mikroorganizmlarning o’sishi, ko’payishi va harakatlanishi

PPTX 65 pages 5.2 MB Free download

65 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.2 MB

File type PPTX

Pages 65

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 65

prezentatsiya powerpoint 5-mavzu: mikroorganizmlarning o’sishi, ko’payishi va harakatlanishi. reja: 1. bakteriya hujayrasining o’sishi…………………………………2 2. bakteriyalarning spora hosil qilishi…………………………20 3. bakteriyalarning ko’payishi…………………………………….29 4. bakteriyalarning rivojlanish tsikli……………………………37 5. prokariotlarning ko’payish usullari…………………………40 6. bakteriyalarning rivojlanish fazalari……………………….44 7. bakteriyalarning harakatlanishi………………………………47 1. tayanch iboralar: o’sish, ko’payish, replikon, spora, xivchinlar, duksimon, ekzina, intina, polyar o’sish, ekvatorial o’sish, asporogen irq, fazalar, xivchinlar. 1. bakteriya hujayrasining o’sishi. mikroorganizmlar ham o’sadi, ham ko’payadi. o’sish deganda, hujayradagi butun kimyoviy moddalarning (oqsil, phk, dnk va boshqalar) bir-biriga mutanosib tarzda ko’payishi tushiniladi. o’sish natijasida hujayraning kattaligi va massasi oshadi. hujayraning kattaligi ma’lum darajaga yetgandan so’ng, u ko’paya boshlaydi. o'sishni to'rt xil faza bilan modellashtirilishi mumkin: kechikish fazasi (a), log faza yoki eksponensial faza (b), statsionar faza (c) va o'lim fazasi (d) (1-2-rasmlar). 1-rasm. o'sish l = log (raqamlar) sifatida ko'rsatilgan, bu erda raqamlar t (vaqt) ga nisbatan ml ga koloniya hosil qiluvchi l = log (raqamlar) t (vaqt) - kechikish fazasi - …

2 / 65

umuman boʻlmagan bu davr kechikish fazasi deb ataladi va 1 soatdan bir necha kungacha davom etishi mumkin. ushbu fazada hujayralar uyqu holatida emas. 2. logarifmik faza yoki eksponensial faza hujayraning ikki baravar ko'payishi bilan tavsiflangan davrdir. vaqt birligida paydo bo'ladigan yangi bakteriyalar soni hozirgi populyatsiyaga proportsionaldir. agar o'sish cheklanmagan bo'lsa, ikki baravar ko'payish doimiy sur'atda davom etadi, shuning uchun ham hujayralar soni va populyatsiyaning ko'payishi har bir ketma-ket vaqt oralig'ida ikki baravar ko'payadi. ushbu turdagi eksponensial o'sish uchun hujayra sonining tabiiy logarifmini vaqtga nisbatan chizish to'g'ri chiziq hosil qiladi. bu chiziqning qiyaligi organizmning o'ziga xos o'sish tezligi bo'lib, u vaqt birligida hujayra bo'linishlar sonini ko'rsatadi. ushbu o'sishning haqiqiy tezligi (ya'ni rasmdagi chiziqning qiyaligi) hujayra bo'linish hodisalarining chastotasiga va ikkala qiz hujayraning omon qolish ehtimoliga ta'sir qiluvchi o'sish sharoitlariga bog'liq. nazorat qilinadigan sharoitda siyanobakteriyalar soni kuniga to'rt marta, keyin esa uch baravar ko'payishi mumkin. eksponensial o'sish cheksiz davom eta olmaydi, chunki …

3 / 65

endogen tarzda hosil bo'lgan reaktiv kislorod turlari bunday zararlarning asosiy manbai bo'lib ko'rinadi. 4. o'lim bosqichida (pasayish bosqichi) bakteriyalar nobud bo'ladi. bunga ozuqa moddalarining etishmasligi, atrof-muhit harorati turning bardoshlik chegarasidan yuqori yoki pastligi yoki boshqa zararli sharoitlar sabab bo'lishi mumkin. 5. uzoq muddatli statsionar faza, erta statsionar fazadan farqli o'laroq (hujayra bo'linishi kam) juda dinamik davr bo'lib, unda tug'ilish va o'lim nisbati muvozanatlanadi. atrof-muhit omillari: 1. harorat, 2. ph darajasi, 3. suv faolligi, 4. havo, 5. makro va mikroelementlar, va 6. toksinlar kabi bakteriyalarning o'sish tezligiga ta'sir qiladi. ekstremofillar bundan mustasno, sharoitlar bakteriyalar o'rtasida nisbatan mos keladi. bakteriyalar o'sish uchun maqbul sharoitlarga ega, ammo bu sharoitlardan tashqarida stress o'sishning pasayishi yoki to'xtab qolishi, uyqu holati (masalan, spora shakllanishi) yoki o'limga olib kelishi mumkin. past-optimal o'sish sharoitlarini saqlash oziq-ovqat mahsulotlarini saqlashning asosiy tamoyilidir. 1. harorat. past haroratlar o'sish sur'atlarini pasaytiradi, bu esa muzlatgichning oziq-ovqat mahsulotlarini saqlashda muhim rol o'ynashiga olib keldi. …

