katta ahamiyatga egadir. shularni nazarda tutib, biz suzuvchi sportchilarga suzish usullariga qarab bo’g’imlar harakatiga jiddiy e’tibor berishni, mashg’ulotlar paytida ularni tinmay mashq qildirishni tavsiya qilamiz. ma’lumki, mushaklar bosh miyaning ostki markazlaridan kelgan impul’slar mazmuniga, doimiyligiga qarab, qisqaradi yoki cho’ziladi. shunga qarab, oyoq yoxud qo’l biror harakatni bajaradi. binobarin, mexanik ish qiladi va shu bilan odam gavdasni harakatga keltiradi, oldinga siljitadi. hammaga ma’lumki, suzish paytida suzuvchining mushaklari statik mushaklardagidek, uzoqroq qisqarib turmaydi, aksincha tezkorlik bilan dinamik ish bajaradi. buning uchun esa mushaklar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "suzuvchi sportchilarning anatomik va fiziologik jihatlari"

1404295198_52529.doc suzuvchi sportchilarning anatomik va fiziologik jihatlari reja: 1. odamning anatomik xususiyatlari bilan fiziologik imkoniyatlarini suzish texnikasiga ta’siri. 2. bo’g’im harakatchanligining ahamiyati. 3. mushaklar holatining ahamiyati. 4. gavda tuzilishining ahamiyati. tayanch iboralar: gavdaning tuzilishi, qo’l-oyoqlarning uzunligi, bo’g’inlardagi harakat, elka harorati, bel harakati, boldir panja bo’g’imlardagi harakatlar, chanoq son harakati, suzuvchining muskullari, suvning harorati, yosh bolalarda suzish, o’rta yoshli bolalarda suzish, suvning tozaligi, tashqi muhit, suv vannalari, suvda turish vaqti, tibbiy omillardan foydalanish, umumiy qo’l-oyoq, gavda harakati, nafas olish, nafas chiqarish, suvda va quruqlikda. odam organizmi bir butun holda harakatchan, o’zg...

DOC format, 55.5 KB. To download "suzuvchi sportchilarning anatomik va fiziologik jihatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: suzuvchi sportchilarning anatom… DOC Free download Telegram