hujayralar tuzilishi

PPT 22 pages 8.8 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.8 MB

File type PPT

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

slayd 1 o’simlik hujayrasini tuzilishi o’simlik xujayrasi qattiq xujayra qobig’i va protoplastdan iborat. protoplast-hujayra protoplazmasi bo’lib, hujayra qobig’i bilan chegaralangan. protoplast sitoplazma va yadrodan iborat. sitoplazmada ribosomalar, mikronaychalar, plastidalar, mitoxondriyalar, golji apparatlari, membranali sistemadan endoplazmatik to’r va diktiosomlar uchraydi. bulardan tashqari organoidlar va membranalar sistemasi joylashgan xujayra sitoplazmasining matriksi yoki asosiy moddasi mavjud sitoplazma hujayra qobig’idan plazmatik membrana bilan ajratilib turadi. hujayrada bir yoki bir necha vakuollar uchraydi. vakuola pufakchalardan iborat bo’lib, hujayra shirasi bilan to’lgan. vakuolni elementar membrana tonoplast o’rab turadi. tirik o’simlik xujayrasida asosiy moddalar, organoidlar, kiritmalar doimo harakatda bo’ladi. bunday sitoplazmaning harakatiga sikloz deyiladi. sikloz hujayra ichidagi borliqning harakatini, qo’shni hujayralar bilan va tashqi muhit bilan almashishini yengillashtiradi. plazmatik membrana 3 qavatdan (to’q-och-to’q) iborat. plazmatik membrananing asosiy vazifasi: 1) hujayralararo va tashqi muhit bilan almashinishini ta’minlaydi. 2) hujayra qobig’ini sellyuloz mikrofibrillarni sintezida va o’zaro kelishilgan holda to’planishini (joylanishini) ta’minlaydi. 3) hujayrani o’sishini va differentsiatsiyasini tekshiruvchi sistemaga gormonal …

2 / 22

di. oqsil sintezida qatnashadi. yolg‘iz kelsa monosoma, gurug‘ bo‘lib to‘plansa polisoma deyiladi. * vakuola sitoplazma ichidagi hujayra shirasi bilan to’lgan bo’shliq. uning tarkibiga ko’ra o’simlik mevasi shirin, achchiq, nordon bo’lishi mumkin. vakuola tarkibini 70-95 % suv tashkil etadi. * sitoplazma endoplazmatik to‘r 1-hujayra qobig‘i; 2-plazmalemma; 3-plazmodesmalar; 4-endoplazmatik to‘rning membranalari; 5-kanalchalar; 6-sisterna; 7-vakuol; 8-tonoplast; 9-gialoplazma bitta membrana bilan o‘ralgan vakuollar va kanalchalar sistemasidan tashkil topgan. donador endoplazmatik to’r hujayra pardasini hosil qilish va o’sish markazi hisoblanadi. uning yordamida hujayra organellallari o’rtasidagi o’zaro aloqalar amalga oshadi. hujayraning vakuolalari, lizosomalar, mikrotanachalar va extimol diktiosomalar ham donador endoplazmatik turdan kelib chiqadi. silliq endoplazmatik to’r uncha rivojlanmagan bo’lib, ba’zi hujayralarda uchramasligi mumkin. u ko’pgina efir moylari, smolalar, kauchuk kabi moddalarga ega bo’lgan o’simlik hujayralarida yaxshi taraqqiy etgan bo’ladi. * sitoplazma goldji apparati 1-sisternalar; 2-kanalchalar; 3-pufakchalar; 4-membrana. o’simlik hujayralarida odatda bir necha sondagi diktiosomalar bo’lib, ularning yig’indisi goldji aparati deb ataladi. har bir diktiosoma murakkab parda …

3 / 22

amli tuzilishi 1-ichki membrana, 2-tashqi membrana, 3-ribosoma, 4-dnk, 5-donacha, 6-matriks, 7-membranaaro bo‘shliq. ko’pchilik hujayralarda topilgan organoid xisoblanib, ular diametri 250 a ga teng va ichi kanallardan iborat naychalardir. mikronaychalarning devorlari oqsil molekulalaridan tuzilgan. hujayrani bo’linishi vaqtida mikronaychalardan urchuk ipi hosil bo’ladi. hujayra bulinishining oxirgi bosqichida iplar qaytadan mikronaychalarga ajralib ketadi. extimol mikronaychalar zich hujayra qobig’iga ega bo’lmagan hujayralarda tayanch vazifasini bajarsa kerak. * sitoplazma plastidlar xloroplastning sxematik tuzilishi 1-ikki qavat membrana, 2-stroma, 3-granlar, 4-lamellalar, 5-moy donachalari, 6-ayrim tilakoid. plastida avtotrof o’simliklar hujayrasi uchun xos organelladir. bakteriyalar, shilimshiqlar va zamburug’larning hujayralarida bo’lmaydi. plastidalar sitoplazmadagi organoid xisoblanib, faqat yashil o’simliklar hujayralarida uchraydi. plastidalarda uglevodlar, oqsillar va moylarning to’plash jarayonlari boradi. hujayradagi hamma plastidalar yigindisi plastidomalar deb ataladi. plastidalar tarkibidagi buevchi modda va bajaradigan hayotiy vazifasiga ko’ra uch turga ajratiladi: yashil plastidalar - xloroplastlar, sariq, tuk sariq, qizil plastidalar - xromoplastlar, rangsiz plastidalar – leykoplastlar. * sitoplazma mikronaycha ko’pchilik hujayralarda topilgan organoid xisoblanib, …

