abu mu’in an-nasafiy – mashhur islom islohiyotchisi

DOCX 14 sahifa 196,6 KB Bepul yuklash

14 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 196,6 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 14

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 14

abu mu’in an-nasafiy – mashhur islom islohiyotchisi reja: 1. abu mu’in an-nasafiy hayoti va faoliyati. 2. asarlari va ilmiy merosi. 3. nasafiy islohatchi sifatida. 4. aqoid ilmidagi hissasi. abul-mu’iyn an-nasafiy nomi bilan mashqur bo‘lgan allomaning to‘liq nomi maymun ibn muhammad mu’tamid ibn makhul bo‘lib, 1027 yilda nasaf (qarshi)da tavallud topgan. uzoq yillar buxoro va samarqandda yashab ijod etgan olim haqidagi ayrim ma’lumotlarni nasaflik boshqa bir olim — umar ibn muhammad an-nasafning «al-qand fi zikri ulamoi samarqand» («samarqand olimlari zikrida qanddek (shirin) kitob») nomli asarida uchratish mumkin. asarda keltirilishicha: «sharqu g‘arbning olimu ulamolari abu al-mu’iyn an-nasafiy ilmining dengizidin bahra topib, ul taratg‘on ziyo nurlarini ko‘zlariga to‘tiyo qilib surtg‘onlar». alloma 1114 yili — 87 yoshida samarqandda vafot etgan. ix-x asrlarda islom keng tarqalgan yaqin va o‘rta sharq, markaziy osiyo o‘lkalarida islom ilohiyoti, falsafasi, kalom ilmi rivoj topdi. bu sohalarga bag‘ishlangan qator asarlar va kalom masalasi bilan shug‘ullanuvchi yirik mutakalimlar vujudga keldi. kalom …

2 / 14

l al-fiqh», «bahr al-kalom fi i’lm al-kalom», «tabsirat al-adilliti fi i’lm al-kalom», «at-tamhiyd li-qavoi’d at-tavhiyd fi i’lm al-kalom», «al-o’lim val-muta’llim», «iyzoh al-mahajatiy li-kovn al-aql hujjatan», «sharh al-jomi’ al-kabir lish-shayboniy fi furu’», «manoxij al-aimmati fil furu’», «mu’taqidot» (toshkentdagi abu rayhon beruniy nomli sharqshunoslik institutida abu al-mu’iyn an-nasafiyning bu asaridan bir qo‘lyozma saqlanadi (inv. № 40008/2). arab tilida yozilgan ushbu acap 52 varaqsan iborat). allomaning «bahr al-kalom» asari alohida ahamiyatga egadir. acapning oltinchi bobidagi fasl (bo‘lim) to‘rt banddan iborat bo‘lib, ulardan birinchisi «al-imomat» (imomlikka oid) deb atalgan va shu bandda keltirilgan payg‘ambar alayhissalomning ikki hadisi katta ilmiy ahamiyatga ega. birinchisi, «iqtadu bil-laziyna min ba’diy abu bakr va umar» (bu hadislarni imom at-termiziy, imom ibn moja, ahmad ibn hanbal va boshqa bir qancha muhaddislar o‘z asarlarida rivoyat qilganlar.) — «mendan keyin abu bakr va umarga iqtido qilinglar», degan bo‘lishiga qaramay xalifalik ustida ikki kun bahs bo‘lgan. ikkinchi hadisdagi «mendan keyin xalifalik o‘ttiz yil, …

3 / 14

m» asari alloma ijodining gultoji hisoblanib, islom dini falsafasini tashkil qilgan kalom ilmi bo‘yicha eng qimmatli manbalardandir. bu kitobning bir qancha qo‘lyozma va kitobiy nashrlarining mavjudligi ham uning muhim manbalardan ekanligidan dalolat beradi va uning qimmatli qo‘lyozma nusxalari dubaydagi jum’a al-mojid nomli madaniyat va meros markazida, (1167 hijriy yilda ko‘chirilgan), damashqdagi az-zohiriya kutubxonasining qo‘lyozmalar bo‘limida, bag‘doddagi «maktabat al-avqof»da, qohiradagi mashhur «dor ul-kutub»ning qo‘lyozmalar bo‘limida saqlanadi. ushbu qo‘lyozmaning 950 hijriy yilda oddiy xat bilan ko‘chirilgan nusxasi iskandariya (misr)ning «maktabat al-baladiyya» nomli kutubxonasida ham bor. acap muhim manba sifatida ikki marta nashr ham etilgan. jumladan, 1886 yili bag‘dodda, 1908 yili qohirada chop etilgan. lekin ushbu nashrlar tadqiqotsiz amalga oshirilgan bo‘lib, faqat acap matnidan iborat. «bahr ul-kalom»ga ayrim sharhlar ham bitilgan. jumladan, olim badruddin hasan ibn abu bakr ahmad al-makdisi (1415 yili vafot etgan) asarga bag‘ishlagan sharhini «g‘oyat al-marom fi sharhi «bahr al-kalom» deb atagan. bu sharhning bir qo‘lyozma nusxasi qohiradagi «dor ul-kutub»da, …

