organizmning o’sishi va rivojlanishi

PPTX 13 pages 797.5 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 797.5 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

prezentatsiya powerpoint termiz davlat pedagogika instituti tabiiy va aniq fanlar fakulteti biologiya ta'lim yoʻnalishi 1-bosqich 102-guruh talabasi xolmurodova dilraboning sitologiya, gistologiya, embriologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: organizmning o’sishi va rivojlanishi reja: 1.o’sish va rivojlanish tushunchalari 2.o’sishning asosiy bosqichlari 3. rivojlanish turlari o’sish -bu organizm hajmi va og’irligining ortishi hisoblanadi, ya’ni organizmlar bo’yiga, eniga kengayadi va uzayadi. organizmning o’sishi organizm tabiatiga (irsiyatiga), tashqi muhit sharoitiga va rivojlanish stadiyalariga (davrlariga) bog’liq bo’ladi. shuni aytish kerakki, ba’zan sekin o’sishda -rivojlanish tezlashishi yoki tez o’sishda esa rivojlanish sekinlashishi mumkin. rivojlanish tezligi birgina o’sish tezligiga yoki organik moddalarning to’planishiga bog’liq bo’lib qolavermaydi, balki u ko’pgina tashqi muhit omillariga ham bog’liq rivojlanish-hujayrada va organlar hosil bo’lishdagi sifat o’zgarishlarida namoyon bo’ladi. natijada o’simliklarda turli xil hayotiy fazalar bo’lib o’tadi. organizmlarning yangi tizimi hosil bo’lishida kuzatiladigan fiziologik, bioximik va morfologik o’zgarishlar rivojlanish deyiladi. o’sish va rivojlanish organizmlarning irsiy xususiyatlari bo’lib, ular tashqi muhit bilan uzviy bog’langan bo’ladi o’sish …

2 / 13

r hajmining ortishi asosan tirik tabiatning turli xil vakillari bo’lgan o’simliklar, hayvonlar va odamlarga ma’lum bir muhit sharoitida yashash va rivojlanish xususiyati ato etilgan. o’simlik organizmlarining hayotiy sikllari quyidagi davrlardan (fazalardan) tashkil topgan:1. embrional davri -zigotaning hosil bo’lishi;2. yuvenil davri -murtakning o’sishi va vegetativ organlarning hosil bo’lishi;3. yetilish davri -gullarning paydo bo’lishi, reproduktiv organlarning shakllanishi;4. ko’payish davri (meva hosil bo’lish) -bir marta yoki ko’p marta meva berish; 5. qarilik davri -parchalanish jarayonining ustunligi.ontogenez. o’simliklarning individual taraqqiyot davri ontogenezini bilish va o’rganish fan va amaliyot uchun muhim ahamiyat kasb etadi. ontogenez deb o’simliklarning tuxum hujayrasining urug’lanishidan tabiiy nobud bo’lishgacha (qurishigacha) bo’lgan davriga aytiladi. o’sish xarakteriga qarab, o’simliklar bir yillik, ikki yillik va ko’p yillik bo’lib, ularning ontogenezi ham har xil bo’ladi. o’z hayoti davrida bir marta gullab meva hosil qiladigan o’simliklarni monokarpiklar deyiladi. bularga hamma bir yillik o’simliklar, ko’p yillik o’simliklardan, bambuk, kovrak (ferula), agava, sabzi, lavlagi va karamlar kiradi. hayot …

