tibbiy biologiya fanidan tayyorlagan mustaqil ish

PPTX 20 pages 976.2 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 976.2 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

turon zarmed universiteti davolash ishi fakulteti 105-guruh talabasi jabborova shahnoza va baxtiyorova rushananing “tibbiy biologiya” fanidan tayyorlagan mustaqil ish slaydi. turon zarmed universiteti davolash ishi fakulteti 105-guruh talabasi jabborova shahnoza va baxtiyorova rushananing “tibbiy biologiya” fanidan tayyorlagan mustaqil ish slaydi. mavzu: reparatsiya fermentlari faoliyatining xilma-xilligi. noallel genlarning ta’siri. pleytropiya. reparatsiya. mutagenlar ta’sirida kelib chiqqan mutatsiyalarni hujayrada tuzatish mexanizmlari mavjud bo‘lib, bu jarayonni reparatsiya deb ataladi. gen mutatsiyalari (transgenatsiyalar) hujayrada replikatsiya va reparatsiya jarayonlari buzilishi natijasida kelib chiqadi. reparatsiya uch bosqichda amalga oshiriladi: 1. replikatsiya boshlanguncha dnkning o‘zgargan qismi fermentlar yordamida kesib tashlanadi va normal azotli asoslar bilan tiklanadi. 2. replikatsiya jarayonida yuqoridagi o‘zgarishlar replikatsiya davrida amalga oshiriladi. 3. replikatsiyadan keyin oqsillar, fermentlar faolligi o‘zgarishi yo‘li bilan amalga oshiriladi. reparatsiya xatoliklari — reparatsiya jarayonida fermentning mutant qismini emas, unga komplementar normal qismning buzilishi natijasida kelib chiqadigan mutatsiya. keyin esa qo‘sh mutant bispiral sintezlanadi. bunday mutatsiyalarga pigmentli kserodermiya misol bo‘la oladi. noallel …

2 / 20

da eshitish qobiliyati normal rivojlanadi. agar ikkita allelmas genlarning bittasi retsessiv gomozigota holida kelsa (ddee va ddee) karlik kasalligni kuzatiladi. interferon oqsili, gemoglobin polipeptidlari sintezlanishi, sochning pigmentatsiyasi ham komplementarlik xususiyatiga bog'liq. komplementarlikda belgilar ajralishi 9 : 3 : 3 : 1; 9 : 7; 9 : 6 : 1; 9 : 3 : 4 nisbatda kuzatiladi. masalan, noallel genning har biri mustaqil ravishda yangi belgini yuzaga chiqarsa, f 2 da ajralish 9:3:3:1 nisbatda bo‘ladi. komplementar irsiylanishga misol qilib qush boquvchi havaskorlarga tanish bo‘lgan avstraliya xoldor to‘tilarining pat rangining irsiylanishini olish mumkin. xoldor to‘tilarning pat rangi oq, sariq, havorang, yashil bo‘ladi. agar havorang patli to‘ti oq patli to‘ti bilan chatishtirilsa, birinchi avlodda patning havorang belgisi dominantlik qiladi. birinchi avloddagi erkak va urg‘ochi havorang to‘tilar o‘zaro chatishtirilsa, olingan f2 avlod to‘tilari orasida esa 75% havorang, 25% oq rangli bo‘ladi. xuddi shunday holatni biz sariq patli to‘tilar bilan oq patli to‘tilarni chatishtirganda ham …

3 / 20

l ravishda belgiga ta’sir ko‘rsata olmasa, f2 da 9:7 nisbatda ajralish beradi. xushbo‘y no‘xat o‘simligining fenotip jihatdan o‘xshash oq gulli, lekin genotip bo‘yicha farq qiluvchi navlari chatishtirilganda shunday natija olingan. genlarning o‘zaro 9:7 nisbatda komplementar ta’siri. (rasm) komplementar genlar mustaqil ravishda u yoki bu belgini yuzaga chiqarsa f2 da fenotip bo‘yicha 9:6:1 nisbatda ajralish kuzatiladi. genlarning o‘zaro 9:6:1 nisbatda komplementar ta’siri. 2.epistaz — har xil allelga kiruvchi genlarning biri ikkin- chisining ta’sirini bo'g'ib qo'yishi holati. agar dominant allel epistazlik xususiyatiga ega bo‘lsa dominant epistaz, gomozigot holida retsessiv allellar epistazi retsessiv epistaz deyiladi. ta’siri yuzaga chiqmay qoladigan gen gipostatik gen, ustun keluvchi gen esa supressor deb ataladi. masalan, tovuqlarda patning rangi, qovoq urug‘i rangi epistaz ta’sir natijasida yuzaga chiqadi. odamlarda epistaz ta’sirga „bombey fenomeni“ misol bo‘la oladi. ia, ib allellar retsessiv gomozigot holidagi boshqa allel (hh) bilan birga genotipda uchraganda (iaiahh ibibhh) ii yoki iii emas, balki i qon guruhida kuzatiladi. …

