oʻzbekiston paleolit davri arxeologiyasi

PPTX 30 стр. 5,0 МБ Бесплатная загрузка

30 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 5,0 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 30

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 30

paleolit davrini oʻrganishda xalqaro hamkorlik oʻzbekiston paleolit davri arxeologiyasi reja: 1.ilk paleolit davri yodgorliklari 2. oʻrta paleolit davri yodgorliklari 3. soʻnggi paleolit davri yodgorliklari mavzu: paleolit davrini oʻrganishda xalqaro hamkorlik ilk paleolitda madaniy muhitning mavjudligi alohida joylar bilangina chegaralansa so’nggi paleolitda esa madaniyat tizim sifatida shakllanadi. so’nggi paleolitning boshlari gominid evolyutsiyasi yakunlanib zamonaviy “aqlli odam” turi paydo paydo bo’ladi. so’nggi paleolitda turli-tuman tosh va boshqaqurollardan foydalaniladi. o’zbekiston hududida so’nggi paleolit davriga oid qoyaga solingan tasvir namunalari uchramasada ushbu davrga tegishli 30dan ortq manzilgohlar o’rganilgan, jumladan samarqand manzilgohi, ohangarondagi tosh qurollar, tayyorlangan “ustaxona”, ko’k buloq va oqtosh manzilgohlari. mavlon jo‘raqulov yahyo gʻulomov toshkent viloyati hududida chatqol tog‘ tizmasi yonbag‘rida, ohangaron daryosining o‘ng qirg‘og‘ida, «geolog» shaharchasidan 2 km shimoli-g‘arbda joylashgan. koʻlbuloq ko‘lbuloq makoni qizilolmasoyning jarsoy o‘zani sohilidagi ko‘lbuloq yaqinida (1962) topilgan. m.r. qosimov (1963–83) keng tadqiqot ishlari olib borgan. 600 kv. metrdan ziyod maydon ochib o‘rganildi va 49 ta madaniy qatlam aniqlandi. …

2 / 30

marta yashaganlar va vaqtvaqti bilan oʻz maskanlarini uzoq muddatga tark etishgan. bu yerdan tosh qurollar, hayvon suyaklari qoldiqlari va arxantrop tipidagi odam qoldiqlari (10 ta tish va. yelka suyagining boʻlagi) ning boy kolleksiyasi topildi. selung’ur g’ori 1958 yili akademik a.p.okladnikov tomonidan topib o’rganilgan. olim u erda arxeologik qazilmalar o’tkazib, topilgan tosh qurollarga qarab, g’or yuqori paleolit davrida, ya’ni bundan 40-30 ming yil burun ibtidoiy odamlar tomonidan o’zlashtirgan degan xulosaga keladi. ammo 1980 yildan boshlab a.p.okladnikovning shogirdi, o’zbek arxeologi, o’zbekiston fanlar akademiyasining muxbir a’zosi u.ismoilov g’orni qayta o’rgana boshladi. u.ismoilov g’orning bir necha joyida qazilmalar o’tkazib, toshdan ishlangan juda boy mehnat qurollari va hayvon suyaklarini topdi. selungʻurdagi suyak qoldiqlari 1994 yilda qizilolmada o‘zbekiston-rossiya xalqaro hamkor ekspeditsiyasi tadqiqot ishlarini olib bordi. yuqorida ta’kidlaganimizdek, ko‘lbuloq va uning atrofini tadqiq qilish ishlari 1994 yilda akad. u.i. islamov va rfa mmti professori n.k. anisyutkinlar boshchiligidagi ekspeditsiya tomonidan amalga oshirilgan edi. 1994 yilda qizilolmasoyda (angren daryosining …

3 / 30

tig‘ yoki chopqi shaklidagi ikkita ish qirra hosil qilingan. qurolning ish qirrasi ikki taraflama retushlash yordamida ajratilgan va bu qisman ishlatilish oqibatida hosil bo‘lgan. obiraxmat g‘ori tadqiqotlari . makon toshkent shahridan 100 km sharqroqda joylashgan bo‘lib, 1962 yilda ya.g‘. g‘ulomov boshchiligidagi ekspeditsiya tomonidan tiyonshonning janubiy-g‘arbiy etaklaridagi burchmullo qishlog‘i yaqinida chorvoq suv ombori qurilishidagi qidiruv ishlari vaqtida topilgan (rasm. 9). obiraxmat g‘ori yirik yumaloq g‘ovak bo‘lib, og‘zi janubga qaragan: eni kirish qismida 20 m, chuqurligi – 9 m, tomining eng baland joyi 11,8 m. g‘orning ichidagi g‘ovak qatlamlarning qalinligi 10 m va ular 22 ta litologik qatlamlarga ajratilgan. g‘orning butun ichki maydoni bo‘ylab qalin qatlamlarning mavjudligi va ularda paleolit davri madaniy qoldiqlarining borligi bir necha o‘n minglab yillar mobaynida hududda yashagan ibtidoiy odamlar moddiy madaniyati evolyutsiyasini kuzatish imkonini beradi. yodgorlik dastavval x.k. nasritdinov tomonidan, m.m. gerasimov hamda a.r. muhamadjonovlar rahbarligida o‘rganilgan (1963 y.), va tadqiqotlar r.h. sulaymonov (1964- 1965 yy.) tomonidan …

