geografiya ta`limida darslik bilan ishlash usullari

DOC 13 pages 83.0 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 83.0 KB

File type DOC

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

geografiya ta`limida darslik bilan ishlash usullari r e j a : 1. geografiyada ta’lim usullari 2. ta’lim usullariga qo‘yiladigan pedagogik, didaktik talablar 3. geografiya ta’limi usullari tasnifi ta’lim jarayonida o‘quvchilar muayyan bilimlar, ko‘nikma va malakalarni egallaydilar. o‘quv materiali mazmuni ta’limning turli vositalari yordamida va turli usullar bilan o‘zlashtiriladi. shu sababli har doim o‘qituvchi oldida muvaffaqiyatliroq va samaraliroq o‘qitish va o‘qishga yordam beradigan yo‘llarni tanlash muammosi turadi. o‘quv materialini o‘rganishning turli shakllarini qidirish, darsning maqsadlari, vazifalarini anglab olishdan boshlanadi. uslub-so‘zi grekcha metodos-so‘zidan olingan bo‘lib, aynan tadqiqot degan ma’noni anglatadi. didaktika fani uslub terminiga ta’rif berish bo‘yicha aniq bir qoidani ham yaratganicha yo‘q. bu masala borasida turli ta’rif va qoidalar mavjud. didaktika fanida ta’lim jarayonidagi birgalikdagi faoliyati tushuniladi. bunda ular qo‘yilgan maqsad uchun birgalikda harakat qiladilar. uslub o‘qituvchi va o‘quvchi faoliyati turlarini, ta’lim qanday ketishligini, o‘qituvchi materialni qay darajada tushuntirishi, o‘quvchi uni qanday o‘zlashtirishi kerakligi bilan belgilanadi. uslubning alohida detallari usul deyiladi. …

2 / 13

gan to‘g‘ri dunyoqarash va e’tiqodni tarbiyalaydigan usullar tushuniladi. ta’lim usullari uchun 2 ta asosiy narsa xos: 1. usullar o‘qituvchi faoliyati yo‘l-yo‘riqlari bo‘lib, o‘quvchilar faoliyatini belgilashga yordam beradi. 2. ta’lim usullari faqat bilim, ko‘nikma, malakalarni shakllantirish bilangina cheklanmasdan balki o‘quvchilarda ijodiy faoliyat, bilimlarni mustaqil egallash qobiliyatini tarbiyalashga ham yordam beradi. ta’lim usullari o‘qitishning umumiy va aniq maqsadlariga ham maktab ta’limining mazmuniga ham bog‘liq. ta’lim usullari ko‘p hollarda o‘quvchilarning ruhiyati yosh xususiyatlarini e’tiborga olishni talab qiladi. uni tanlash maktabning moddiy-texnika ta’minotiga ham ko‘p jihatdan bog‘liq. chunki o‘qituvchi ta’lim usulini tanlar ekan, maktabda mavjud bo‘lgan texnika vositalarini va ulardan foydalanish imkoniyatlarini hisobga oladi. o‘qitish usullari pedagogikada maktab joylashgan sharoitga, hamda o‘qituvchilar tajribasida tarkib topgan an’analarga ham bog‘liq. masalan, o‘qituvchi o‘z ishiga alohida tus bag‘ishlaydigan muayyan usullardan foydalanishni afzal ko‘radi. ilmiy-texnika jarayoni sharoitida an’anaviy usullarni takomillashtirishga va yangi uslublarni izlab topishga tobora jiddiy talablar qo‘yilmoqda. ta’lim usullari muammosi eng asosiy muammolardan biri bo‘lib qolmoqda. …

3 / 13

i, u qanday mazmunga mos kelishini, faoliyatining qanday turlarini talab qilishini va ularni qanday tashkil etish lozimligini ko‘ra bilish kerak. usluning ilmiyligi geografik voqea va hodisalarni, qonuniyatlarni to‘g‘ri anglanishini ta’minlaydi va o‘quvchilarni to‘g‘ri ilmiy tasavvurga olib boradi. uchinchi talab-usulning ommabopligi. bunda o‘quvchilar rivojlanishining pedagogik-ruhiy imkoniyatlari ee’tiborga olinadi. agar usul o‘quvchilarda mavhum tafakkurni ham e’tiborga olib tashlansa, o‘quvchi murakkabroq materialni ham egallay oladi va jadal rivojlanadi. demak, usul tanlayotganda o‘quvchi nimani tushunishi kerakligi haqida emas, balki u nimani tushuna olishi haqida ham o‘ylash kerak. to‘rtinchi talab-ta’lim usulining samaradorligi, uning o‘quv materialini mustahkam egallashga qaratilganligidir. beshinchi talab-o‘z ish faoliyatida ilg‘or tajribalarni qo‘llash va uni muntazam o‘rganish. nazariya va amaliyotda ta’lim usullari bilan bog‘liq yangiliklarni doimo o‘rganib borish lozim. geografiya o‘qitish usullari haqida so‘z borar ekan “uslub”, “usul” degan so‘zlar yonma-yon uchraydi. uslub, usul bir-biridan ba’zan farq qilmaydi, bir xil ma’noda yuritib kelinadi. masalan, xaritalarni solishtirish-taqqoslash uslub deb yuritiladi. bu noto‘g‘ri, chunki xaritalarni …

