tibbiy biologiya fanidan mustaqil ishlaydi

PPTX 17 pages 432.8 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 432.8 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

turon zarmed universiteti davolash ishi fakulteti 105-guruh talabasi adizova shafoat va nasilloyeva dilshodaning “tibbiy biologiya” fanidan tayyorlagan mustaqil ish slaydi. turon zarmed universiteti davolash ishi fakulteti 105-guruh talabasi adizova shafoat va nasilloyeva dilshodaning “tibbiy biologiya” fanidan tayyorlagan mustaqil ish slaydi. mavzu: antropogenetika usullari: biokimyoyiv va sitogenetik usul. odam genetikasi odamlar populatsiyasidagi irsiyat va o‘zgaruvchanlik hodisalarini, normal va kasallikka sabab bo‘luvchi belgilaming nasldan naslga o‘tishidagi o‘ziga xosliklarni, atrof muhit omillarining ahamiyatini o‘rganuvchi fandir. uning eng muhim qismlaridan biri tibbiyot genetikasi hisoblanadi. bu fan irsiy kasalliklarni aniqlash, davolash va oldini olish masalalari bilan shug‘ullanadi. odam irsiyatini o‘rganishda bir qancha mushkulotlar mavjud. jumladan, insonlar jamiyatida maqsadga muvofiq bo'lgan nikohga erishish, ya’ni tajribada duragaylash usulini qo'llash mumkin emas. buning ustiga har bir oilada avlodlar soni kam bo'lib, hozirgi vaqtda o'rtacha 3-4 tadan ortmaydi. shuningdek, irsiyatchi olim 1-2 tadan ortiq avlodni kuzata olish imkoniyatiga ega emas. bulardan tashqari, odam kariotipi juda murakkab bo'lib, bog'lanish guruhlari …

2 / 17

ga imkon beradi. 6. xromosomalarni mikroskop yordamida tadqiq qilishga. xromosomalarni o‘rganish uchun tez bo‘linadigan hujayralar (fibroblastlar, suyak ko'migi hujayralari, periferik qon hujayralari, homila hujayralari) laboratoriyada maxsus oziqlantiruvchi muhitlar yordamida sun’iy o‘stiriladi. ozuqa muhitiga hujayralarning bo‘linishini tezlashtiruvchi fitogemagglutinin moddasi qo'shiladi. keyin kolxitsin moddasi qo'shilganda hujayralar bo‘linishi mitozning metafaza bosqichida to'xtaydi. hujayralarga gipotonik eritma yordamida ta’sir etilsa ular shishadi va bir-biridan uzoqroq masofada erkin joylashadi. natijada, metafaza plastinkalari hosil bo'ladi. keyingi bosqichda metafaza plastinkalari rasmga tushi- riladi. so'ngra xromosomalar katta-kichikligiga, sentromeralar joylashishiga qarab rasmdan kesib olinadi va kariogramma (bitta hujayra xromo-somalarining sistemalashtirilgan to'plami) tuziladi. ayrim biologik tur uchun xos bo'lgan xromosomalar to'plami kariotip deyiladi. kariotipning umumlashtirilgan sxematik ifoda- lanishi idiogramma deyiladi. xromosomalarni bir-biridan ajratish uchun morfometriya usuli qo'llaniladi, ular mikrometrlar yordamida o‘lchanadi, kalta yelkaning uzun yelkaga nisbati (sentromera indeksi) aniqlanadi. xromosomalarni o'rganishda 1960- yilda taklif qilingan xalqaro denver tasnifi (klassifikatsiyasi)dan foydalaniladi. bu tasnifning asosida xromosomalar o'lchovini va birlamchi belbog'ning joylanishini aniqlash yotadi. …

