asosiy vositalarni turkumlash va baholash

DOC 14 стр. 110,0 КБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 110,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

asosiy vositalar hisobi asosiy vositalarni turkumlash va baholash reja: 1.asosiy vositalarning mohiyati va turlari 2.asosiy vositalarni baholash tartibi. 3.asosiy vositalarning kirimini hisobga olish tartibi. 4.asosiy vositalarga eskirish hisoblash usullari asosiy vositalarning mohiyati va turlari. o’zbekiston respublikasi “buxgalteriya hisobi to’g’risida”gi qonunning 4-moddasida «asosiy va joriy aktivlar, majburiyatlar, xususiy kapital, zahiralar, daromadlar va xarajatlar, foyda, zararlar hamda ularning harakati bilan bog’liq xo’jalik operatsiyalari buxgalteriya hisobining ob’ektlaridir»- deb ko’rsatib o’til-gan. buxgalteriya hisobini ob’ektlaridan biri hisoblanuvchi aktivlarni korxona faoliyatida ishlatish yoki foydalanish muddati nuqtai nazardan ikkita yirik guruhga ajratish mumkin: · bir yildan kam muddat mobaynida foydalaniladigan aktivlar; · bir yildan ortiq muddat mobaynida foydalaniladigan aktivlar. bir yildan ortiq muddat mobaynida foydalaniladigan aktivlarni «uzoq muddatli aktivlar» deb aytiladi va ular tarkibiga moddiy va nomoddiy aktivlar kiradi. moddiy (asosiy vositalar) va nomoddiy aktivlar - bu bir yildan ko’proq foydali xizmat qilish muddatiga ega bo’lgan ishlab chiqarish, ma’muriy maqsadlar uchun foydalanadigan va qayta sotish uchun mo’ljallanmagan …

2 / 14

sohalarida uzoq (bir yildan ortiq) muddat davomida foydalaniladigan hamda ijaraga berish uchun mo’ljallangan moddiy aktivlardir». berilgan ta’rifga ko’ra, asosiy vositalarning asosiy xususiyatlari - korxonalar faoliyatida uzoq muddat mobaynida foydalanishi yoki ijaraga be-rilishidir. shuningdek, ularning yana boshqa xususiyatlari – xizmat muddati mo-baynida o’zini natural-buyum shaklini saqlab qolishi va o’z qiymatini sekin-asta eskirish tariqasida chiqarib borishidir. asosiy vositalar tarkibi, xizmat muddati, qiymati va boshqa bir qator ji-hatlari bo’yicha turlicha bo’lishi ularni hisobga olishda ham bir qator muammo-larni yuzaga keltiradi. asosiy vositalarning foydali xizmat qilish muddati davomida davriy es-kirish hisoblab boriladi. bir qator asosiy vositalarning barcha qiymati eski-rish yo’li bilan hisobdan chiqarib borilsa, boshqa bir turdagi asosiy vosi-talarning tugatish qiymatidan qolgan qismi eskirish tariqasida hisobdan chiqarib boriladi. asosiy vositalarni hisobga olishda e’tibor beriladigan yana bir masala bu ularning qaysi birlarini eskirish summasini ishlab chiqarilgan mahsulot tan-narxi tarkibiga kiritish yo’li bilan qoplanadi-yu, qaysi birlarini qiymati foyda hisobidan koplanishini aniqlab olishdir. bu masalalar o’z navbatida …

3 / 14

sosiy vositalarni ta’mirlash, texnik xizmat ko’rsatish va ulardan foydalanish bilan bog’liq xarajatlar hisobini qanday olib borish kerak? · hisobda asosiy vositalar va nomoddiy aktivlarning chiqib ketishini qanday ifodalash kerak? kutubxona fondlari, qishloq xo’jalik mashinalari va qurollari qiymatidan qat’iy nazar, asosiy vositalarga qo’shiladi. asosiy vositalarni hisobga olishni engillashtirish maqsadida uni batafsil turkumlab olish maqsadga muvofiqdir. asosiy vositalar bir qator belgilari bo’yicha turkumlanadi (8.1- chizma). 8.1- chizma. asosiy vositalarni turkumlanishi buxgalteriya hisobida hisobga olishda asosiy vositalarni turlari bo’yicha (natural buyum shakliga ko’ra) quyidagi gruhlarga ajratiladi: · yer; · yerni obodonlashtirish; · moliyalanadigan lizing shartnomasi bo’yicha olingan asosiy vositalar; · binolar, inshootlar va uzatuvchi moslamalar; · mashina va uskunalar; · mebel va ofis jihozlari; · kompyuter jihozi va hisoblash texnikasi; · transport vositalari; · ish hayvonlari; · mahsuldor hayvonlar; · ko’p yillik o’simliklar (daraxtlar); · boshqa asosiy vositalar; · konservatsiya qilingan asosiy vositalar. ahamiyati bo’yicha, ya’ni ishlab chiqarishdagi ishtirokiga ko’ra, asosiy vositalarni, odatda, …