4 / 14

ohibi abul muin nasafiydir. uning asl ismi abul mu’in maymun ibn muhammad ibn muhammad ibn mo‘tamad ibn muhammad ibn makhul ibn fazl nasafiy makhuliydir. milodiy 1027- yili yoki 1038-yili( hijriy 418- yoki 438- yili) nasafda tug‘ilgan. abdulkarim sam’oniy abul muin ismiga “ibsoniy”ni ham qo‘shib aytadi. ibson qishlog‘i qarshi shahrida joylashganini ta’kidlaydi. abul muin nasafiy shu qishloqda tug‘ilgan. u kishiga makhuliy deb nisbati berilishi katta bobolari sabablidir. katta bobosi makhul nasafiy (vafoti 930 y.) imom moturidiyning shogirdlaridan biri edi. bobosi mo‘tamid ibn makhul nasafiy esa hanafiy olimlari orasida mashhur edi. imom nasafiy ilmga qiziqtirgan inson uning otasi muhammad ibn mo’tamad bo’lgan. u o’z shahrining peshvo ulomolaridan edi. hatto imom nasafiy ba’zi sanadlarni rivoyat qilganda otasini ismini ham qo’shib aytar edi. muhammad ibn mo’tamad bir qancha kitob ta’lif etgan. “lu’lu’yot fil mavo’iz”, “lubob”, “roddu a’la ahli bida’i val ahvai” (bid’atchi va hayolparastlarga raddiya) shular jumlasidan hisoblanadi. boshlang‘ich bilimlarni bobosi so’ngra otasidan oladi. …

5 / 14

islomiy aqidaning bosh manbalaridan hisoblanadi. ayniqsa, islom dinida turli tuman oqimlar va ta’limotlar yaratilayotgan hozirgi davrda bu asarning ilmiy amaliy ahamyati beqiyosdir. “at-tamhid li qovaidit tavhid fi ilmil kalom”, “al-olim val mutaallim”, “al-umda fi usuli fiqh” “izohul ma hajati likavnilaql hujjatan” , “sharhul jomi’ul kabir lishshaybinuy fi furu’”, “manohijul aimmati fi furu’”, “mo’taqidot”. uning shogirdlari orasidan ahmad al-bazdaviy, ahmad ibn muhammad abul fath xulamiy 470 yili tug’ilgan. buxoro shaxrida yashab juda kop ilm sohibi bo’lgan. muhammad ibn ahmad ibn abu ahmad abu bakr alouddin samarqandiydir, u hanafiy olimlar orasida “tuhfatul fuqiho” nomli kitobi ila mashhurdir. melodiy 1180 yil vafot etgan. ibrohim saffor buxoriy, najmiddin umar nasafiy, abu bakr koshoniy, abul muzaffar toliqoniy kabi olimlar yetishib chiqqan. abul muin nasafiy asarlarining ko‘pi kalom ilmining turli masalalariga bag‘ishlangan. olimning “bahrul kalom fi ilmil kalom” asari moturidiya maktabining kalom bo‘yicha asosiy manbalaridan biridir. u o‘rta asrlarda katta shuhrat qozongan. olimning ushbu asari uchta …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 14 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"abu mu’in an-nasafiy – mashhur islom islohiyotchisi" haqida

abu mu’in an-nasafiy – mashhur islom islohiyotchisi reja: 1. abu mu’in an-nasafiy hayoti va faoliyati. 2. asarlari va ilmiy merosi. 3. nasafiy islohatchi sifatida. 4. aqoid ilmidagi hissasi. abul-mu’iyn an-nasafiy nomi bilan mashqur bo‘lgan allomaning to‘liq nomi maymun ibn muhammad mu’tamid ibn makhul bo‘lib, 1027 yilda nasaf (qarshi)da tavallud topgan. uzoq yillar buxoro va samarqandda yashab ijod etgan olim haqidagi ayrim ma’lumotlarni nasaflik boshqa bir olim — umar ibn muhammad an-nasafning «al-qand fi zikri ulamoi samarqand» («samarqand olimlari zikrida qanddek (shirin) kitob») nomli asarida uchratish mumkin. asarda keltirilishicha: «sharqu g‘arbning olimu ulamolari abu al-mu’iyn an-nasafiy ilmining dengizidin bahra topib, ul taratg‘on ziyo nurlarini ko‘zlariga to‘tiyo qilib surtg‘on...

Bu fayl DOCX formatida 14 sahifadan iborat (196,6 KB). "abu mu’in an-nasafiy – mashhur islom islohiyotchisi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: abu mu’in an-nasafiy – mashhur … DOCX 14 sahifa Bepul yuklash Telegram

abu mu’in an-nasafiy – mashhur islom islohiyotchisi

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"abu mu’in an-nasafiy – mashhur islom islohiyotchisi" haqida

O'xshash fayllar