3 / 17

. bu — differensial bo'yash usuli, oddiy usulga nisbatan ishonchli natija beradi. sitogenetika usullari ichida eng oddiy va tez natija beradigani jinsiy xromatinni aniqlash usulidir. bu usuldan x xromosoma sistemasidagi buzilishlarni aniqlashda keng foydalaniladi. bunda jinsiy xromatin interfaza holatidagi yadro membranasi tagiga joylashib, asosli b o ‘yoqlar bilan bo‘yaladigan qoramtir dog‘ sifatida ko‘rinadi. jinsiy xromatin spirallashgan holatdagi x xromosomadir. jinsiy xromatinni har qanday som atik hujayrada ham tekshirsa bo‘ladi, lekin lunj epiteliyasi, qon surtma preparatini tekshirish amaliy tibbiyotda ko'proq qo‘llaniladi. normal ayol kariotipida ikkita x xromosoma mavjud bo‘lib, ulardan biri jinsiy xromatinni hosil qiladi. odamda jinsiy xromatinning soni (n) shu shaxs- dagi x xromosomalardan bitta kam bo'ladi (n = x - 1). xo kariotipiga ega bo'lgan ayolda (x monoso- miyasi, shereshevskiy-terner sindromi) yadroda jinsiy xromatin aniqlanmaydi. x trisom iyasi (xxx) sindromida ikkita jinsiy xromatin, erkaklarda uchraydigan klaynfelter sindromida (xxy) bitta jinsiy xromatin aniqlanadi. shunday qilib, x va y xromatinni aniqlash …

4 / 17

urakkab bo‘lib, ikkita bosqichda o'tkaziladi. birinchi bosqich — skrining usuli bo‘lib, ko‘p sonli shaxslarda tekshirish o‘tkazishga asoslangan. buning uchun qulay, ko‘p harajat talab qilinmaydigan, tez natija beruvchi ekspress usullardan foydalaniladi (siydik, qon, so‘lak va boshqalar tekshiriladi). mikrobiologik testlar ham yaxshi natija beradi (masalan, ba’zi bakteriyalar sog'lom odamlarga qaraganda kasalning qonida, siydigida yaxshi rivojlanishi mumkin). skrining tekshirishlar yordamida ko‘p sonli tekshirilganlar orasidan ma’lum kasalikka shubhali bo'lgan ayrim shaxslar ajratib olinadi. ikkinchi bosqichda tanlab olinganlarda shubha qilinayotgan kasallik bor yoki yo‘qligi aniqlanadi. bu bosqich maxsus laboratoriyalarda, murakkab tadqiqot usullari qo‘llanilib o‘tkaziladi. moddalar almashinuvi buzilishining asosiy sababi irsiy axborot tuzilishi o‘zgarishlaridir. natijada, oqsillar, fermentlar, lipidlar, uglevodlar tuzilishi, ularning faolligi o‘zgaradi, moddalar oxirigacha parchalanmaydi, organizm uchun zararli oraliq mahsulotlar hosil bo‘ladi. e’tiboringiz uchun tashakkur! image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 17

tibbiy biologiya fanidan mustaqil ishlaydi - Page 5

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiy biologiya fanidan mustaqil ishlaydi"

turon zarmed universiteti davolash ishi fakulteti 105-guruh talabasi adizova shafoat va nasilloyeva dilshodaning “tibbiy biologiya” fanidan tayyorlagan mustaqil ish slaydi. turon zarmed universiteti davolash ishi fakulteti 105-guruh talabasi adizova shafoat va nasilloyeva dilshodaning “tibbiy biologiya” fanidan tayyorlagan mustaqil ish slaydi. mavzu: antropogenetika usullari: biokimyoyiv va sitogenetik usul. odam genetikasi odamlar populatsiyasidagi irsiyat va o‘zgaruvchanlik hodisalarini, normal va kasallikka sabab bo‘luvchi belgilaming nasldan naslga o‘tishidagi o‘ziga xosliklarni, atrof muhit omillarining ahamiyatini o‘rganuvchi fandir. uning eng muhim qismlaridan biri tibbiyot genetikasi hisoblanadi. bu fan irsiy kasalliklarni aniqlash, davolash va oldini olish masalalari bilan shug‘ul...

This file contains 17 pages in PPTX format (432.8 KB). To download "tibbiy biologiya fanidan mustaqil ishlaydi", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiy biologiya fanidan mustaq… PPTX 17 pages Free download Telegram