4 / 14

amalga oshirilishi mumkin. moliyaviy hiso-botning xalqaro standartlari (mhxs)ga muvofiq qiymatning quyidagi tushun-chalari mavjud: boshlang’ich qiymati; joriy qiymati; qoldiq qiymati; tugatish qiymati; asosiy vositalarni sotib olish, qurish, ishlab chiqarish yoki holatini yaxshilash bilan bog’liq to’g’ridan-to’g’ri xarajatlarni, jumladan, undan maqsadli foydalanish uchun zarur bo’lgan o’rnatish bilan bog’liq bo’lgan xarajatlarni o’z ichiga oladi. boshlang’ich qiymat — bu asosiy vositalarni yaratish (qurish va qayta qurish) yoki sotib olish bo’yicha xaqiqiy amalga oshirilgan xarajatlar qiymati bo’lib, jumladan to’langan va qayta qoplanmaydigan soliqlar va yig’imlar, shuningdek, tashib keltirish va montaj qilish, o’rnatish va foydalanishga topshirish bo’yicha xarajatlar va aktivni tayyorlanishi bo’yicha foydalanish uchun ishchi holatga keltirish bilan bevosita bog’liq bo’lgan boshqa xarajatlarni o’z ichiga oladi. boshlang’ich qiymat ob’ektni korxonada ishga tushirish paytida shakllanadi. asosiy vositani korxonada bo’lib turgan davri mobaynida faqat uning boshlang’ich qiymatida hisobga olinadi. mehnat vositalari turli davrlarda, turli mehnat unumdorligi darajasida, xom ashyo materiallarining baholari turlicha bo’lganda va turlicha ish haqi darajasi sharoitlarida …

5 / 14

ati deb ataladi. bunday qayta baholashlar bizni mamlakatimizda 1925, 1945, 1960, 1972, 1992, 1995, 1997 va 2001, 2003 yillarda o’tkazilgan. qayta baholash amalga oshirilgan fursatdan boshlab ob’ektning qayta tiklash bahosi uning bosh-lang’ich qiymati hisoblanadi. joriy qiymat - bu ma’lum sanada amal qilayotgan bozor baholari bo’yicha asosiy vositalarning qiymati yoki o’zaro manfaatdor tomonlar o’rtasida aktivlar-ni almashtirish mumkin bo’lgan summadir. asosiy vositalar ishlatilishi jarayonida eskiradi va buning oqibatida esa uning boshlang’ich qiymati kamayib boradi. asosiy vositalarni o’z texnik-iqtiso- diy sifatlarini sekin-asta yo’qotib borishini pul ko’rinishida ifodalanishi ularni eskirishi deb aytiladi. qoldik qiymat - asosiy vositalarning boshlang’ich qiymati yoki joriy qiymatidan to’plangan eskirish summasini ayirmasidan keyingi hisobotda aks ettiriladigan qiymatdir. tugatish qiymati - bu asosiy vositalarning foydali xizmat qilish muddati oxirida asosiy vositalarni tugatishda paydo bo’ladigan qiymatdan taxmin qi-linayotgan chiqib ketish xarajatlarlarini ayirgandan keyin qolishi kutilayotgan qiymatdir. asosiy vositalarning baholash tamoyillari mulkchilik shaklidan qat’iy nazar barcha korxonalar uchun bir xildir. asosiy vositalarning boshlang’ich …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "asosiy vositalarni turkumlash va baholash"

asosiy vositalar hisobi asosiy vositalarni turkumlash va baholash reja: 1.asosiy vositalarning mohiyati va turlari 2.asosiy vositalarni baholash tartibi. 3.asosiy vositalarning kirimini hisobga olish tartibi. 4.asosiy vositalarga eskirish hisoblash usullari asosiy vositalarning mohiyati va turlari. o’zbekiston respublikasi “buxgalteriya hisobi to’g’risida”gi qonunning 4-moddasida «asosiy va joriy aktivlar, majburiyatlar, xususiy kapital, zahiralar, daromadlar va xarajatlar, foyda, zararlar hamda ularning harakati bilan bog’liq xo’jalik operatsiyalari buxgalteriya hisobining ob’ektlaridir»- deb ko’rsatib o’til-gan. buxgalteriya hisobini ob’ektlaridan biri hisoblanuvchi aktivlarni korxona faoliyatida ishlatish yoki foydalanish muddati nuqtai nazardan ikkita yirik guruhga ajratish mumkin: · b...

Этот файл содержит 14 стр. в формате DOC (110,0 КБ). Чтобы скачать "asosiy vositalarni turkumlash va baholash", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: asosiy vositalarni turkumlash v… DOC 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram