lutfiy va navoiy

DOCX 31 pages 93.3 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 93.3 KB

File type DOCX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

kurs ishi mavzu: lutfiy va navoiy reja: i.kirish. ii.asosiy qism: 1.lutfiy va uning lirik merosi 2.lutfiy lirikasida badiiy tasvir vositalari (irsoli masal, mubolag'a, tazod, husni ta'lil) 3. navoiy va uning lirik merosi 4.navoiy lirikasida badiiy tasvir vositalari (irsoli masal, mubolag'a, tazod, husni ta'lil) iii.xulosa. iv.foydalanilgan adabiyotlar. i. kirish lutfiy g’azalnavis sifatida sharq adabiyotida barqarorlashgan adabiy-estetik an’analar bilan xalq og’zaki ijodiyoti tajriba tamoyili va usullarini nihoyatda mohirlik bilan muvofiqlashtirgan. lutfiy g’azallarida hamda ruboiy, tuyuq, qit’a, fardga o’xshash boshqa janrlardagi she’rlarida ham nafosat hissi shakllangan, did va saviyasi baland kishilarning – zukko va hayotsevar xalq vakillarining fikr-u tuyg’ularini tarannum etgan. shoirning: sensan sevarim, xoh inon, xoh inonma, qondur jigarim, xoh inon xoh inonma, - kabi misralarini o’qiganda, ularning bundan bir necha asr muqaddam yozilganiga ba’zan ishonish ham qiyin bo’ladi. chunki ular shu darajada sodda, og’zaki nutqqa yaqin va kitobiy bezakdorlikdan yiroq va samimiydir.lutfiy devonidagi bosh mavzu ishq va asosiy maqsad oshiqning hasb-u …

2 / 31

ar uchun ilhom manbai bo’lib qoldi. ulug’ ozarbayjon shoiri fuzuliy (xvi asr) va o’zbek shoirlaridan munis, ogahiy, nodira, uvaysiy, furqat kabi ijodkorlar lutfiy adabiy merosidan bahramand bo’lishdi. alisher navoiy ijodkor g’azallaridan adabiy ta’sirlanib, ularga muxammas va musaddaslar bog’ladi. maʼlumki, badiiy adabiyotning vazifasi jamiyatga badiiy shaklda xizmat qilishdan iboratdir. shuning uchun haqiqiy shoir va yozuvchining asari gʼoyaviy, tarbiyaviy, maʼrifiy ahamiyatga ega boʼlishi bilan birga badiiy ahamiyatga xam molik boʼlishi kerak. yuksak gʼoya va chuqur mazmunni goʼzal badiiy shaklda bera olgan asarlargina jahon adabiyoti xazinasidan oʼziga munosib oʼrinni egallaydi va abadiy yashaydi. ulugʼ shoirimiz alisher navoiy asarlarining jahonshumulligi va abadiy tirikligining sababi ham uning ijtimoiy ahamiyatga ega boʼlgan yuksak fikrlarni oliy badiiy shaklda berganligidir. fikrimizni ravshanlashtirish uchun kichik bir misol keltiraylik. navoiyning quyidagi bayti besh yuz yil oldin aytilganligiga qaramay, uni millionlab kishi yoddan biladi: odamiy ersang, demagil odamiy anikim, yoʼh xalh gʼamidin gʼami. bu baytda «inson xalqha xizmat qilishi kerak», degan …

3 / 31

: 1. lutfiy va uning lirik merosi malikul-kalom unvoniga munosib ko’rilgan, buyuk fors-tojik adabiyoti darg’alari qatoridan faxrli o’rin egallagan mavlono lutfiy o’zbek mumtoz adabiyotining taniqli namoyandalaridan biridir. shoirning hayoti va faoliyati haqida alisher navoiyning «majolisun-nafois», «muhokamatul lug’atayn», «holoti pahlavon muhammad», «xutbai davovin», «badoye’ ulbidoya» devoni debochasi va boshqa asarlarida, davlatshoh samarqandiyning «tazkiratush-shuaro», xondamirning «habibus-siyar», «makorimul- axloq», abdulla kobuliyning «tazkirat -ut tavorix», shamsuddin somiyning «qomusula’lom», vosihning «majmuai manzum va mansur», shayx ahmad taroziyning «fununul- balog’a» singari qator manbalarda ma’lumotlar uchraydi. shunday bo’lishiga qaramay, lutfiyning tarjimai holi va adabiy merosi haqida to’liq tasavvur hosil qilish imkoniyatiga ega emasmiz. jumladan, lutfiy shoirning taxallusi bo’lib, uning nomi, ota-onasi, tug’ilgan yil va joyi, safarlari hamda shunga o’xshash qator masalalar haligacha lutfiyshunoslikda o’z yechimini qat’iy topganicha yo’q. mavlono lutfiyning zamondoshlaridan bo’lgan ulug’ o’zbek shoiri alisher navoiy «majolis un-nafois» tazkirasida shoirning to’qson to’qqiz yil umr ko’rgani, hayotining so’ngida forsiyda «oftob» radifli g’azal yozgani va zamon shoirlari unga …

