ekvivalentsiz birliklar tarjimasi

DOCX 43 pages 52.0 KB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 52.0 KB

File type DOCX

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

kurs ishi mavzu: o‘zbek tarjimashunosligida ekvivalentsiz birliklar tarjimasining o‘ziga xos xususiyatlari mundarija: kirish 3 i bob. ekvivalentsiz birliklar: nazariy asoslar 6 1.1. ekvivalentsiz birliklar tushunchasi va uning lingvistik mohiyati……………6 1.2. ekvivalentsiz birliklarning klassifikatsiyasi 11 1.3. ekvivalentsiz birliklarning tarjima nazariyasidagi ahamiyati 13 ii bob.o‘zbek va ingliz tilida ekvivalentsiz birliklarning tarjima xususiyatlari 18 2.1. o‘zbek tilidagi ekvivalentsiz birliklarning tipologik tahlili 18 2.2. tarjima strategiyalari va usullari. 20 xulosa 24 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati 25 kirish mavzuning dolzarbligi. tarjimashunoslik sohasida ekvivalentsiz birliklarning tarjimasi tildan-tilga o‘tkaziladigan matnlar uchun muhim masalalardan biridir. bu masala hozirgi kunda tilshunoslar va tarjimonlar uchun dolzarb bo‘lib, ilmiy izlanishlar va tarjimaviy jarayonlarda e’tiborni jalb etmoqda. ekvivalentsizlik, aslida, bir tilning leksik, grammatik, semantik yoki pragmatik birligini boshqa tilda to‘liq aks ettira olmaslik holatini anglatadi. bu holat, ayniqsa, til va madaniyat o‘rtasidagi tafovutlar fonida keng tarqalgan. har bir til o‘ziga xos madaniyati, urf-odatlari, tarixiy tajribasi va shakllanadigan til tizimiga ega bo‘lgani sababli, ba’zan …

2 / 43

aslahatchisi”, “kaltakesak”, “mavluda” kabi so‘z va iboralar boshqa tillarda to‘liq mos kelmaydi. bu so‘zlar nafaqat leksik, balki pragmatik, semantik va madaniy tafovutlar bilan ham bog‘liqdir. shu sababli, tarjimashunoslikda bu masalani o‘rganish nafaqat tilning ichki tizimlarini tushunishga, balki madaniyatlar o‘rtasidagi farqlarni ham aniqroq ko‘rsatishga yordam beradi. bundan tashqari, globalizatsiya jarayonida tillar o‘rtasidagi muloqotning kuchayishi, ko‘plab ilmiy, madaniy va ijtimoiy matnlarning boshqa tillarga tarjima qilinishi zaruriyatini keltirib chiqarmoqda. shuning uchun tarjimonlarning ekvivalent so‘z va ifodalarni topishdagi qiyinchiliklari tilshunoslik va tarjimashunoslikda yangi ilmiy izlanishlar o‘tkazishga imkon yaratadi. o‘zbek tarjimashunosligida ekvivalentlik va ekvivalentsizlik tushunchalari hali to‘liq o‘rganilmagan, bu esa ilmiy izlanishlarga katta imkoniyatlar yaratadi. masalan, turli madaniyatlarning tilga ta’siri, so‘z va iboralarni to‘g‘ri tarjima qilishda yuzaga keladigan xatoliklar va ularga qarshi yondashuvlar bugungi kunda kam o‘rganilgan mavzulardir. shu nuqtai nazardan, ekvivalentlik va ekvivalentsizlik masalalari o‘zbek tarjimashunosligida dolzarb bo‘lib qolmoqda tillarning leksik-semantik tuzilishidagi o'ziga xos xususiyatlar, madaniy-lingvistik farqlar tarjima jarayonida ko'plab murakkab vaziyatlarni keltirib chiqaradi. …

3 / 43

klassifikatsiya qilish - tarjima jarayonida ekvivalentsiz birliklarni o‘zgartirish va moslashtirishning asosiy strategiyalarini aniqlash - madaniy transferning lingvokulturologik aspektlarini ochib berish - ekvivalentsiz birliklarni tarjima qilishning amaliy namunalarini tahlil qilish kurs ishining tuzilishi kirish, ikki bob, xulosa va foydalanilgan adabiyotlardan iborat. kirish tanlangan mavzuni o‘rganishning dolzarbligini ochib beradi, maqsad va vazifalarni asoslaydi,. birinchi bob nazariy masalalarga bag‘ishlangan: ekvivalentsiz birliklar haqida nazariy ma’lumotlar, ularning tarjima qilishdagi muammolar haqida. ikkinchi bobda ekvivalentsiz birliklarni tarjima qilishda foydalaniladigan usullar amaliy tahlili berilgan. xulosa qilib, bajarilgan ishlarning natijalari umumlashtiriladi i bob. ekvivalentsiz birliklar: nazariy asoslar 1.1. ekvivalentsiz birliklar tushunchasi va uning lingvistik mohiyati ekvivalentsiz birliklar — bir tildagi leksik, grammatik yoki semantik birlikning boshqa tilda to‘liq yoki yaqin ma’noda aks ettirilmasligi holatini anglatadi. bunday holatlarning yuzaga kelishi tildan-tilga tarjima jarayonidagi qiyinchiliklardan kelib chiqadi va ayniqsa tilda mavjud bo‘lgan madaniy, tarixiy yoki ijtimoiy farqlar bilan bog‘liq. ekvivalentsiz birliklarning tarkibiga turli xil birliklar kiradi: leksik, grammatik, semantik, pragmatik …