4 / 20

ishi dominant holatdagi melanin geniga bog'liq. lekin bu belgining miqdoriy ko'rsatkichlari to'rtta har xil allelga kiruvchi polimer genlarga bog'liq. bu genlarning dominant allellari qancha ko'p bo'lsa, teri pigmentatsiyasi shuncha kuchli namoyon bo'ladi. polimer irsiylanish kumulativ va nokumulativ polimeriyaga ajratiladi. kumulativ polimeriyada ikki juft noallel gen ishtirokida f2 da fenotip bo‘yicha nisbat 1:4:6:4:1 bo‘ladi. odamlarda teri rangining irsiylanishini olish mumkin, bu belgi ikki juft noallel genning kumulativ ta’siriga bog‘liq holda yuzaga chiqadi. nokumulativ polimeriyada genotipda polimer genlardan birorta dominant alleli bo‘lsa ham belgi yuzaga chiqadi. dominant allellar soni belgining yuzaga chiqish darajasiga ta’sir ko‘rsatmaydi. nokumulativ polimeriyada ikki juft noallel gen ishtirokida f2 da fenotip bo‘yicha nisbat 15:1 bo‘ladi. masalan, jag‘jag‘ o‘simligida qo‘zoqcha mevasi uchburchak va tuxumsimon shaklda bo‘ladi. agar qo‘zoqchasi uchburchak jag‘jag‘ bilan qo‘zoqchasi tuxumsimon shakldagi jag‘jag‘ chatishtirilsa, f1 avlodda qo‘zoqcha mevalarning uchburchak shakli hosil bo‘ladi, f2 duragaylarining 15/16 qismi uchburchak, 1/16 qismi esa tuxumsimon shakldagi mevaga ega bo‘ladi. genlarning o‘zaro …

5 / 20

eltirib chiqaradi. genlarning pleyotrop ta’siri birinchi marta g. mendel tomonidan aniqlangan, bunda u to‘q qizil gulli o‘simliklarning barg qo‘ltig‘ida qizil dog‘larni, urug‘ po‘sti esa kulrang yoki qo‘ng‘ir rangda bo‘lishini kuzatgan. bunday belgilarning rivojlanishi bitta irsiy omil (gen) ta’sirida amalga oshadi. odamda retsessiv irsiy kasallik – o‘roqsimon anemiya uchraydi. gemo g lobin molekulasida aminokislotalardan birining o‘rin almashib qolishi eritrotsit shaklining o‘zgarishiga olib keladi. shu bilan bir vaqtda yurak-qon tomir, nerv, ovqat hazm qilish, ayirish sistemalarida chuqur o‘zgarishlar yuzaga chiqadi. mazkur kasallik bo‘yicha gomozigota organizm bolalikda nobud bo‘ladi. shunday qilib, «gen belgining rivojlanishini belgilaydi» degan ibora ma’lum darajada shartlidir, chunki genning ta’siri boshqa genlarga bog‘liq. genlarning o‘zaro ta’siri yuzaga chiqishiga tashqi muhit omillari ham ta’sir ko‘rsatadi. genotip o‘zaro ta’sirlashadigan genlar sistemasidir. e’tiboringiz uchun tashakkur! image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiy biologiya fanidan tayyorlagan mustaqil ish"

turon zarmed universiteti davolash ishi fakulteti 105-guruh talabasi jabborova shahnoza va baxtiyorova rushananing “tibbiy biologiya” fanidan tayyorlagan mustaqil ish slaydi. turon zarmed universiteti davolash ishi fakulteti 105-guruh talabasi jabborova shahnoza va baxtiyorova rushananing “tibbiy biologiya” fanidan tayyorlagan mustaqil ish slaydi. mavzu: reparatsiya fermentlari faoliyatining xilma-xilligi. noallel genlarning ta’siri. pleytropiya. reparatsiya. mutagenlar ta’sirida kelib chiqqan mutatsiyalarni hujayrada tuzatish mexanizmlari mavjud bo‘lib, bu jarayonni reparatsiya deb ataladi. gen mutatsiyalari (transgenatsiyalar) hujayrada replikatsiya va reparatsiya jarayonlari buzilishi natijasida kelib chiqadi. reparatsiya uch bosqichda amalga oshiriladi: 1. replikatsiya boshlanguncha dn...

This file contains 20 pages in PPTX format (976.2 KB). To download "tibbiy biologiya fanidan tayyorlagan mustaqil ish", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiy biologiya fanidan tayyor… PPTX 20 pages Free download Telegram