4 / 30

n yuqoriroqda joylashgan. ana shu joyda 2-terassa bilan vodiyning pastki chuqurlik joyi bilan oraliq maydon saqlanib qolgan (eni 50 - 70 m). ushbu yarim terassaning qirrasi yirik yemirilgan g’o’lalar bilan o’ralgan va uning terassadan balandligi 1 - 3 m. to’daxotin 2 makoni (dodekatim 2) (41º34′20,4″ shimoliy kenglik, 70º09′48,9″, mutloq balandligi 1496 m) to’daxotin 1 makonidan 140 m g’arbroqda, ikkinchi terassaning qirg’og’ida joylashgan. qazib o’rganilgan maydondagi g’ovak qatlamlarning umumiy qalinligi 3 m ga yetadi. yuqori 130 sm lik qatlam kulrang-qo’ng’ir qumloqdan iborat (115 sm chuqurlikda qo’ng’ir qatlamcha uchraydi uning orasida chirigan qo’ng’ir organik material aralashgan va qalinligi 2 sm). yodgorlikda dastavval artefaktlarga ega 8 ta qatlam ajratilgan bo’lib, 2006-2007 yillardagi aniq planigrafik va stratigrafik tadqiqotlar bu yerda 5 ta madaniy qatlamlar mavjudligini ko’rsatdi. ushbu qatlamlarning eng ustkisi chim tuproq qatlam bo’lib, u paleolit davri buyumlari bilan birga ancha keyingi davrlarga oid artefaktlarni ham berdi. makon industriyasining xomashyoviy tarkibiga ko’ra, taxminan bir …

5 / 30

rali plitalar to’daxotin industriyasiga eng yaqin (geografik va texnik-tipologik jihatdan) analogiyalarni xx asrning 60-80-yillarida ochilgan va intensiv o’rganilgan toshkent vohasidagi ko’lbuloqning yuqori qatlamlarida kuzatish mumkin. birlamchi chaqmoqlash texnikasi prizmatik va yonlama nukleuslardan mayda plastinkalar hamda karenesimon nukleus-qirg’ichchalardan mikroplastinkalar ishlab chiqarishga qaratilgan. tosh qurollari orasida retushlangan plastinkalar va mikroplastinkalar, mayda iskanasimon qurollar va qirg’ichchalar ustunlik qiladi. industriyalarni qiyoslash kontekstida ko’lbuloqning yuqori paleolitga oid qatlamida uchburchak mikrolitning topilishi katta qiziqish uyg’otadi va u ishlanish texnikasi hamda morfologik jihatdan to’daxotin 2 makoni geometrik mikrolitlariga juda o’xshashdir. angillak g‘or-makoni. g‘or-makon qoratovning janubi-sharqiy tomonidagi oyoqchisoyning yuqorisida, uning shimoli-g‘arbiy qismida joylashgan. g‘or-makon ayvonsifat ko‘rinishga ega bo‘lib, janubi-sharq tomonga qaragan. qazishma davomida ko‘p sonli tosh qurollari, hayvon suyaklari va odam oyog‘i kaft suyagining bir bo‘lagi topilgan. tosh qurollari kvars va qayroqtoshdan yasalgan. ularning o‘lchami ancha kichik. g‘or-makon hududida sun’iy kulba qoldiqlari aniqlanmagan. angillak g‘orida yashagan ibtidoiy odamlar g‘or ayvoni atrofida barpo qilgan yengil kulbada yashagan bo‘lsa kerak. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 30 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oʻzbekiston paleolit davri arxeologiyasi"

paleolit davrini oʻrganishda xalqaro hamkorlik oʻzbekiston paleolit davri arxeologiyasi reja: 1.ilk paleolit davri yodgorliklari 2. oʻrta paleolit davri yodgorliklari 3. soʻnggi paleolit davri yodgorliklari mavzu: paleolit davrini oʻrganishda xalqaro hamkorlik ilk paleolitda madaniy muhitning mavjudligi alohida joylar bilangina chegaralansa so’nggi paleolitda esa madaniyat tizim sifatida shakllanadi. so’nggi paleolitning boshlari gominid evolyutsiyasi yakunlanib zamonaviy “aqlli odam” turi paydo paydo bo’ladi. so’nggi paleolitda turli-tuman tosh va boshqaqurollardan foydalaniladi. o’zbekiston hududida so’nggi paleolit davriga oid qoyaga solingan tasvir namunalari uchramasada ushbu davrga tegishli 30dan ortq manzilgohlar o’rganilgan, jumladan samarqand manzilgohi, ohangarondagi tosh qurolla...

Этот файл содержит 30 стр. в формате PPTX (5,0 МБ). Чтобы скачать "oʻzbekiston paleolit davri arxeologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oʻzbekiston paleolit davri arxe… PPTX 30 стр. Бесплатная загрузка Telegram