3 / 13

rganizmlar ontogenezi, ular hosil bo’lgandan boshlanib, qayta bo’linishi yoki nobud bo’lishi bilan tugallanadi. jinsiy usulda ko’payuvchi organizmlarda ontogenez zigotaning hosil bo’lishidan boshlanib, ularning o’limi bilan tugallanadi. ontogenez (yunoncha onton-mavjudot, genezis-rivojlanish so’zlaridan olingan). bu tushuncha 1866 yilda e.gekkel tomonidan fanga kiritilgan. ontogenezning uchta tipi bor:1. lichinkali rivojlanish.2. lichinkasiz rivojlanish.3. ona qornida rivojlanish.lichinkali rivojlanish tuxum hujayrada sariq moddasi kam bo’lgan organizmlarda kuzatiladi. ularning lichinkasi yetuk shaklidan o’z tuzilishi bilan farq qiladi. lichinkasiz ontogenez tuxumda oziq moddalar ko’p bo’lgan organizmlar (baliqlar, reptiliyalar, qushlar)da kuzatiladi. organizmning hamma hayotiy funksiyalari ona organizmi orqali amalga oshadi.ontogenez asosan ikki davrga:1) embrional rivojlanish davri 2) postembrional rivojlanish davriga bo’linadi.embrional rivojlanish davri. bu davr zigota hosil bo’lishidan boshlanib tug’ilguncha yoki tuxum qobiqlaridan chiqquncha davom etadi. embrional davri zigota, maydalanish, blastula, gastrula, birlamchi orgenogenez bosqichlariga bo’linadi. zigota ko’p hujayrali organizmning bir hujayrali bosqichidir. u tuxum va urug’ hujayraning qo’shilishi natijasida hosil bo’ladi. zigota davri juda qisqa vaqt davom etib, bunda …

4 / 13

.png image4.png bolaning o’sishi va rivojlanishi muayyan qonuniyatlar asosida boradi, bularga geteroxroniya va akseleratsiya kiradi. notekis rivojlanish yoki geteroxroniya organizmning normal holatida o’sish va rivojlanish bir-biri bilan juda yagin alohida va hamkorlikda bo’lsa ham, ular bir vaqtda bir- il jadallikda sodir bo"lmaydi, chunki biron bir a’zo massasining kattalashishi uni bir vagida funksional jihatdan takomillashuvini bildirmaydi. ontogenezda, birinchi navbatda, ontogenezning ushbu bosqichida yoki yaqin kelajakdagi organizmni yashashi uchun zrur bo'lgan a'z0 va tizimlarning rivojlanish tezligi o'zgaradi. ushbu bosgichda zarur bo’lmagan funksional tizimlarning esa, aksincha orgada goladi. bunga mos ravishdagi alillami umumnlashtirishda, pk. anonxinning faoliyati organizmni foydali moslanuvchanlik natijalarini ta’minlovehi tuzilmalar birligi sifatida namoyon bo'luvehi alohida funksional tizimlarni ontogenezda rivojlanishning geteroxronizm to’e'risidagi nazariyasi qo’l keladi. funksional tizimlarni ketma-ket shakllanishi sistemogenez. deb nomlanadi, {gil myshared /docprops/thumbnail.jpeg termiz daviat pedagogika institut tabiiy va anig fanlar fakulletibiologiya tatim yornalisi i-bosajch 102-guruh alabasi xolmuredova, diraboning sitologiyo, gistologiya, embriologive fanidan tayyorlagan taqdimoti

5 / 13

organizmning o’sishi va rivojlanishi - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "organizmning o’sishi va rivojlanishi"

prezentatsiya powerpoint termiz davlat pedagogika instituti tabiiy va aniq fanlar fakulteti biologiya ta'lim yoʻnalishi 1-bosqich 102-guruh talabasi xolmurodova dilraboning sitologiya, gistologiya, embriologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: organizmning o’sishi va rivojlanishi reja: 1.o’sish va rivojlanish tushunchalari 2.o’sishning asosiy bosqichlari 3. rivojlanish turlari o’sish -bu organizm hajmi va og’irligining ortishi hisoblanadi, ya’ni organizmlar bo’yiga, eniga kengayadi va uzayadi. organizmning o’sishi organizm tabiatiga (irsiyatiga), tashqi muhit sharoitiga va rivojlanish stadiyalariga (davrlariga) bog’liq bo’ladi. shuni aytish kerakki, ba’zan sekin o’sishda -rivojlanish tezlashishi yoki tez o’sishda esa rivojlanish sekinlashishi mumkin. rivojlanish tezligi birgina o’sish ...

This file contains 13 pages in PPTX format (797.5 KB). To download "organizmning o’sishi va rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: organizmning o’sishi va rivojla… PPTX 13 pages Free download Telegram