4 / 31

avallud va vafot etgan sanalarini tahminan 1385-1386–1482-1483 yillar tarzida belgilash mumkinligini e’tirof etadi. akademik b.valixo’jayevning bu boradagi mulohazalari diqqatga sazovordir. olim shayx ahmad taroziyning «fununul-balog’a» asarida «ma’dan ul-latoyif lutfiyi shoshiy» hamda «lutfiyi shoshiy aytur» tarzida tilga olingan bo’lsa-da, shoirning tavallud manzilini qat’iy shosh – toshkent deb belgilash mushkul ekanligini asosli dalillar vositasida izohlaydi hamda lutfiyning tug’ilgan vatani haqida hozircha ikki mulohaza mavjud, bularning biri – hirot, ikkinchisi, shosh – toshkent ekanligini qayd etadi. «nasoyim ul-muhabbat»dagi navoiy fikrlari boshqa asarlari kabi keng tarqalmagani uchun keltirib o’tish joiz: «tahsil ayyomida mavlono shihobuddinxiyoboniy xizmatig’a yetar ekandur va odobi tariqat sulukini andin kasb qilur erkondur. agarchi shoirliq tariqida ma’ruf va mashhur bo’ldi. ammo darveshlik tariqini dag’i ilkidin bermadi. bu faqir borasig’a ko’p iltifoti bor erdi va fotihalar o’qur erdi va doim volida mulozamatig’a va rizoe xotirig’a targ’ib qilur erdi. to’qson yoshidin tajovuz qilg’onda, hazrat mahdumi (nuvvira marqaduhu nuran) otig’a radifi «suxan» saj’ qasidae aytib …

5 / 31

bu matla’idin bu toifa mashrabining choshnisi zohirdur: ulki, husn etti bahona elni shaydo qilg’ali, ko’zgutek qildi seni o’zini paydo qilg’ali». mazkur fiqrada navoiy mavlono lutfiyning abdurahmon jomiyga bo’lgan hurmati va botiniy e’tiqodi haqida so’z yuritadi. lutfiy davrning taniqli tariqat peshvolaridan shihobuddin xiyoboniy xidmatlariga yetishib («majolis unnafois»da navoiy uni «aziz va mutabarrak kishi erdi», deb ta’riflaydi), tariqat yo’llarini kasb qilgani bayon etiladi. lutfiy tabiatida darveshlikka moyillik ustuvor bo’lgani ta’kidlanadi. binobarin, lutfiy ijodida tasavvufiy aqidalar, sufiyona ta’birlar mavjud bo’lgan. shoir ijodining bu jihatlari yoritilmagani izoh talab qilmaydi. demak, «nafahot ul-uns» tarjimasi ustida ishlaganda navoiy uni to’ldirishga ahd etar ekan, turkiy mashoyix, tasavvufga daxldorligi bor turkiygo’y shoirlarni kiritgani tasodifiy emas. navoiyning «holoti pahlavon muhammad» asarida shunday bir nukta bor. unga ko’ra, lutfiy she’riyatida dunyoviylik tushunchasi ustunligi anglashiladi. kunlarning birida pahlavon muhammad navoiydan turkiygo’y shoirlardan qaysi biri yaxshiroq yozgan va sen xush ko’rasan, maqbul ko’rasan, deb so’rabdi. navoiy debdi: – mavlono lutfiy holo musallamdurlar …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "lutfiy va navoiy"

kurs ishi mavzu: lutfiy va navoiy reja: i.kirish. ii.asosiy qism: 1.lutfiy va uning lirik merosi 2.lutfiy lirikasida badiiy tasvir vositalari (irsoli masal, mubolag'a, tazod, husni ta'lil) 3. navoiy va uning lirik merosi 4.navoiy lirikasida badiiy tasvir vositalari (irsoli masal, mubolag'a, tazod, husni ta'lil) iii.xulosa. iv.foydalanilgan adabiyotlar. i. kirish lutfiy g’azalnavis sifatida sharq adabiyotida barqarorlashgan adabiy-estetik an’analar bilan xalq og’zaki ijodiyoti tajriba tamoyili va usullarini nihoyatda mohirlik bilan muvofiqlashtirgan. lutfiy g’azallarida hamda ruboiy, tuyuq, qit’a, fardga o’xshash boshqa janrlardagi she’rlarida ham nafosat hissi shakllangan, did va saviyasi baland kishilarning – zukko va hayotsevar xalq vakillarining fikr-u tuyg’ularini tarannum etgan. shoir...

This file contains 31 pages in DOCX format (93.3 KB). To download "lutfiy va navoiy", click the Telegram button on the left.

Tags: lutfiy va navoiy DOCX 31 pages Free download Telegram