4 / 43

ksik ekvivalentlik, asosan, ikki til o‘rtasidagi semantik o‘xshashlikka asoslanadi va bu ikki tilning leksik tizimining bir-biriga to‘liq mos kelishi holatida yuzaga keladi. bunda so‘zning asosiy ma’nosi, uning struktura va funksiyasidan qat’iy nazar, boshqa tilga aniq va tushunarli tarzda o‘tkaziladi. biroq, barcha leksik birliklar bunday moslashuvga ega emas, ba’zida, tilda mavjud bo‘lgan ba'zi so‘zlar yoki iboralar boshqa tilda bevosita ekvivalentga ega bo‘lmasligi mumkin. bu holatni tilshunoslikda ekvivalentlikning yo‘qolishi deb atashadi. leksik ekvivalentlik ba’zan o‘z-o‘zidan yuzaga keladi, ya’ni bir tilning so‘zi yoki ifodasi boshqa tilda to‘g‘ri va mukammal tarzda mavjud bo‘ladi. masalan, ingliz tilidagi “table” so‘zi o‘zbek tiliga “stol” deb tarjima qilinadi va bu ikki so‘zning ma’nosi bir-biriga to‘liq mos keladi. bunda asl ma’no va funksiya saqlanadi va tarjima o‘quvchiga aniq tushunarli bo‘ladi. biroq leksik ekvivalentlik har doim ham shu tarzda to‘liq bo‘lmaydi. ba’zan bir tilda mavjud bo‘lgan so‘zning boshqa tilda to‘liq ekvivalenti bo‘lmaydi. bu holatda, tarjimon ekvivalentlikni saqlash uchun turli xil …

5 / 43

kutib olindi. aniq artikl ko‘p hollarda gapda so‘zning ma’nosini kuchaytirish vositasi sifatida qo‘llaniladi. shuning uchun uning orttirma daraja ma’nosi bor va u orttirma darajadagi sifat orqali tarjima qilinadi. he continued to be in general estimation the english story-teller - ko‘pchilikning fikricha, u eng ulug‘ ingliz yozuvchisi edi. bog‘lovchilarni tarjima qilishda ko‘p qiyinchiliklarga duch kelamiz. bog‘lovchilar juda keng sistematik tuzilishga ega. “and” bog‘lovchisi o‘zbek tilidagi “va” bog‘lovchisini ifodalaydi. ammo bu bog‘lovchi buning aksini ham ifodalashi mumkin va hattoki voz kechish (rad qilish) ma’nosini ham beradi. misol uchun: the rebels seized general towns and were defeated and their leader, pedro albizi compos was arrested after a sharp struggle - qo‘zg‘olonchilar nafaqat shaharlarni ishg‘ol qilishdi, balki ularni yakson qilishdi, ularning yetakchisi pedro albizi kampos esa shiddatli janglardan so‘ng qamoqqa olindi. agar siz ingliz tili lug‘atiga murojaat qilsangiz, u “tarjima qiimoqchi” so‘zining ma’nosini bir tildagi so‘zning ma’no yoki ekvivalentini boshqa bir tildagisiga o‘zgartirish, yoki …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekvivalentsiz birliklar tarjimasi"

kurs ishi mavzu: o‘zbek tarjimashunosligida ekvivalentsiz birliklar tarjimasining o‘ziga xos xususiyatlari mundarija: kirish 3 i bob. ekvivalentsiz birliklar: nazariy asoslar 6 1.1. ekvivalentsiz birliklar tushunchasi va uning lingvistik mohiyati……………6 1.2. ekvivalentsiz birliklarning klassifikatsiyasi 11 1.3. ekvivalentsiz birliklarning tarjima nazariyasidagi ahamiyati 13 ii bob.o‘zbek va ingliz tilida ekvivalentsiz birliklarning tarjima xususiyatlari 18 2.1. o‘zbek tilidagi ekvivalentsiz birliklarning tipologik tahlili 18 2.2. tarjima strategiyalari va usullari. 20 xulosa 24 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati 25 kirish mavzuning dolzarbligi. tarjimashunoslik sohasida ekvivalentsiz birliklarning tarjimasi tildan-tilga o‘tkaziladigan matnlar uchun muhim masalalardan biridir. bu masala hozi...

This file contains 43 pages in DOCX format (52.0 KB). To download "ekvivalentsiz birliklar tarjimasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ekvivalentsiz birliklar tarjima… DOCX 43 pages Free download Telegram