4 / 65

abadiy muzlik, qutb yuzasi va chuqur okeanlarda uchraydi. 2. mezofillar o'rtacha haroratda ko'payadigan bakteriyalar bo'lib, 20°c dan 45°c gacha yaxshi o'sadi. bu haroratlar odamlarning tabiiy tana haroratiga mos keladi, shuning uchun ko'plab inson patogenlari mezofildir. 3. termofillar 45-80°c haroratda omon qoladi. 2. ph darajasi. bakteriyalar uchun optimal ph, (atsidofillar (kislotali muhitda yashay oladigan organizmlar) bundan mustasno) ph 6,5 dan 7,0 gacha bo'ladi. 3-rasm. arxeyalarni birinchi bo'lib ekstremal muhit sharoitlarida kashf etishgan. ko'p arxeyalar juda baland issiklikda yashashi mumkin, masalan termofillar 100°c issiqlik geyzerlarda yashaydi, barofillar esa 700 atmosfergacha boʻlgan bosimda yasha oladi. ekstremofil arxeyalar asosan 4 guruhga bo'linadilar, bular: galofillar, termofillar, atsidofillar va alkalifillardir. ba'zi bakteriyalar ph ni o'zgartirishi mumkin, masalan, kislotani chiqarib, sub-optimal sharoitlarga olib keladi. 3. suvdagi faollik suv faoliyati go’shtni quritish, meva qoqilari, bug’doy doni 15% namlikda unmaydi. 4. hava. kislorod bakteriyalar aerob yoki anaerob bo'lishi mumkin. zarur bo'lgan kislorod darajasiga qarab, bakteriyalar quyidagi sinflarga bo'linadi (4-rasm): …

5 / 65

pastki qismida to'planadi. https://en.wikipedia.org/wiki/obligate_anaerobe 3. fakultativ anaeroblar kislorod bilan yoki kislorodsiz o'sishi mumkin, chunki ular energiyani aerob yoki anaerob usulda metabollashi mumkin. ular asosan tepada to'planadi, chunki aerob nafas fermentatsiyaga qaraganda ko'proq atp hosil qiladi. 4. mikroaerofillar kislorodga muhtoj, chunki ular fermentatsiya qila olmaydi yoki anaerob holda nafas olmaydi. biroq, ular kislorodning yuqori konsentratsiyasi bilan zaharlanadi. ular probirkaning yuqori qismida to'planadi, lekin eng yuqori qismida emas. 5. aerotolerant anaeroblar kislorodga muhtoj emas, chunki ular atp hosil qilish uchun fermentatsiyadan foydalanadilar. majburiy anaeroblardan farqli o'laroq, ular kislorod bilan zaharlanmaydi. ularni probirka bo'ylab bir tekis taqsimlangan holda topish mumkin. a) escherichia coli b) salmonella c) streptococcus pneumoniae d) haemophilus influenzae 5-rasm. 3. fakultativ anaeroblar 5. mikroorganizmlar hayotida mikroelementlar. ko'p miqdorda ozuqa moddalari temirning biologik va patologik roli 6. toksik birikmalar. etanol kabi zaharli birikmalar bakteriyalarning o'sishiga to'sqinlik qilishi yoki o'ldirishi mumkin. bu dezinfektsiyalash va oziq-ovqat mahsulotlarini saqlash uchun foydalidir . bakteriyalarning ko’payishi. …

Want to read more?

Download all 65 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikroorganizmlarning o’sishi, ko’payishi va harakatlanishi"

prezentatsiya powerpoint 5-mavzu: mikroorganizmlarning o’sishi, ko’payishi va harakatlanishi. reja: 1. bakteriya hujayrasining o’sishi…………………………………2 2. bakteriyalarning spora hosil qilishi…………………………20 3. bakteriyalarning ko’payishi…………………………………….29 4. bakteriyalarning rivojlanish tsikli……………………………37 5. prokariotlarning ko’payish usullari…………………………40 6. bakteriyalarning rivojlanish fazalari……………………….44 7. bakteriyalarning harakatlanishi………………………………47 1. tayanch iboralar: o’sish, ko’payish, replikon, spora, xivchinlar, duksimon, ekzina, intina, polyar o’sish, ekvatorial o’sish, asporogen irq, fazalar, xivchinlar. 1. bakteriya hujayrasining o’sishi. mikroorganizmlar ham o’sadi, ham ko’payadi. o’sish deganda, hujayradagi butun kimyoviy moddalarning (oqsil, phk, dnk va boshqalar) bir-biriga mut...

This file contains 65 pages in PPTX format (5.2 MB). To download "mikroorganizmlarning o’sishi, ko’payishi va harakatlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroorganizmlarning o’sishi, k… PPTX 65 pages Free download Telegram