xarajatlar mohiyati va turkumlash. texnologiyaning ta'siri.

DOCX 28 pages 137.6 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 137.6 KB

File type DOCX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

ijtimoiy-iqtisodiy fanlar fakulteti buxgalteriya va audit yo‘nalishi talabasi 224-guruh talabasi mavzu: xarajatlar turli xil belgilarga kora turkumlanish .ishlab chiqarish xarajatlarini hisobga olishda texnologiyani tasiri reja: 1. xarajatlar mohiyati va turkumlash. texnologiyaning ta'siri. 2. ishlab chiqarish xarajatlarini asosiy, yordamchi ishlab chiqarish va xizmatlar ko‘rsatuvchi bo‘yicha hisobga olishni tashkil etish. 3. boshqaruv hisobida schetlar rejasi. o‘zgaruvchan va doimiy xarajatlar xarajatlar mohiyati va turkumlash. texnologiyaning ta'siri. xarajatlar boshqaruv hisobining asosiy ob'ekti hisoblanadi. xarajatlar deganda, ko‘zlangan maqsadlarga erishish uchun (mahsulot ishlab chiqarish, tovar xaridi, xizmatlar) sarflangan resurslar qiymatining puldagi ifodasidir. ushbu atama juda ko‘p ma'noga ega bo‘lib va turli xil vaziyatlarda turli xil tipdagi xarajatlar qo‘llaniladi. boshqarish uchun menejerlarga faqat umumiy xarajatlar to‘g‘risidagi ma'lumotlar yetarli bo‘lmasdan, balki u yoki bu ob'ekt bo‘yicha amalga oshirilgan xarajatlar to‘g‘risida detalli ma'lumotlar talab qilinadi (mahsulot yoki uning partiyasi, mijozlarga bankda yoki poliklinikada ko‘rsatilayotgan xizmat tannarxi, mashina saot, ish soati va uning qiymati, boshqaruv xarajatlari va boshqalar). xarajatlar tushunchasi …

2 / 28

urish, zavod qurish, asbob-uskunalarni o‘rnatish). bundan tashqari tannarx ob'ekti sifatida bo‘limlar ham qaralishi mumkin (xuquqiy bo‘lim, loyihalashtirish bo‘limi, savdo bo‘limi). ularni quyidagi chizmada keltirishimiz mumkin (1-chizma) tannarx ob'ektlari faoliyat va operatsiyalar mahsulot yoki xizmatlar loyihalar bo‘limlar dasturlar tannarx tizimidagi schyotlar ikki bosqichdagi tarmoqlarni qamrab oladi: (1) xarajatlarni ma'lum tasniflash belgilari bo‘yicha akkumlyatsiyalash (to‘plash), masalan, foydalanilgan xom-ashyo va materiallar, ishlatilgan yoqilg‘i, joylashtirilgan reklama, ish haqi va xarajatlarning boshqa elementlari bo‘yicha; (2) tannarxni taqsimlash - bu to‘plangan xarajatlarni ma'lum mezonlar bo‘yicha tannarx ob'ektlariga identifikatsiyalashdir. xarajatlar hisobini tashkil qilishning iqtisodiy maqsadlarga eng muvofiq tizimi - bu qarorlarni ma'lum turdagi guruhlarga ajratish (masalan, mehnat resurslari ustidan nazorat yoki materiallarni ishlatish) va ularga monant xarajatlar hisobining talluqli ob'ektlarini tanlash hisoblanadi (masalan mahsulot yoki bo‘limlar). akumlyatsiyalashgan ob'ektlarning tannarx ob'ektlariga bog‘liqligini quyidagi chizmada ko‘rishimiz mumkin (2-chizma): tannarxning akkumlyatsiyasi tannarx ob'ektlari xom-ashyo va materiallar bo‘yicha haqiqiy xarajatlar ishlab chiqarish bo‘limi a mahsulot v mahsulot s mahsulot bo‘limning samardorligi …

3 / 28

kerak? 4. taklif qilingan asbob-uskunalarni xarid qilib olish kerakmi? 5. ishlab chiqarish texnologiyasi va tashkil etilishini almashtirish kerakmi? 6. menejerni xizmat vazifasi bo‘yicha ko‘tarish kerakmi? 7. ushbu sexni yopish kerakmi yoki davom ettirish? hozirgi kunda xarajatlar (tannarx) hisobi tizim sifatida yuzaga kelmoqda. tannarx hisobi tizimi - bu tannarx ob'ektiga doir bo‘lgan axborotlarni o‘lchash, yozuvini amalga oshirish, tahlil va interpritatsiya qilish hamda tannarx hisobotini tuzishda qo‘llaniladigan muntazam-davriy jarayonlar va protseduralar majmuasidan iboratdir. tannarx hisobiga doir adabiyotlarda tannarx hisobi tizimining quyidagi to‘rtta bir-biridan farq qiladigan faoliyatlarini qayd qilishgan: 1. tannarxni o‘lchash 2. tannarxning yozuvini amalga oshirish 3. tannarxni tahlil qilish 4. tannarx hisoboti tannarx hisobi tizimi kompleks ishlab turishi va qancha hajmda axborotlar qayta ishlanishi jarayoniga bir qancha omillar ta'sir ko‘rsatib turadi. ularga quyidagilarni kiritish mumkin: 1. firma faoliyatining miqdoriy hajmi 2. ishlab chiqarish jarayonining turi 3. firma tomonidan ishlab chiqarilayotgan turli mahsulotlarning soni 4. tannarx axborotlariga nisbatan menejmentning munosabati 5. tashqi …