4 / 13

ishtirish-kartografik qo‘llanmalar bilan ishlash uslubining bir usulidir. uslub-usullar yig‘indisidan iborat. usul esa uslubning tarkibiy qismidir. geografiyaga xos bo‘lgan xarita bilan ishlash uslubi bir necha usullarni o‘z ichiga oladi. masalan, a) xarita bo‘ylab sayohat, b) yozuvsiz xaritaga geografik obektlarni tushirish, v) xaritalarni solishtirish va h.k. ba’zi geografiyani o‘qitish usullarni bir necha uslub tarkibiga ham kiritish mumkin. demak, uslub usulga, usul esa o‘z navbatida uslubga aylanishi mumkin. usullar turlicha bo‘lishi mumkin. ayrim hollarda bir usul bir necha xil uslub tarkibida ishtirok etishi mumkin. masalan, taqqoslash usuli og‘zaki bayon, suhbat, xarita bilan ishlash uslublarida ishtirok etishi mumkin. demak, uslub bilan usul o‘rtasida uzviy bog‘lanish bor. ta’lim usullarining tasnifi shu tarzda kelib chiqadiki, bu narsa o‘qituvchiga o‘quvchilarning o‘quv materialini egallash shakllaridagi o‘xshash va tafovvut qiladigan jihatlarni chuqurroq anglab olishda hamda o‘z o‘qituvchilik faoliyatini muvaffaqiyatliroq tashkil etishda yordam beradi. ta’lim usullari muayyan belgilariga ko‘ra guruhlarga ajratiladi. hozirgi kunda ta’lim nazariyasi va geografiya ta’limida quyidagi tasnif …

5 / 13

) qisman izlanuvchan usul 5) tadqiqot usuli. didaktik s.g. shapovalenko usullari tasnifi asosida geografiya ta’limi usullarini 3 ta guruhga ajratish mumkin: 1. og‘zaki usullar 2. ko‘rgazmali usullar 3. amaliy usullar. yuqoridagi barcha usullarni shartli ravishda ikki: “yangi bilim olish usullari” va “olingan bilimlarni qayta tiklash usullari”ga ajratish mumkin. har bir ta’lim usuli bir-biri bilan bog‘liq bo‘lgan ta’limiy va tarbiyaviy tomonlar bilan birlashib turadi. ko‘pchilik pedagoglar ta’limida faol va sust usullarni ham ajratadilar. bu unchalik to‘g‘ri yo‘l emas, chunki barcha usullar ham o‘z o‘rnida to‘g‘ri qo‘llanilsa, o‘quvchilar faoliyatini faollashtirish mumkin. o‘quvchilarning bilish faoliyati ko‘pgina omillarga: xususan o‘quv materialining murakkabligi, nazariy bilimlar hajmi, sinfning darajasi, o‘quvchilarning mustaqil ishlarni qay darajada bajara olish qobiliyati va hokazolarga bog‘liq. ayrim usullar o‘quvchilarda esda saqlab qolishni, ayrimlari fikrlashni, ba’zilari xis-hayajonni rivojlantiradi. har bir usul ijobiy va salbiy tomonlarga ega. masalan, hikoya va ma’ruza usullarini qo‘llash shu paytda yaxshi natija beradiki, qachonki o‘quvchilarda bilim olishga ishtiyoq kuchli …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "geografiya ta`limida darslik bilan ishlash usullari"

geografiya ta`limida darslik bilan ishlash usullari r e j a : 1. geografiyada ta’lim usullari 2. ta’lim usullariga qo‘yiladigan pedagogik, didaktik talablar 3. geografiya ta’limi usullari tasnifi ta’lim jarayonida o‘quvchilar muayyan bilimlar, ko‘nikma va malakalarni egallaydilar. o‘quv materiali mazmuni ta’limning turli vositalari yordamida va turli usullar bilan o‘zlashtiriladi. shu sababli har doim o‘qituvchi oldida muvaffaqiyatliroq va samaraliroq o‘qitish va o‘qishga yordam beradigan yo‘llarni tanlash muammosi turadi. o‘quv materialini o‘rganishning turli shakllarini qidirish, darsning maqsadlari, vazifalarini anglab olishdan boshlanadi. uslub-so‘zi grekcha metodos-so‘zidan olingan bo‘lib, aynan tadqiqot degan ma’noni anglatadi. didaktika fani uslub terminiga ta’rif berish bo‘yicha an...

This file contains 13 pages in DOC format (83.0 KB). To download "geografiya ta`limida darslik bilan ishlash usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: geografiya ta`limida darslik bi… DOC 13 pages Free download Telegram