4 / 22

i tayoqchasimon, uchburchak va boshqa shaklda bo’ladi turli pigmentlar sintezlanadi.gullarni changlanishida qatnashadi. sharsimon, ellipsimon gantelsimon amyobasimon va boshqa shakllarda buladi. ichki membranasi sust rivojlangan. jamg’arma moddalarni to’plash. kraxmal sintez qilib to’plovchi leykoplastlar-amiloplastlar, oqsil sintezlovchilarga protoplastlar, yog’ to’plovchilarga elayoplastlar deyiladi. 2 qavatli menbranali. ichki moddasi stroma,menbranasi tilokoid deyiladi. tilakoidlar to`planib granulalarni hosil qiladi. fotosintez yorug'lik energiyasini kimyoviy energiyaga aylantiradi va organik moddalar hosil bo'ladi. * 1-ikki qavat membrana, 2-stroma, 3-granlar, 4-lamellalar, 5-moy donachalari, 6-ayrim tilakoid * p l a s t i d a l a r – faqat o‘simlik hujayralarida bo‘ladi. ular tashqaridan ikkita membrana bilan qoplangan. beradigan rangiga qarab plastidalar 3 xil bo‘ladi. bular xloroplast, xromoplast, leykoplast. xloroplast yashil pigmentli xlorofill, qo‘ng‘ir rangli karotin va sariq rangli ksantofillarni o‘zida tutadi. xloroplastning asosiy vazifasi aynan xlorofil bilan bog‘liq. u fotosintez jarayoniga qatnashib anorganik moddalardan organik moddalar hosil qiladi. shu sababli xloroplastlar o‘simlikning faqat yer ustki, quyosh nurini qabul qiladigan, qismida …

5 / 22

natijasida hosil bo‘ladi. fermentlar yordamida bu kraxmal shakarga aylanadi va glyukoza ko‘rinishida bargdan boshqa organoidlarga harakatlanadi. leykoplastlarda fermentlar bo‘lmaydi. ular-ning o‘lchami xloroplastlardan ancha kichik va turg‘un shaklga ega emas. leykoplastlar ko‘pincha to‘qima va organlarning quyosh nuri tushmaydigan yer ostki qismi-da, ya’ni, ildiz, tugunak va urug‘da bo‘ladi. leykoplastlarning ichki membrana tizimi xloroplastlardagiga nisbatan kam taraqqiy etgan. ularning stromalarida ham dnk molekulalari va ribosomalar bor. leykoplastlarning asosiy vazifasi – zapas oziq moddalar, birinchi navbatda kraxmal, ba’zan oqsil va kam hollarda yog‘larni sintez qilishdan iborat. xromoplastlar o‘zida karotinoidlar guruhiga mansub qizil, qo‘ng‘ir va sariq pigmentlar tutadi. o‘lchamiga ko‘ra ular xloroplastlardan ancha kichik va turli—tuman shakllarda bo‘ladi. xromoplastlar odatda ayrim o‘simliklarning gul o‘ramida, pishgan mevalari va kuzgi barglarida bo‘ladi. ularning modda almashinuvi jarayonidagi vazifasi haligacha aniqlanmagan. ular-ning bilvosita vazifasi esa gullarning changlanishi va urug‘larni tarqalishi jarayonida hasharot va qushlarni jalb qilishdan iborat. evolyutsiya jarayonida plastidalardan dastlab xloroplast, ulardan esa o‘simlik tanasining qismlarga ajralishi bilan …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hujayralar tuzilishi"

slayd 1 o’simlik hujayrasini tuzilishi o’simlik xujayrasi qattiq xujayra qobig’i va protoplastdan iborat. protoplast-hujayra protoplazmasi bo’lib, hujayra qobig’i bilan chegaralangan. protoplast sitoplazma va yadrodan iborat. sitoplazmada ribosomalar, mikronaychalar, plastidalar, mitoxondriyalar, golji apparatlari, membranali sistemadan endoplazmatik to’r va diktiosomlar uchraydi. bulardan tashqari organoidlar va membranalar sistemasi joylashgan xujayra sitoplazmasining matriksi yoki asosiy moddasi mavjud sitoplazma hujayra qobig’idan plazmatik membrana bilan ajratilib turadi. hujayrada bir yoki bir necha vakuollar uchraydi. vakuola pufakchalardan iborat bo’lib, hujayra shirasi bilan to’lgan. vakuolni elementar membrana tonoplast o’rab turadi. tirik o’simlik xujayrasida asosiy moddalar, or...

This file contains 22 pages in PPT format (8.8 MB). To download "hujayralar tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: hujayralar tuzilishi PPT 22 pages Free download Telegram