4 / 28

an-to‘g‘ri) xarajatlar - bu aniq tannarx ob'ektiga iqtisodiy mohiyatiga ko‘ra to‘g‘ridan to‘g‘ri identifikatsiyalanadigan (olib borish mumkin bo‘lgan) xarajatlardir. masalan, stol ishlab chiqarishda ishlatiladigan taxtani aniq stol turiga olib borilishi mumkin. xuddi shuningdek, agar u yoki bu stolni ishlashda aniq ishchilarning sarflagan ish saoatlari aniq bo‘lsa, ish xaqi xarajatlarini ham stol turlariga to‘g‘ridan-to‘g‘ri identifikatsiyalash mumkin. shu bois, bu xarajatlarni bevosita (to‘g‘ridan-to‘g‘ri) xarajatlarga kiritishimiz mumkin. bilvosita xarajatlar (to‘g‘ridan to‘g‘ri bo‘lmagan) xarajatlar- bu aniq tannarx ob'ektiga iqtisodiy mohiyatiga ko‘ra to‘g‘ridan-to‘g‘ri identifikatsiyalanmaydigan (olib borish mumkin bo‘lmagan) xarajatlar dir. masalan, mahsulot sifati bo‘yicha inspektorning ish xaqi, ishlab chiqarish binosining ijara xarajatlarini u yoki bu mahsulot turiga to‘g‘ridan to‘g‘ri olib borish imkoni yo‘q va shu bois, bunday xarajatlar bilvosita xarajat sifatida tan olinishi kerak. ba'zi hollar da ayrim turdagi xarajatlarni u yoki bu turdagi mahsulotlarga olib borish imkoni bo‘lsada, ularning iqtisodiy salmoqliligi va hisob xarajatlarini kamaytirish maqsadida ular bilvosita xarajat sifatida hisobga olinadi. masalan, stol ishlab …

5 / 28

a doimiy xarajatlarning mohiyati va mazmunini alohida savollarda ko‘rib o‘tamiz. qabul qilinayotgan qarorlarda ahamiyatliligiga qarab: relevant va norelevent xarajatlarga bo‘linadi. relevant va norelevant xarajatlar. amaliyotga ko‘p hollarda xarajatlarni qabul qilinayotgan qarorlarda ahamiyatliligiga qarab, tasniflash ham ma’lum ahamiyat kasb etadi. relevant xarajatlar - bu qarorlar qabul qilish natijasida o‘zgarib turadigan kelgusi xarajatlar hisoblanadi. qabul qilinadigan qarorlarga bog‘liq bo‘lmagan xarajatlar norelevant xarajatlar deb ataladi. masalan, avtomobillarga to‘lanadigan soliq va uning sug‘urtasi bo‘yicha xarajatlar xodimning xizmat mashinasida kelishi, yoki jamoat transportida kelishi borasida qabul qiladigan qaroriga bog‘liq emas. demak, bu norelevant xarajatga misol bo‘la oladi. lekin, benzin xarajatlari ushbu qarorga bevosita bog‘liq hisoblanadi. bunday holda ushbu xarajat relevant xarajat hisoblanadi. boshqa bir misol keltiramiz. kompaniya bir necha yil oldin 100 p.b. ga xom-ashyo sotib olgan. hozirgi kunda ushbu materialni amaldagi buyurtmalarni bajarishda ishlatish yoki uni sotish imkoniyati yo‘q. oldingi iste’molchilardan biri ushbu materialdan foydalansa bo‘ladigan buyurtma taklif etmoqda va buyurtma uchun 250 p.b. …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xarajatlar mohiyati va turkumlash. texnologiyaning ta'siri."

ijtimoiy-iqtisodiy fanlar fakulteti buxgalteriya va audit yo‘nalishi talabasi 224-guruh talabasi mavzu: xarajatlar turli xil belgilarga kora turkumlanish .ishlab chiqarish xarajatlarini hisobga olishda texnologiyani tasiri reja: 1. xarajatlar mohiyati va turkumlash. texnologiyaning ta'siri. 2. ishlab chiqarish xarajatlarini asosiy, yordamchi ishlab chiqarish va xizmatlar ko‘rsatuvchi bo‘yicha hisobga olishni tashkil etish. 3. boshqaruv hisobida schetlar rejasi. o‘zgaruvchan va doimiy xarajatlar xarajatlar mohiyati va turkumlash. texnologiyaning ta'siri. xarajatlar boshqaruv hisobining asosiy ob'ekti hisoblanadi. xarajatlar deganda, ko‘zlangan maqsadlarga erishish uchun (mahsulot ishlab chiqarish, tovar xaridi, xizmatlar) sarflangan resurslar qiymatining puldagi ifodasidir. ushbu atama juda...

This file contains 28 pages in DOCX format (137.6 KB). To download "xarajatlar mohiyati va turkumlash. texnologiyaning ta'siri.", click the Telegram button on the left.

Tags: xarajatlar mohiyati va turkumla… DOCX 28 pages Free download Telegram